Pastorie van de Sint-Laurentiusparochie

Ommuurde witherenpastorie gelegen aan de thans gedempte burggracht. Tot 1822 was de parochie onder patronaat van de witheren van de abdij van Averbode.

Breed herenhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder sierlijke wolvedak met licht gebogen wolfseinden (leien), uit de eerste helft van de 18de eeuw, aangepast begin 19de eeuw (vensters). In de zuidgevel, jaartal 1721 met het ambtelijk wapen van prelaat Steven van der Steghen. Baksteenbouw op kalkstenen plint. Omlijstingen van deuren en vensters evenals hoekblokken van kalksteen. Bakstenen tandlijst met dropmotief.

Zuidelijke voorgevel: rechthoekige kalkstenen vensters (oorspronkelijke kruiskozijnen) en rechthoekige deur op neuten en bordes; ontlastingsboogjes der vensters, verankerde lateien en ingekaste deuromlijsting wijzen op een latere verbouwing. Een grote afgewolfde dakkapel bij de dakgoot en twee kleinere in het midden van het dekschild.

De noordelijke achtergevel behield zijn vroegere ordonnantie met kalkstenen kloosterkozijnen onder bakstenen ontlastingsboog. In de westelijke zijgevel, een rechthoekig kalkstenen venstertje op de eerste bouwlaag en twee kloosterkozijnen op de tweede.

Voor de deur, kalkstenen zonnewijzer met bronzen wijzerplaat (eerste helft 18de eeuw). In de muur aan de Kerkstraat, gotische, gedrukte spitsboogpoort van kalksteen met geprofileerd beloop op kleine sokkeltjes (overgebracht?).


Bron     : Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N2 (He-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  Schlusmans, Frieda
Datum  : 1981

Bron: Bevat overheidsinformatie, verkregen onder de modellicentie voor gratis hergebruik Vlaanderen v1.0. URI:
Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Pastorie van de Sint-Laurentiusparochie [online] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/23073 Geraadpleegd op 12-11-2019

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Bruyninx, Jan, edelman

 Maastricht 29.06.1574   26.07.1641   Barbara Seegers  

 Uit een geslacht van grenswachters van de Graven van Loon, in Brustem sinds minstens 1300. Zoon van Koenraad en Barbara Tans. Jonker. Halfheer van Brustem en voogd van Zepperen 1610. Grondbezit in Brustem, Maastricht, Diepenbeek, Bilzen en Vreren, Val, Borgloon en Hasselt. Plaatste gedenksteen voor zijn overgrootvader jonker Bartholomeus (+1500) in kerk Brustem 1617. Zelf begraven in het hoogkoor van de Minderbroederskerk  Sint-Truiden. volgens overeenkomst uit 1641. Wapen: in goud twee dwarsbalken van keel met zilveren vrijkwartier beladen met drie zwarte leeuwen. 

Grafzerk nu in muur kloosterpand Minderbroedersklooster  Sint-Truiden. met identificatie en verwijzing naar het plaatsen van het monument nog tijdens zijn leven uit wantrouwen naar erfgenamen toe. 


Vloerzerk in natuursteen, nu in muur pandgang klooster,  KIK-IRPA


 Lit.: Erik HOUTMAN en Jos MOLEMANS, Cijnsregister van het Bruyninxhof te Brustem (1300). Tekstkritische uitgave en toelichting, in HBBRUSint-Truiden. 1975, p. 239-282. Francis GOOLE, Heraldische merkwaardigheden te Brustem, in HBBRUST. p. 137, 138, 152 en 154; Francis GOOLE en Piet SEVERIJNS, Bruninckx, (Familiekroniek), in HBVL, 17 en 18.06.1989; Jacques BROUWERS, in NBIOW, 13; 1990, kol. 140-142; ID., De heren van Brustem, in Het Oude Land van Loon, 43, 1988, p. 55-92.