Gesloten hoeve

Gesloten hoeve met gebouwen met een eind 19de- of 20ste-eeuws uitzicht. De hoeve is gelegen op de historische site van een voormalige watermolen aan de Melsterbeek en heeft een belangrijk beeldbepalend karakter in het omliggende open akkerlandschap.

De slagmolen was een olie- en hennepbraakmolen aan de Melsterbeek opgericht voor 1830. Op de topografische kaart Vandermaelen is er op deze locatie reeds een U-vormige, later gesloten, hoeve met molen aanwezig, aangeduid als "Moulin à Huile et à Chanvre". Deze wordt nog steeds aangeduid als molen op de topografische kaart van 1886, al zou de molen vanaf 1867 afgeschaft worden (afschaffing molen kadastraal geregistreerd in 1867). De molen was midden 19de eeuw in eigendom van Lodewijck (of Louis) Brachet.

Verankerde bakstenen gebouwen onder zadeldaken rond een gesloten binnenkoer. Vooral de straatgevel aan de noordzijde geeft het geheel zijn beeldbepalend karakter. Straatvleugel met centrale segmentboogvormige inrijpoort onder trapgevel met sierankers en duivenhuis. Links en rechts van de centrale vleugel haaks volume met aan de straatzijde in de puntgevel uilengaten. Rechtervolume met segmentboogvormige poort van een dwarsschuur. De verschillende volumes, met het woonhuis ten westen, hebben veelal een eind 19de- of 20ste-eeuws uitzicht met mogelijk een oudere kern. De gebouwen werden sterk aangepast doorheen de jaren. Er zijn geen resten meer aanwezig van de voormalige watermolen (?).


Bron     : -
Auteurs :  Verwinnen, Katrien
Datum  : 2015

Bron: Bevat overheidsinformatie, verkregen onder de modellicentie voor gratis hergebruik Vlaanderen v1.0. URI:
Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Gesloten hoeve [online] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/300712 Geraadpleegd op 12-11-2019

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

De Melsterbeek vloeit richting Schelde

In het bekken van de Melsterbeek volgen de beken eerst zuid-noord het dalend reliëf van ca. 100 naar 35 meter boven zeespiegel. Net noordelijk van het stadscentrum van Sint-Truiden buigt de Melsterbeek zelf naar het noordwesten en ontvangt de Cicindria in Melveren en de Molenbeek in Runkelen. Ze loopt dan een tijdje zij-aan-zij met de Gete en vloeit samen bij Donk. Via Demer, Dijle en Rupel gaat het richting Schelde. 

De (herlegde) Melsterbeek bij Ordingen


De naam ‘Melster’ komt waarschijnlijk van het woord malter of mout, maar in de lokale volksmond is het gewoon ‘molenbeek’ als grootste waterloop. Ze ontspringt in Heiselt bij Jeuk, vlakbij de taalgrens. Ze is 33 kilometer lang. Waterlopen schuren beekvalleien uit en de kleilagen onder de ijstijdleem in Vochtig Haspengouw doen talrijke bronnetjes dagzomen. Langs de oevers van de Melsterbeek groeide een ketting van dorpen met omgrachte kastelen en zelfs abdijen in Nonnemielen en Terbeek. Haar stroomkracht deed graanwatermolens draaien. In Sint-Truiden zijn dat de dorpen Aalst, Brustem, Ordingen, Zepperen, Melveren, Metsteren en Runkelen.

Modern bekenbeheer bij Ordingen door Land&Water

De beken kennen in deze streek een vrij hoog verval met piekdebieten. Voor de waterbeheersing waren wachtbekkens nodig, o.m. voor de Melsterbeek in Aalst, Ordingen en Bernissem. De natte gronden in de beekvalleien waren in de 19de-20ste eeuw met waterzuchtige Canadapopulieren beplant, nuttig voor klompen, minder duurzaam timmerwerk en kisthout. 

Wachtbekken 'De Wiel' in Aalst-bij-Sint-Truiden


Tussen Sint-Truiden en Zepperen werd in 1879 een stevige bakstenen brug geslagen. Enkel de sluitsteen bleef bewaard 'COART B(ourgemestre) ZEPPEREN 1876'


Een vistelling in 2012 bij Metsteren leverde volgende soorten op: driedoorn stekelbaars, tiendoorn, riviergrondel, bermpje en blauwband. De molenwatervallen zijn wel een drempel voor hun migratie voor paai, rust en voedselgaring, onderzoek Stef Cools.


Lees: Pierre DIRIKEN, ‘Water in Haspengouw’, (Geogidsen), Sint-Truiden: De Blauwe Vogel, 1985; ID., ‘Het Haspengouws landschap in evolutie’, (Haspengouwse monografieën, 2), Kortessem: Georeto, 2013. \nKijk: http://www.land-en-water.be. Wateringen van Sint-Truiden.\n

De intussen verdwenen watermolen bij het kasteel van Ordingen. De wapensteen met commandeurswapen uit 1740 in de gevel werd ingemetseld in het kasteel