Dorpskern Kortenbos

De dorpskern van Kortenbos omvat het 301809 met bijhorend 301809 en bos, de tegenover gelegen 301809, de 301809, 301809 en bijhorende landerijen.

Historiek

In de 17de eeuw moesten vele reizigers van Sint-Truiden naar Hasselt via het dicht beboste gebied dat nu het Kortenbos heet. Oorspronkelijk heette dit gebied echter "Nachtegael", naar het leenhof dat zich daar in die tijd bevond. Deze reisweg stond bekend als uiterst onveilig, omwille van de vele overvallen door struikrovers. In 1636 plaatste Elisabeth van Oeteren, een landeigenares in de buurt, bij een oude eik een klein, kleien Mariabeeldje. Ze smeekte Maria’s hulp af tegen de vele wandaden en berovingen. Daarop hielden niet enkel de roofovervallen op, maar vonden ook vele zieken een plotse genezing bij het vereren van het Mariabeeldje. Talrijke genezingen werden als wonder erkend. In 1639 werd een bakstenen kapel bij het beeldje gebouwd, maar door de grote toeloop van bedevaarders was er al gauw nood aan een echte bedevaartkerk. De kerk Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaart werd gebouwd tussen 1641 en 1725 door Nicolaas Ray, in 1925 werden nog twee zijportalen toegevoegd.

In 1642 werd vlakbij de basiliek een hotel opgericht, dat later dienst zou doen als rectoraat voor de kloosterlingen die de kerk bedienden. Tijdens de tweede helft van de 18de eeuw werd het rectoraat van de abdij van Herkenrode met park en vijvers omringd. Vanaf het einde van de 18de eeuw werd het complex bewoond door particulieren, waardoor het zijn functie als kasteel verwierf. Het complex staat nu bekend als het kasteel van Kortenbos.

De pastorie werd gebouwd in 1730 en was oorspronkelijk eigendom van de abdij van Averbode. Op 10 augustus 1869 werd het gebouw afgestaan aan de parochie Kortenbos, onafhankelijk sinds 1842. Op het einde van de 19de eeuw werd de pastorie grondig verbouwd.

De zogenaamde hoeve Casselaer of Kastelaar werd als imposante vierkantshoeve in Maaslandse stijl gebouwd tijdens de eerste helft van de 18de eeuw. Oorspronkelijk was de hoeve afhankelijke van de abdij van Herkenrode.

De kabinetskaart van de Ferraris (1770-1778) geeft het rectoraat van de abdij weer omgeven door een park met vijvers ten oosten ervan. Een moestuin bevindt zich ten westen van het gebouw. De kerk is ten oosten van de Basiliekstraat gesitueerd, omgeven door een ommuurd kerkhof. Hoeve Casselaer, een gesloten hoeve, is omringd door een omhaagde boomgaard met een omhaagde moestuin ten zuiden van het bebouwde perceel. De Basiliekstraat is met bomen afgezoomd en wordt aan weerskanten omgeven door omhaagde bospercelen en akkers. De kaart van Vandermaelen (1846-1854) geeft voor het dorpsgezicht een gelijkaardige opbouw weer: het kasteel van Kortenbos, nog aangeduid als "Couvent", de kerk ten oosten ervan en de hoeve Casselaer in het noorden. Tussen deze hoeve en de kerk werd een semi-gesloten hoeve weergegeven.

Beschrijving

Het kasteel van Kortenbos gaat in de kern terug tot 1642 toen het pand werd opgetrokken als hotel ‘De Grote Engel’. Het omvat een complex geheel van gebouwen, gegroepeerd rondom een rechthoekige, gekasseide binnenplaats. Het kasteel is bereikbaar via het poortgebouw langs de Hasseltsesteenweg. Achter het kasteel ligt een tuin (met tuinpaviljoen) die aansluit bij het oudere landschapspark met vijver en bos. Het park achter het kasteel, aangelegd in landschappelijke stijl, met vijver, monumentale bomen en parkbos dateert uit de eerste helft van de 19de eeuw, de tuin uit het begin van de 20ste eeuw. Het park sluit aan bij het bos via een dreef met tamme kastanjebomen. Ten westen van het kasteel ligt een hoogstamboomgaard.

De pastorie, ten zuiden van het kasteel gelegen, omvat een alleenstaand huis, door middel van muurankers gedateerd in 1730, met een voortuintje, van de straat afgesloten door een laag gietijzeren hekje.

Hoeve Casselaer is een vierkantshoeve in Maaslandse stijl uit de eerste helft van de 18de eeuw. De bakstenen gebouwen zijn gegroepeerd rondom een rechthoekig, gekasseid erf. De omgeving rond hoeve Casselaer is gaaf bewaard. Een haag schermt de percelen aan weerszijden van de hoeve af van de straat. Achter het woonhuis bevindt zich een 301809.

De bedevaartkerk Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaart werd gebouwd tussen 1641-1648 en 1655-1665 naar ontwerp van N. Ray. De onmiddellijke omgeving van de bedevaartkerk Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaart wordt afgebakend door een laag bakstenen muurtje met natuurstenen deksteen en een oostelijke en westelijke toegang met pijlers met bolbekroning.


