Gesloten hoeve

Voormalige, gesloten hoeve, met kern uit midden 17de eeuw, en aanpassingen uit de tweede helft van de 18de- en de tweede helft van de 19de eeuw, waarvan het noordoostelijke gedeelte (de stallen) verdwenen is. De oorspronkelijke omgeving ging verloren bij de voortschrijdende stadsuitbreiding; belangrijk element in de straatwand. De gebouwen zijn gegroepeerd rondom een rechthoekig, nog gedeeltelijk gekasseid erf.

Ten noordwesten, belangrijk, gerestaureerd poortgebouw met duifhuis, op de zuidelijke hoek geflankeerd door een rond traptorentje; schilddak (kunstleien) met twee gesmeed ijzeren windvanen; bakstenen gebouw met tandlijst onder de dakrand. In de voorgevel, verankerde, korfbogvormige inrijpoort van kalksteen, met negblokken en een ontlastingsboog van twee rollagen; erboven een beluikt houten bolkozijn met dubbele ontlastingsboogjes van een rollaag en een platte laag, en een overspannende boog van een rollaag en een platte laag. De zuidoostgevel is voorzien van een rechthoekige poort onder een houten latei, en een duifhuis als hoger beschreven, doch voorzien van houten windborden. Het traptorentje heeft een rechthoekig deurtje onder houten latei, en enkele smalle muurspleten.

De gebouwen aan weerszij van het poortgebouw zijn verdwenen, op de buitenmuren na; rechts van het poortgebouw bleef een rechthoekige muurspleet bewaard in een kalkstenen omlijsting.

Ten zuidwesten, woonhuis van acht traveeën en anderhalve bouwlaag onder een oorspronkelijk steil zadeldak (nok loodrecht op straat, Vlaamse en mechanische pannen), thans op de zuidwestelijke zijde met een halve bouwlaag verhoogd; datering 1661 door middel van muurankers op de erfzijdegevel. Witgekalkt bakstenen gebouw op een gepikte plint. De erfzijdegevel is voorzien van rechthoekige vensters van verschillende vorm, grotendeels aanpassingen, op één getralied, kalkstenen kruiskozijn na, met negblokken en geprofileerde sponning aan het benedenlicht; voorts drie oculi. Twee rechthoekige deuren in een verankerde kalkstenen omlijsting. De zuidwestelijke gevel werd aangepast in de tweede helft van de 19de eeuw en in die periode voorzien van getoogde vensters. Rechthoekige deur in een vlakke, kalkstenen omlijsting. Zijgevels met aandaken, vlechtingen en gesmeed ijzeren muurankers; de zuidoostgevel behield zijn oorspronkelijke vorm en zijn topstuk; de noordwestgevel heeft in de top twee blinde oculi, waaronder twee rechthoekige kalkstenen venstertjes met diefijzers en negblokken. Rechts bleef het gesmeed ijzeren hekje van de vroegere tuin bewaard.

Ten zuidoosten, ruime dwarsschuur, thans gedeeltelijk tot woonhuis omgebouwd; bakstenen gebouw onder zadeldak (mechanische pannen en golfplaten), op de sluitsteen gedateerd 1781. Lage kalkstenen plint; kalkstenen hoekbanden. Alle muuropeningen, op de poort na, zijn recent. Verankerde korfboogpoort in een kalkstenen omlijsting met regelmatig geplaatste negblokken. De zijgevel zijn voorzien van aandaken, muurvlechtingen, topstukken en uilengaten.


Bron     : Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N2 (He-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  Schlusmans, Frieda
Datum  : 1981

Bron: Bevat overheidsinformatie, verkregen onder de modellicentie voor gratis hergebruik Vlaanderen v1.0. URI:
Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Gesloten hoeve [online] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/23054 Geraadpleegd op 12-11-2019

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Sint-Gangulfuskerk

Sint-Gangulfuskerk

Het oudste en mooiste kerkje van Sint-Truiden staat in de Diesterstraat  en is een schoolvoorbeeld van romaanse bouwkunst uit de 11e eeuw. Het is de oudste kerk van de stad, gebouwd door abt Adelardus II  (1055-1082). De driebeukige romaanse basilica verving vermoedelijk een nog oudere Karolingische kerk. Van Adelardus’ bedehuis bleef de middenbeuk bewaard. Koor en apsis zijn jonger, terwijl het gotisch transept uit de 16e eeuw dateert. De zijbeuken werden in de 17e en 18e eeuw herbouwd op de oude funderingen. 

Tussen 1961 en 1964 werd de kerk gerestaureerd door architect P. Vanmechelen en onder toezicht van prof. R. Lemair waarbij ze haar vroeger uitzicht terugkreeg. In zijn huidige vorm beschrijft de plattegrond een basilicale kruiskerk met kleine, ingebouwde westtoren en een halfronde apsis. Boven de westingang staat in het timpaan een merkwaardige 13e-eeuwse Christus aan het kruis. De mooie apsis wordt langs buiten geaccentueerd door drie rondbogen en drie verdiepte vensters. Het interieur is eenvoudig en mooi. De middenbeuk heeft rondboogarcaden op vierkante pijlers uit mergel, met daarboven rondboogvormige bovenlichten. Met uitzondering van de halve koepel boven het koor wordt de rest van het gebouw afgedekt met een vlakke houten zoldering. Tot de kerkschat behoren: een reliekhouder van Sint-Gangulfus van omstreeks 1700, een (verminkte) 16e-eeuwse Annaten-Drieën en een even oud gepolychromeerd triomfkruis. Gratis toegang.