Reeks burgerhuizen

Reeks burgerhuizen uit begin 20ste eeuw, in eclectische of neoclassicistische stijl; breedhuizen van het enkelhuistype (behalve nummer 12: dubbelhuis), twee tot vier traveeën en twee tot drie bouwlagen. Bakstenen gebouwen.

Nummer 2 telt vier traveeën en drie bouwlagen onder zadeldak. Lijstgevel op een arduinen plint; gebruik van arduin, gele en zwarte baksteen als afwerking; getoogde muuropeningen; rechthoekig balkon met gesmeed ijzeren hek.

Nummer 12: mansardedak (leien) met twee dakkapellen, en gevelverhoging boven de rechter travee; gevelsteen: "Ach. FOUCART"; baksteenbouw met verwerking van arduin, op een arduinen plint met bossage; rechthoekige muuropeningen; tegelmozaïeken onder de ontlastingsbogen; rechthoekig balkon met gietijzeren hek.

Nummer 16 in neoclassicistische stijl; zadeldak met twee dakkapellen; bakstenen lijstgevel met verwerking van arduin, bakstenen panelen in visgraatverband met versierende diamantkop. Rechthoekige muuropeningen. Rechthoekig balkon met gesmeed ijzeren hek op I-balk met rozetten en ijzeren consoles.

Nummer 18 telt twee traveeën en twee bouwlagen. Onder pseudomansardedak (kunstleien) met dakkapel en dakvenster, en is gedateerd 1906 (gevelsteen). Bakstenen lijstgevel op een geblokte arduinen plint; kelderverdieping. Afwerking van arduin en panelen met tegelmozaïeken; klein gebogen balkon met gietijzeren hek. Rechthoekige muuropeningen met art-nouveau-inslag; brede vensters links onder I-balk met rozetten.

Nummer 22 telt twee traveeën en drie bouwlagen onder zadeldak (mechanische pannen). Op een gevelsteen gedateerd: "Ach. FOUCART 1906". Bakstenen lijstgevel op een arduinen plint; afwerking van arduin; art-nouveau-elementen: gesmeed ijzeren ornamenten onder de kroonlijst, en rechthoekig arduinen balkon met gesmeed ijzeren hek tussen uitgewerkte postamenten. Rondboogvormige muuropeningen op de benedenverdieping, met interessant houtwerk voor het rechtse raam; rechthoekige bovenvensters respectievelijk opgevat als twee- en drielicht in de rechter travee.

Nummer 24 telt twee traveeën en twee bouwlagen onder pseudo-mansardedak, met oeil-de-boeuf, en puntgevelvormige verhoging boven de linkertravee. Baksteenbouw, verlevendigd met elementen van arduin en gele baksteen; enkele panelen met tegelmozaïeken; rechthoekige muuropeningen onder I-balken; rechthoekig balkon met gietijzeren balustrade.


Bron     : Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N2 (He-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  Schlusmans, Frieda
Datum  : 1981

Bron: Bevat overheidsinformatie, verkregen onder de modellicentie voor gratis hergebruik Vlaanderen v1.0. URI:
Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Reeks burgerhuizen [online] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/22808 Geraadpleegd op 12-11-2019

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Een marmeren buste voor de oud-burgemeester

Clement Cartuyvels  was de zoon van een zeepfabrikant op de Grote Markt en neefje van burgemeester Guillaume Vanvinckenroy . Hij droeg zelf de sjerp tussen 1899 en 1921. Op zijn CV lezen we: advocaat, bankier, provincieraadslid, gedeputeerde, vrederechter, gemeenteraadslid, volksvertegenwoordiger, senator, voorzitter Sint-Vincentiusgenootschap, derdeordeling en katholiek. Hij maakte de Belle Epoque in zijn stad mee: vernederlandsing van het bestuur, aanleg tramlijnen, riolering, waterleiding, bouw slachthuis, provinciale 'expositie' in 1907. Maar Clément moest ook de schok van de Duitse inval meemaken. Zijn zoon Paul, majoor van de Burgerwacht, verdween een jaar in Duitse kampen en hijzelf werd het laatste jaar van de oorlog uit zijn ambt ontheven. Clément woonde in de Capucijnenstraat in een herenhuis, later omgebouwd tot Sint-Annakliniek. 



De bank Cartuyvels:



Clément stierf op zijn kasteeltje in Verlaine en kreeg, behalve een straatnaam (de vroegere Capucijnen- en Coemansstraat) in 1921, ook een marmeren borstbeeld. Toen zijn zoon notaris Paul Cartuyvels  in 1927 zelf burgemeester werd, kreeg hij van zijn makkers oud-burgerwachten een ontwerptekening voor een borstbeeld van zijn papa cadeau. De ontwerper was niemand minder van Victor de Haen uit het Brusselse, die ook de wedstrijd had gewonnen voor het monument voor de slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog op Sint-Marten. Op kosten van het stadsbestuur werd de buste in marmer uitgevoerd en prijkte voortaan in het stadhuis. Momenteel in erfgoeddepot bij de Zusters Ursulinen. Vermits het beeld postuum werd getekend, herken je duidelijk de pose op het bidprentje van Clément Cartuyvels. Op zijn linkerschouder liet de beeldhouwer van het witte marmer zijn naam in sierlijke letters na. 







Lees: 
Wie was wie in Sint-Truiden?, Sint-Truiden: Stedelijke openbare bibliotheek, 2011, p. 39 en 43-45.