Kasteel van Ordingen

Zogenaamd "Kasteel van Ordingen", voormalige waterburcht. Oorspronkelijk slot van de Heren van Ordingen; speelde door zijn strategische ligging op de grens van het graafschap Loon, het prinsbisdom Luik en het hertogdom Limburg een belangrijke rol; verwoest tijdens de slag van Brustem (1467), maar heropgebouwd door W. de Horion tijdens de 16de eeuw. In 1611 aangekocht door de landcommanderij Alden Biesen, en in 1633 omgebouwd tot commanderij der Duitse Orde; de burcht bleef in die vorm behouden tot begin 19de eeuw, toen P. de Libotton, die het goed na de onteigening tijdens de Franse bezetting gekocht had, het verblijf der ordebroeders en de kapel verving door een kasteel in laat-classicistische stijl; dit kasteel werd in de tweede helft van de 19de eeuw vervangen door het huidige, neorenaissancekasteel, gebouwd in opdracht van H. de Pitteurs Hiegaerts.

In zijn huidige vorm een omgracht complex, op de noordelijke oever van de Melsterbeek, en bereikbaar langs een brede dreef; het park werd in de loop der zestiger jaren verkaveld en gerooid.

Van de 17de-eeuwse commanderij bleven de volgende delen bewaard: het poortgebouw met wachthuis, een hoektoren, en het commandeurshuis.

Ten zuidoosten, poortgebouw met wachthuis: langgestrekt gebouw van acht traveeën en twee bouwlagen onder licht gebogen zadeldak (leien) met dakkapellen, en tegen de noordoostgevel aanleunende, vierkante toren van één travee en drie bouwlagen onder schilddak (windvanen, en getrapt dakvenster op de noordoostzijde); jaartal 1633 op een gevelsteen met wapenschild van commandeur van Amstenraedt (zuidoostgevel boven de poort). Bakstenen gebouw met gesmeed ijzeren muurankers, en gebruik van kalksteen voor hoekbanden en omlijstingen. De zuidoostelijke gevel is voorzien van een centrale korfboogpoort in een verdiepte, rechthoekige omlijsting van kalksteen, gemarkeerd door een puntvormige gevelverhoging; kleine, rechthoekige vensters met negblokken, en enkele kloosterkozijnen met negblokken in het linker gedeelte. De noordwestgevel heeft een rondboogpoort in een vlakke omlijsting met negblokken; de poorttravee wordt gemarkeerd door een trapgevel met twee kleine muuropeningen en een bolkozijn; het linker gedeelte is voorzien van kloosterkozijnen en langwerpige vensters, beide verrijkt met negblokken; het rechter gedeelte is aangepast in de eerste helft van de 18de eeuw: kloosterkozijnen en rechthoekige venstertjes in vlakke omlijstingen (deels herbruikt materiaal). Getrapte zijgevels. De hoektoren is afgewerkt met verschillende boven elkaar geplaatste baksteenlijsten onder de dakrand; rechthoekige vensters en kloosterkozijnen met negblokken.

Ten noorden, commandeurswoning: L-vormig gebouw van twee bouwlagen onder zadeldaken (leien) met dakkapellen. Bakstenen gebouw met gesmeed ijzeren muurankers en verwerking van kalksteen voor hoekbanden en omlijstingen. De noordoostgevel is opgevat als voorgevel, met een versneden, overhoekse steunbeer, links; lijstgevel van drie traveeën, met aansluitend twee traveeën van de noordoostelijke zijgevel der haakse noordwestelijke vleugel, bekroond met een getrapte geveltop (negen trappen en topstuk); kloosterkozijnen en rechthoekige benedenvensters met negblokken; de deur bevindt zich op de tweede bouwlaag: rondboogdeur met trap en pui, afgesloten door een hek. De trapgevel heeft een rechthoekige deur op de benedenverdieping, een drieledig kruiskozijn, een kruiskozijn, en een rondboogvenstertje met aanzetstenen en sluitsteen met korte druiplijst. Getrapte zuidwestelijke zijgevel met van negblokken voorzien rondboogvenstertje in de top, en later ingemetste gevelsteen met jaartal 1740 en wapen van de Duitse Orde. De zuidwestgevel is voorzien van een (later aangebouwde) bijbouw onder lessenaarsdak tegen de benedenverdieping; aangepaste muuropeningen in dit gedeelte, twee rechthoekige venstertjes met negblokken op de tweede bouwlaag.

De zuidwestvleugel, waarschijnlijk het stalgedeelte, is sober van afwerking: rechthoekige muuropeningen (met laadvenster op de tweede bouwlaag) met negblokken. Getrapte zijgevel. Van de aanleunende schuur (?) onder zadeldak bleven slechts enkele resten bewaard.

Thans alleenstaande, westelijke hoektoren: vierkante toren van één travee en drie bouwlagen onder geknikt tentdak (leien): verankerd bakstenen gebouw met afwerking van kalksteen voor de spleetvormige schietgaten en rechthoekige vensters met negblokken; duiventil op de bovenste bouwlaag.

Ten noordoosten, neorenaissance kasteel uit de tweede helft van de 19de eeuw, na bombardement in 1940 vrijwel volledig heropgebouwd. Gebouw met complexe vorm, op de verschillende zijden voorzien van hoektorens met sterk gedifferentieerde vorm en bedaking. Baksteenbouw met verwerking van natuursteen voor hoekbanden, banden, omlijstingen en ornamenten.


