Whetnall, baron Edmond Charles (Toussaint Marie), senator

Luik 01.11.1843 Elsene 28.03.1913 , x gravin Nathalie d’Oultremont 

Zoon van kasteelheer-nijveraar Charles en Laure Travers. Jonkheer, baron 1871. Kasteelheer Nieuwenhoven. Broer van diplomaat Edouard. Wijsbegeerte en Letteren 1863 en rechten 1864 te Luik. Huwde met dochter van d’Oultremont van Duras-Bonham. Gemeenteraadslid 1869 en burgemeester Nieuwerkerken 1869-1899. Provincieraadslid 1874-1887. Katholiek senator ter vervanging van Oscar Coemans 1887-1913, ook quaestor vanaf 1897. Eed in het Nederlands, ongebruikelijk. Inzet voor openbare werken en vervoer in Limburg. Kocht kasteel Sint-Jansberg Zelem 1896 en ijverde voor nieuwbouw kerk Schakkebroek 1906. 

Betrokken bij steengroeven Ramelot en Terwagne 1875, steenkoolmijn van Mariemont 1886-1912, en verzekeringsmaatschappijen zoals de Compagnie des propriétaires réunis en La Nationale belge. Lid beheerraad Beroeps- en Huishoudsschool Sint-Truiden 1900-1901. Corresponderend lid Provinciaal comité voor openbare gezondheid. Erfde kasteel Brandepoel Alken, korte tijd verhuurd aan Assumptionisten Zepperen. Woning in Elsene. Begraven in Melveren. Schoonvader van advocaat-volksvertegenwoordiger Charles Ullens de Schooten (Antwerpen 1854-1908).

Lit.: VAN MOLLE, p. 382-383; DE PAEPE, p. 621; EPNB, 2001, p. 188-89; Rombout NIJSSEN, Schakkebroek 1906-1909. Een dorp bouwt een nieuwe kerk, Wijer: Limburgse studies, 2009, p. 9 en 10; Tom GAENS en Rombout NIJSSEN, Schoon volk. Kasteelbewoners in West-Limburg in de 19e eeuw, Leuven: Peeters, 2010, p. 137-141 en passim.


ONTDEKKING VAN DE DAG

Adelardus II, abt

geboren te Lovenjoel op onbekende datum    gestorven te Sint-Truiden op 06.12.1082 

Monnik, prior en abt van Sint-Truiden 1055-1082, kerkenbouwer. 


Geschoold in letteren en handig in beeldhouwen en schilderen. Bloei van bedevaarten. Verwerving gronden in Villers-le-Peuplier, Moixhe, Staaien; Herk-de-Stad en Zerkingen. Ommuurde de stad. Werkte toren af en bouwde vier hoektorens bij de viering. Bouwer van de Romaanse abdijkerk met lengte van 102 meter, hoge pijlers, hoogkoor en hallencrypte. Versierde altaren. Bouwde of herstelde dertien afhankelijke kerken: OLV-kerk, Sint-Gangulfus, Staaien, Bevingen, Aalburg (Nl.), Wijchmaal, Peer, Schaffen, Webbekom, Donk, Meer, Oerle (Oreye) en Jemeppe-sur-Meuse. Schilder en beeldhouwer. Ondanks inkomsten toch tekorten door grote ambitie. Na waanzinaanval naar abdij Saint-Laurent Luik. Overleden en begraven in lichaamvormig graf Sint-Truiden. Nadien investituurstrijd en verspreiding monniken. Schedel en kromstaf bekroning bewaard. Straatnaam. Biermerk brouwerij Kerkom  2002. Interactief theaterspel ‘Het Adelardusmysterie’ toeristische dienst 2010. Abdijcrypte , grafnis 2004 in dodengang, opschrift Adelardus abbas 1082  uit 2005. 

 Lit.: P.F.X.. DE RAM, in BIONAT, 1, 1866, kol. 51; RECUEIL, p. 7-8; Luc-François GENICOT, L’oeuvre architecturale d’Adelard II de Saint-Trond et ses antécédents, in Belgisch Tijdschrift voor Oudheidkunde en Kunstgeschiedenis, 39, 1970, p. 3-91; MONBEL, p. 33-35; KRONIEK, p. 19-22; J. DEWINTER, Adelard II, abt van Sint-Truiden (1055-1085), in Oost-Brabant, 29, 1992, p. 206-213; CRYPTE, p. 47.