Parochiekerk Sint-Martinus

Zaalkerk met huidig, neoclassicistisch uitzicht, daterend van de vergroting in 1885; afgebrand in januari 1975. Alleen de buitenmuren van toren, schip en koor met de volledige sacristie bleven gespaard. Gelegen op de helling van een heuvel, binnen ommuurd kerkhof met oude grafkruisen. Oostwaarts georiënteerd koor uit het eerste kwart van de 18de eeuw.

Zaalkerk met ingebouwde westtoren. Schip van vier traveeën en koor van twee traveeën met driezijdige koorsluiting. Sacristie ten zuiden van het koor.

Baksteenbouw met verwerking van arduin. Bakstenen voorgevel op arduinen plint. Ingeschreven arduinen rondboogdeur met hoekblokken waarboven zandstenen wapenschild; arduinen oculus met hoekblokken, halverwege de toren; blinde rondboognis en rondbooggalmgaten met negblokken op iedere zijde van de toren; arduinen dekstenen en aandak (oplopende zijbeukmuren). Schip met hoek- en middenlisenen waartussen arduinen steekboogvensters met negblokken en gebogen hanenkam. Meest westelijke travee: smalle rechthoekige vensters met hoekblokken en trapezoïdale sluitsteen. Zelfde gevelordonnantie voor het koor. Sacristie ten zuiden van het koor, onder schilddak (natuurleien)

Witgeschilderd interieur: traveeën geritmeerd door pilasters, gedrukte triomfboog op pilasters met sokkel, ingediepte schacht, sterk geprofileerd kapiteel en kort hoofdgestel.

Mobilair: overluifeld kruisbeeld, eik, tegen westgevel (17de eeuw); overige beelden verwoest tijdens de brand.

Resten van portiekaltaar (tweede helft 18de eeuw). Grafsteen met ridderfiguur, kalksteen (16de eeuw), ingemetst in fraaie laat-gotische muur van het schip; grafsteen, kalksteen (17de eeuw), ingemetst in de noordelijke muur van het koor.


Bron     : Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N2 (He-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  Schlusmans, Frieda
Datum  : 1981

Bron: Bevat overheidsinformatie, verkregen onder de modellicentie voor gratis hergebruik Vlaanderen v1.0. URI:
Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Parochiekerk Sint-Martinus [online] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/23128 Geraadpleegd op 12-11-2019

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Brialmont, (Jean Joseph) Emile, ijzergieter

Vaux sous Chèvremont (L.) 21.09.1885  – 22.07.1958 , x Gertrude Schaps 

Zoon van Emile en Josephine Dumont. IJzergieter. Huwde in Immersdorf (D.) 1912. Kwam in 1914 van Ougrée en vestigde zich in oude stroopfabriek. Samenwerking met Joseph Beauduin. Verkoop en herstelling machines voor nijverheid en landbouw. Ketels voor gemeentesoep en stroopstokerijen. Persen. Vlees- en groentenmachines. Gieter van onderdelen voor treinen en schepen, dieselmotoren, boormachines en draaibanken. Grafkruisen. Staallaswerken, drijfriemen, brandkasten, ketels, olie, vetten. N.V. Fonderies et ateliers Emile Brialmont leverde internationaal. Bij de interbellumcrisis omgeschakeld naar robuuste, gebrevetteerde ‘Brialmont’kachel s met acht luchtcirculaties voor o.a. scholen, kerken en fabrieken. Ook kacheltype ‘Belgische Staat’. Het bedrijf stelde tot 140 mensen tewerk. Schoonvader van Albert Vanslype. Zonen Albert Brialmont-Palms  (1917-1986), burgerlijk ingenieur, en Gerard (1921-1999), en overnemer Dassel (D.), goten vanaf 1968 stoven en sierstukken zoals haardplaten, haardijzers, poorten, hekken, lantaarnpalen, brievenbussen en sierkanonnen, waarvoor ze houten karrenwielen opkochten. Het vml. bedrijfsterrein op Stayerveld  werd in 1986 verkocht aan de sociale huisvestingsmaatschappij Nieuw Sint-Truiden. Gazometerstraat ca.1918. Houtstraat ca.1933. Tramstraat 1 ca.1938.

Mijnwerkersbuste in hol gietijzer met Emile Brialmont fondeur St-Trond. 

 Lit.: R.V., Bewapeningswedloop in vredig Limburg?, in Ons Zondagsblad, 18.08.1968; SINT-TRUIDEN19de; Rombout NIJSSEN, Inventarissen van de archieven van de NV Ateliers et fonderies E. Brialmont en van de PVBA ALGE te Sint-Truiden, (Rijksarchief te Hasselt. Toegangen in beperkte oplage, 15), Brussel: ARA, 2000; Jaak NIJSSEN, Brialmont grafkruisen, in METAAL, p. 20-21.


Lees meer