Winkels in neotradionele stijl

Twee gelijkaardige breedhuizen in neotraditionele stijl; twee traveeën en drie bouwlagen onder zadeldak (mechanische pannen) met dakkapel boven de eerste travee; gedateerd door middel van muurankers AO 190(4?), op de geveltop van nummer 65. Bakstenen gebouwen met verwerking van arduin voor de plint, de winkelpuien en de muurbanden. Gesmeed ijzeren muurankers. Tweede travee telkens uitgewerkt als risaliet, voorzien van een trapgevelbekroning; dubbele muizentandfries boven de linker travee. Arduinen kruis- en kloosterkozijnen. Rechthoekige balkons met gesmeed ijzeren balustrade over de tweede bouwlaag.

Van nummer 66 dateert alleen de voorgevel uit de periode van het vermelde jaartal: de oude kern blijkt uit de zij- en achtergevel. De zijgevel heeft een classicistische gevelordonnantie uit de tweede helft van de 18de eeuw: drie traveeën en twee(?) bouwlagen, afgelijnd door kalkstenen hoekbanden en bekroond met een geprofileerde, kalkstenen waterlijst; de geveltop boven de waterlijst werd gewijzigd; gesmeed ijzeren muurankers. Getoogde vensters in een rechthoekige, kalkstenen omlijsting met doorlopende onderdorpels en posten, alle, op een na, gedicht. Oorspronkelijke deur in de middentravee, eerst aangepast tot venster, daarna gedicht; gestrekte, hardstenen tussendorpel; huidige deur in de rechter travee.

De achtergevel vertoont sporen van een nog oudere toestand: een klein, rechthoekig venster (gedicht), in een kalkstenen omlijsting met negblokken en duimen, en een rondboogpoortje, ingeschreven in een rechthoekige, kalkstenen omlijsting met negblokken, gedateerd op de sluitsteen 1674.


Bron     : Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N2 (He-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  Schlusmans, Frieda
Datum  : 1981

Bron: Bevat overheidsinformatie, verkregen onder de modellicentie voor gratis hergebruik Vlaanderen v1.0. URI:
Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Winkels in neotradionele stijl [online] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/22770 Geraadpleegd op 12-11-2019

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Expo 1907

De ‘Expositie’

De ‘Expositie’ in 1907 was hét supermoment voor Sint-Truiden. Sinds 1860 had het de eerste plaats in Limburg moeten afgeven aan Hasselt. Maar de provinciegouverneur kwam uit Sint-Truiden en een ambitieus team wilde hier de Luikse tentoonstelling van 1905 overdoen. 




In 1907 volgde Sint-Truiden het Luikse voorbeeld van 1905 en hield een provinciale tentoonstelling op een lange strook van de braakterreinen bij het spoorwegstation tot en met het stadspark. Een brug leidde de bezoekers over de Diestersteenweg. De volkswijk De Hel had plaats gemaakt voor het ‘klein stadspark’. Bij de paviljoenen vielen vooral het Paleis de Mijnen en het bouwsel van de steenkoolmijnen van Dahlbush op. De steengroeven van de Ourthe lieten een gedenkzuil oprichten en de oude Parkschool herbergde veilig de tentoonstelling van Oude Kunst.

Een stadsgenoot, baron Henri de Pitteurs-Hiegaerts was sinds 1894 provinciegouverneur en in augustus 1901 werd in Limburg steenkool ontdekt, waar dezelfde familie belangen had. Dokterszoon en bankier Leon Debruyn nam het voortouw. Zijn zwager was notaris Nagels. Ook de ondernemers Baltus, koloniale waren, en Claes-Lekens, bouwpromotor, waren ambitieus. Het organisatiecomité bood een model arbeiderswoning aan het Bureel van Weldadigheid (OCMW), die nog steeds bestaat in de Spoorwegstraat.




Op 28 juli 1907 kon de breedgebaarde, al oudere koning Leopold II met zijn dochter prinses Clémentine vanop de tribune de trekpaarden van Clément Peten uit Velm bewonderen. Ook prins Albert bezocht de tentoonstelling. Op 22 december was het hoogfeest van de belle époque en van de durvende ondernemers in Sint-Truiden voorbij. Meer dan een half miljoen bezoekers en ‘speelreizigers’ – de toenmalige benaming voor toeristen - bezochten expo en stad. De bebouwing in de al geplande nieuwe stationswijk kon starten. Van de expo restte later enkel nog de prestigieuze Prins-Albertlaan en de Expositiestraat, in 1930 vervangen door ‘Astrid’straat. Een gedenksteen staat ingemetseld in een hekpaviljoen van het stadspark. 

Van deze ‘wereldtentoonstelling’ voor de Truienaar bleven talrijke prentbriefkaarten en een pas in 1910 rijkelijk uitgegeven ‘Guldenboek’ bewaard. Uitzonderlijk ook persoonlijke toegangskaarten met portretfoto.


Gedenksteen als herinnering aan de Expo, gemetseld in één van de ingangspaviljoentjes van het stadspark



Kathleen DIGNEF, De provinciale tentoonstelling van 1907 te Sint-Truiden: de ‘Wereldtentoonstelling’ voor de Truienaar, in: Historische bijdragen over Sint-Truiden en omgeving, Sint-Truiden: GOKSint-Truiden. 2006, p. 115-126.




Lees meer