Bron     : Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N2 (He-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  Schlusmans, Frieda
Datum  : 1981

Bron: Bevat overheidsinformatie, verkregen onder de modellicentie voor gratis hergebruik Vlaanderen v1.0. URI:
Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Kasteel van Ordingen [online] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/23085 Geraadpleegd op 12-11-2019

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Bertrand, Alfred (Alfons Elisabeth)

Bilzen 26.05.1913   Sint-Truiden 22.11.1986  Barbara Dreezen 

Zoon van sloten- kachel- en fietsenmaker Louis en Agnes Beurts in Bilzen.  

Louis werd zilverlasser voor mijnen Genk 1927. Fred eerst helper in garage. Boven- en ondergronds mijnwerker-magazijnier 1927-1936 in Winterslag en Waterschei. KAJ-lid op vraag van pater Anicetus Cools en Gerard Bijnens. Provinciaal voorzitter 1933 en vrijgesteld propagandist 1936 op aandringen Mgr. Broeckx. Activist staking 1936. ACW-propagandist Sint-Truiden 1938. 

Beïnvloed door prof Karel Pinxten als vrije leerling Handelsschool Genk. Opgevorderd in dienst behoeftigensteun Sint-Truiden. Medestichter Katholieke Werkliedenbonden Limburg 1942. Sinds huwelijk in Sint-Truiden. Provinciaal secretaris ACV-Limburg 1945 en voorzitter ACW Limburg 1965-1978. 


Volksvertegenwoordiger  1946-1978 en gemeenteraadslid Sint-Truiden 1947-1965. CVP-voorzitter Vlaamse vleugel 1959-1961. Minister  van verkeerswezen 1961, volksgezondheid 1965 en opnieuw verkeer 1966-1972. Opening circuit Zolder 1963. Metro Brussel 1969. Invoering rijbewijs, verkeersonderricht, voorrang van rechts, oranje tussenlicht, pechdriehoek en voorrang voetganger op zebrapad. Oprichting Hoge Raad Verkeersveiligheid. Staking Sabenapiloten 1970. IJverde voor zelfstandig Bisdom Hasselt en Limburgs Universitair Centrum. Rellen sluiting mijn Zwartberg 1966. Europees politicus in de EGKS 1952, lid Europese Assemblee 1957 en voorzitter EVP-fractie 1975. Voorzitter Commissie Sociale Zaken en Arbeid Europees Parlement. Voorzitter Caritas Catholica bisdom Hasselt. Op rust 1978, nationaal voorzitter Katholieke bonden der gepensioneerden 1984. Vader van Hilde Houben-Bertrand (°1940), gouverneur van Limburg 1995–2005. Medestichter Limburgse Economische Raad en voorzitter Streekontwikkeling Zuid-Limburg vzw. IJverde als minister voor nieuw slachthuis en zwembad, overwelving Cicindria en aanleg sportpleinen. Voorzitter Fonds voor de Belgische Scheepvaart en Unie der Europese Federalisten 1978. Gouden penning Europese verdienste 1980 als voorzitter Europese Unie van Christen-Democratische Werknemers. Diverse artikels in De Stem van het Volk. Visser en jager. Pleinnaam naast kerk Bevingen  1988. 

Archief in KADOC. 

Lit.: Fred Bertrand, van mijnwerker tot Europese autoriteit, in De Stem van het Volk, 1959, 8, p. 1-2; Minister Bertrand verlaat St-Truidense gemeenteraad, in HBVL 22.09.1965; WIEDAT, p. 26; N.A., Fredje Bertrand, tien jaar minister, in ’t Pallieterke, 06.05.1971; Eric VERTONGHEN, Een minister zonder hobbies. Fred Bertrand “vader van metro” en ‘grootste patron van het land”. Sabena-reorganisatie misgelopen, in De Nieuwe Gids, 13.05.1971; André LAMMENS, Een avondje met… Alfred Bertrand, in HBVL, 21-22.04.1979; Xavier LENAERS, Fred Bertrand stond aan de wieg van zestigjarig KAJ-Limburg, in HBVL, 18.12.1985; Leo TINDEMANS, Fred Bertrand, de Europeaan, in HBVL, 29.12.1986; H. GAUS (ed.), Politiek biografisch lexicon. Belgische ministers en staatssecretarissen 1960-1980, Antwerpen: Standaard uitgeverij, 1989, p. 64-68. Luc VINTS, in NEVLAB, p. 472-473; Jos STERK, Alfred Bertrand. Van kajotter tot minister Bilzen 1913-1986, in 100 invloedrijke Limburgers. Van Ambiorix tot Roppe, Hasselt: Het Belang van Limburg, 2001, p 213-214; Jean-Paul BROOS, Een bekende Truienaar. Fred Bertrand. Een groot politicus, maar vooral een warm mens, in De Bink, jg. 16, nr. 62, 3de kwartaal, 2013, p. 10-13; Gerards GERITS en Lena MOORS-DREEZEN, Berbke van Riek van Graadje de Zoewer, in Ezendröp, 73, 55, april 2018, p. 31-42 (Barbara Dreezen x Fred Bertrand). 

Publ.: Het steenkolenvraagstuk van België, in Tijdschrift voor Politiek, 4, 1954, p. 559-569; De welvaartsproblemantiek in enkele gewesten: Limburg, in idem, 7, 1957, p. 340-348. Info: ODIS-databank, HIP en Bilisium Bilzen.