Bron     : -
Auteurs :  Cox, Lise, De Maegd, Christiane

Bron: Bevat overheidsinformatie, verkregen onder de modellicentie voor gratis hergebruik Vlaanderen v1.0. URI:
Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Dorpskern Kortenbos [online] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/301809 Geraadpleegd op 12-11-2019

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Baltus, Georges (Richard Michel Guillaume) Marie, kunstenaar

Kortrijk 3.05.1874   Overijse 24.12.1964   Sylvia Hildebrand  Adrienne Revelard  

Zoon van Richard, handelaar koloniale waren  Grote Markt, en Emérense Vanhoren, textielhandelaar . Vader van kunstschilder en architect Ado (1918-1990). Toevallig geboren te Kortrijk bij verwant industrieel Adolf Nijs en Margaretha Baltus tijdens handelsreis. Jeugd in Sint-Truiden, aangetrouwde neef van Aldous Huxley . Kleuterschool zusters en rijksmiddelbare school. Rebels student atheneum Hasselt, jezuiëtencollege Saint-Servais Luik, Bad Godesberg (Bonn). Academie Brussel 1891, leerling van Portaels. Studiereis Engeland en ontdekking Prerafaëlieten. Leerling van Navez. Parijs 1895 Salon Rose-Croix en vriend van Maeterlinck en Pélatain. Firenze 1896-1904, restauratie fresco’s. Huwelijk Munchen 1904 met Sylvia (+1926) dochter van prof. Adolf (von) Hildebrand. Hertrouwd 1947 dichteres Revelard. Leraar glaskunst Glasgow School of Art 1905-1918, maar tijdens vakantie in Sint-Truiden tijdelijk geblokkeerd door Duitse inval augustus 1914. Leraar academie Leuven 1918 en sierkunstschool Elsene 1924. Inspecteur kunstonderwijs Vlaamse landsdeel 1928. Medewerker ‘Le Dessin’ Brugge 1929-1930. Albert Latourstraat Brussel. Sint-Truiden 1946. 

Beïnvloed door Prerafaëlieten en Quattrocento. Symbolist met aandacht voor de femme fatale. Schilderen, lithografie, etsen, glasschilderkunst, kartons voor tapijten, ex -libris, boekillustraties . Dichter, beïnvloed door leraar Victor Remouchamps in het Atheneum Hasselt. Verzamelaar Japanse grafiek. Tentoonstellingen in grote Belgische steden en Biënnale Venetië 1930, 1931 en 1934. Opdrachten van vooraanstaande families en hof. Connecties met koningin Elisabeth. Prijzen Parijs 1927 en Brussel 1935. Gouden medaille Exposition Arts Décoratifs Parijs. Werken in diverse musea Elsene, Leuven, Franse Gemeenschap, Koninklijke Bibliotheek Brussel, London. 

Christina de Wonderbare  1915 en Trudo 1912 (rijksbezit) in OLV-kerk Sint-Truiden

Muurschilderingen galerie Ravenstein Brussel . Glasramen in Sint-Stefanuskerk Sint-Pietersleeuw  uit Koninklijke Kapel Wereldtentoonstelling Brussel 1935 en in gemeentehuis Vorst 1938. Deelname retrospectieve Landschap in Limburgse kunst Hasselt 1954 met Nacht te Velm. Tentoonstelling 100 jaar geboorte in Galerij Regard 17 Brussel 1974. Aquarellenreeks Roches et nuées, lithoreeks Merveilles. Schilderij Boerenkrijg  1914 verworven door stadsbestuur Sint-Truiden 1987.




'Servantes de Saint-Trond', G.M. Baltus 1910 (uit: NORMAN, DELAHOUSSE en DE BRAEKELEER 1991). 


Publicaties: Technics of painting, Glasgow, 1912; vert. A. Van Hildebrand, Le problème de la forme dans les arts figuratifs, Parijs: Bouillon; Strasbourg: Heitz en Mündel; Brussel: Lacomblez, ca. 1903.
Lees: M.C., Georges-M. Baltus, Brussel: Les monographies illustrées, z.j.; P.A. LEGRAND DE REULAND, Georges M. Baltus, (Anthologie des artistes Belges contemporains, 2), Brussel: Pro Tempore, 1939, met o.a. gedicht over Sint-Truiden en schilderij Ordingen kapel; DE SEYN, p. 28-29; P. CLERINX, Bij het schilderij van Christina door mr. Georges Baltus, in Christina de Wonderbare. Gedenkboek 1150-1950, Leuven: Bibliotheca Alfonsiana, 1950, p. 36-38; WIEDAT, p. 21; Raoul CHANET, Baltus, Georges, Richard, Guillaume, Michel, Marie, in Hier en nu Sint-Truiden, nr. 21, 1974, p. 20; Centenaire de G.M. Baltus, tentoonstellingscatalogus, Brussel: galerij Regard 17, 1974; Ivo BAKELANTS, De glasschilderkunst in België in de negentiende en twintigste eeuw. Repertorium en documenten, B., Wommelgem: Den Gulden Engel, 1986, p. 237; Herdenkingsbrochure naar aanleiding van de schenking van het schilderij ‘De Boerenkrijg’ van Georges Marie Baltus, door zijn zoon, de heer Aldo Baltus, aan de stad Sint-Truiden, ST:stadsbestuur; 1987; Anne NORMAN, Anne DELAHOUSSE en Catherine DE BRAEKELEER, Georges-Marie Baltus 1874-1967, z.p., 1991; Kamiel STEVAUX, Sint-Truiden en het ex libris, Sint-Truiden 2003, p. 15-16 noot 41 en 18; BEKTRUI, 1, 2004, p. 10-11; TRUDO, 1993, p. 152-153; Albert BONTRIDDER, Baltus, Ado, in NBIONAT, 7, 2003, p. 19-21; RASKIN, p. 34-35; Alison BROWN, Ray MCKENZIE en Robert PROCTOR, The flower and the green leaf. Glasgow School of Art in the time of Charles Rennie Mackintosh, Edinburgh: Luath Press, 2009, p. 65. 




Lees meer