Barriers aan de Tongersesteenweg


Aan de Tongersesteenweg, ten oosten van de stad, zijn een aantal 'barriers' uit de 19de of 20ste eeuw als toegangen tot boomgaarden bewaard gebleven.

Tegenover nr. 195

'Barrier' uit het begin van de 20ste eeuw, van eenvoudig geklinknageld bandijzer voor stijlen, regels en spijlen. Het hek is gevat tussen betonnen palen en een prikkeldraad en is de toegang tot een kersenweide, waarvan niet alle bomen overeind zijn gebleven. De barrier werd na 2008 door een recent hek vervangen

Naast nr. 292 en tegenover nr. 271

'Barrier' van smeedijzer tussen betonnen paaltjes, ook uit het begin van de 20ste eeuw, als toegang tot een mooie en goed bewaarde kersenweide met een meidoornhaag langs de steenweg. Vierkant stijl- en regelwerk en ronde spijltjes met witgeschilderde gekromde punten en klimmend beloop naar de makelaar, het hoogteverschil opgevangen door een liggende, langgestrekte voluut.

Tegenover nr. 401

De 'barrier' is boven in de makelaar gedateerd 1936 en de vormgeving, hoewel traditioneel opgebouwd, vertoont invloed van de toen gangbare art-decostijl. Platte stijlen en een lagere makelaar, vierkante regels met ronde, gepunte onderspijltjes en spijlen eindigend op een afgeplatte kop. Het hek is gevat tussen stevige, vierkante betonnen pijlers met getrapte beëindiging en geeft toegang tot een grote, sterk uitgedunde hoogstamboomgaard van perebomen met een geschoren meidoornhaag langs de steenweg. De korsetten van bandijzer die de stammen eertijds tegen grazende koeien beschermden zijn deels nog bewaard.



Bron : DE MAEGD C. EN VAN DEN BROECK M., 2007, Historische tuinen en parken van Vlaanderen. Inventaris Limburg. Deel 3: Alken, Borgloon, Heers, Kortessem, Wellen, Brussel, Agentschap RO-Vlaanderen. Onroerend Erfgoed.Auteurs : De Maegd, Christiane, Michiels, Marijke, Van den Broeck, Myriam Datum : 2017Bron: Bevat overheidsinformatie, verkregen onder de modellicentie voor gratis hergebruik Vlaanderen v1.0. URI:Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Barriers aan de Tongersesteenweg [online] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/134279 Geraadpleegd op 12-11-2019

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Beiaardklanken en biggengeschreeuw

Aldous Huxley.

Hij durfde ooit te schrijven over ons, Truienaren: Sommigen maken laken, sommigen suiker. Enkelen hebben cultuur, de rest helemaal niet!
Als bewijs van het tegendeel hangt aan een gevel op de Grote Markt sinds 1968 zijn naam in bronzen letters: Aldous Huxley.

Een aardige Belgische.

Huxley was een telg uit een Brits geslacht van beroemde en bijzonder knappe koppen. Hij studeerde letterkunde in Eton en Oxford. Op een feestje met Kerst 1915 in Engeland viel hem de frèle Maria Nijs op, een Belgische oorlogsvluchtelinge met grote, groenblauwe ogen. Ik heb tenslotte ook een aardige Belgische ontdekt, de wonderen zijn de wereld nog niet uit, meende de slungelachtige, bijziende romanschrijver. Maria’s vader was een Kortrijkse textielbaron, maar moeder Marguerite Baltus stamde uit Sint-Truiden. De rijke koopmansfamilie Baltus woonde in het huis In de Roos op de Grote Markt. Van het een kwam het ander en na de Grote Oorlog trouwde Aldous met Maria. Rond die tijd verbleef de Brit bij oom Baltus in Sint-Truiden.

De inspiratie voor zijn novelle Uncle Spencer uit 1924 deed hij toen op. Het verzonnen Longres uit de novelle is Sint-Truiden, afgebeeld als zedig provinciestadje met een aardige burgerij. Ons interesseren natuurlijk de herkenningspunten : de onontkoombare beiaarddeuntjes, het stille begijnhof, het stadhuis in zachtgele pleister, de kermisattracties met de Dikke Madam die haar gezicht kon wassen met haar tiekes… De diervriendelijke Duitse bezetter beboette iedereen die nog varkens aan oren en staart over de zaterdagmarkt sleurde. Geen enkele verordening zat de boeren meer dwars dan deze.

Een citaat in de originele taal, waarin Huxley beschrijft hoe de Truienaren weerwraak namen op de arme biggen na het vertrek van de Duitsers eind november 1918: The first Saturday after the departure of the German troops was a bad morning fort he pigs. To carry a pig by the tail was an outward and visible symbol of revovered liberty; and the squeals of the porkers mingled with the cheers of the population and the trills and clashing harmonies of the bells awakened by the carilloneur from their four years’ silence. By ten o’clock the market was over. 

Het Minderbroedersplein heette 'varkensmarkt' in de volksmond


Globetrotter Huxley werd in 1932 wereldberoemd door zijn bittere toekomstroman Brave New World en in 1954 met The Doors of Perception, een verslag van zijn experimenten met de druk mescaline. Maria stierf in 1955 en Aldous in 1963 te Los Angeles, net op de dag waarop president Kennedy werd vermoord.



Huxley-vorser
Leraar Roger Collart (+1996) was wel de hardnekkigste Huxley-vorser in onze stad. Zijn vaak gevraagde vertaling van Uncle Spencer wacht nog altijd op een uitgever! Ook Louis Sterken, Guido Wulms, Frank Decat, Danny Gennez en Jean-Pierre Rondas schreven over Aldous in Sint-Truiden. Huxley houdt de aandacht levend: in Munster (D.) is een heus studiecentrum gehuisvest. De Antwerpse sensatiejournalist en latere crimi-auteur Stan Lauryssens bracht een boek uit over Maria Nijs en haar stormachtige liefdesleven. 

Lees meer