Rentmeestershuis van het Sint-Servaaskapittel van Maastricht

Rentmeesterhuis van het Sint-Servaaskapittel van Maastricht, verblijfplaats van de kanunnik-rijproost, vertegenwoordiger van het kapittel. Herenhuis met hoevegebouwen, achteruit gelegen ten opzichte van de straat, ten oosten van de kerk; een oprit leidt doorheen de voortuin naar de inrijpoort; de tuin is door een haag van de straat afgesloten; in de tuin een kalkstenen zonnewijzer. De gebouwen zijn gegroepeerd rondom een gedeeltelijk gekasseid erf.

Ten zuiden, vierkant poortgebouw met duifhuis onder speelse klokvormige bedaking (leien), van 1665; bakstenen gebouw met mergelstenen banden onder meer ter hoogte van de dorpels; gesmeed ijzeren muurankers. Uitstekende dakrand op gesculpteerde houten modillons; mergelstenen kruiskozijn met negblokken, smalle geprofileerde druiplijst en een ontlastingsboog van een rollaag. Verankerde korfboogpoort in een vlakke kalkstenen omlijsting met negblokken; ontlastingsboog van een platte laag, een rollaag en een platte laag. Gedicht kruiskozijn in de erfzijdegevel, en een rechthoekige poort onder doorgezakte, houten latei.

Ten oosten van het poortgebouw, classicistisch dubbelhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder wolvedak (nok loodrecht op de straat, kunstleien), van circa 1760. Bakstenen gebouw op een gecementeerde plint; licht verhoogde begane grond. Baksteenfries met dropmotief onder de kroonlijst. Getoogde vensters in een vlakke kalkstenen omlijsting met licht uitspringende sluitsteen, afgelijnd met een korte druiplijst. Gelijkaardige deur met een kalkstenen trapje. Identieke achtergevel. Fraaie tracering in het bovenlicht van de centrale deur.

De verbinding tussen het poortgebouw en het woonhuis wordt gevormd door een gebouwtje van één travee en één bouwlaag onder zadeldak (kunstleien); de voorgevel is voorzien van enkele rechthoekige, kalkstenen venstertjes.

Ten westen, stalvleugel onder zadeldak (Vlaamse pannen), in de geveltop der zuidelijke zijgevel door middel van een gevelsteen (topstuk) gedateerd 1665. Bakstenen gebouw met mergelstenen banden op een gecementeerde plint; uitstekende dakrand op uitgesneden houten modillons; gesmeed ijzeren muurankers. Twee mergelstenen vensters met negblokken (voormalige kloosterkozijnen ?) en twee zolderluiken; drie mergelstenen rondboogdeuren met negblokken; ontlastingsboog van een platte laag, een rollaag en een platte laag, behalve voor de eerste, gedichte deur, die alleen een platte laag heeft. Blinde achtergevel met mergelstenen banden. Getrapte zuidgevel met mergelstenen banden en gesmeed ijzeren muurankers; kalkstenen sierbollen op de schouderstukken; het topstuk met bolbekroning is geflankeerd door voluten.

Ten oosten, volledig vernieuwde dwarsschuur onder zadeldak (Vlaamse pannen); zuidgevel in stijl- en regelwerk met bakstenen vullingen, volledig met klimop begroeid.

De noordelijke dienstgebouwen zijn recent.


Bron     : Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N2 (He-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  Schlusmans, Frieda
Datum  : 1981

Bron: Bevat overheidsinformatie, verkregen onder de modellicentie voor gratis hergebruik Vlaanderen v1.0. URI:
Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Rentmeestershuis van het Sint-Servaaskapittel van Maastricht [online] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/23174 Geraadpleegd op 12-11-2019

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Het Sint-Truidense middenveld in 1922

Verenigingen vormen al eeuwen het weefsel voor ontmoeting, ontspanning en opvoeding, al waren ze steevast verzuild. Dat toont deze lijst uit 1922. De meest talrijke groepen waren – volgens eigen opgave ! – de Boerenbond met 900 leden en de twee ziekenkassen – liberaal en katholiek - met elk bijna 500 leden. De oudstrijders- en weggevoerdenverenigingen waren zo kort na de eerste wereldoorlog uiteraard sterk. De turnkring Sint-Truiden-Sport gaf 45 volwassenen en 110 pupillen op en de Boy’Scouts 65 scouts en 120 leden.


De lijst van de verenigingen:

Harmonieën Koninklijke Harmonie (Urbain Sneyers) en Harmonie der Gilde (Anatole Vanassche)
Fanfares Melveren (Ed. Vanderschot) en Bevingen (Louis Bollen)
Toneelkringen Koninklijke Maatschappij “De vreugdegalm” (Nicolas Belet), Sint-Truidensch Volkstoneel (Antoon Beckers) en Toneelkring Patria (Henri Bonaers)
Koor Gregoriuskring (notaris Adrien Coemans)
Turnmaatschappijen Sint-Truiden-Sport (Lucien Sacré), Meisjes-Turnafdeeling Sint-Marten Alfons Quakkelaer) en Gymnastische Volkskring (Jean Menten)
De Sportvrienden (Emile Bastens)
De Jagers Saint-Hubert (Joseph Withofs)
Boy-Scouts (Michel Vanslype)
Handboogmaatschappijen A. Dirix (Ph. Struyven), Trimpeneers (Guillaume Strauven) en Ulens-Belet Bevingen (Antoine Biets)
Feestkring Sint-Truiden Vooruit (stadssecretaris Frans Leenen)
Letterkundige Kringen De Vlaamsche Eendracht (Joseph Everaerts) en Vlaamsche Meisjesbond (Margareta Vanoverstraeten).
Nationale Oud-Strijdersbond (Leopold Dehairs), Vlaamsche Oudstijdersbond (Dokter Quintens), Invaliedenbond (Joseph Odeurs), Kantonnale Bond der Weggevoerden (Max Deckers).
Meisjespatronaat Sint-Marten (Alfons Quakkelaer), Jongenspatronaat Sint-Marten (G. Van Leemput).
Werkliedenbond (Joseph Mercken), De Vereenigde Werklieden (Herman Geets), Leo’skring (G. Maus) en Sint-Jozefskring (Guillaume Coopmans)
Kantonnale Boerenbond (graaf Edmond de Meeus Kerkom).
Maatschappijen van Onderlinge Bijstand, de latere ziekenkassen, Help U Zelve (Lambert Keyenbergh), Christelijke Verbroedering (Leon Demal), Maatschappij Sint-Barbara (Clement Leynen) en Leo’skring (Louis Herbots).
Oudlerlingenbonden van de Staats Middelbare School (Constant Vandersmissen), van het Sint-Trudo’sgesticht (Joseph Huygens) en van de Broeders van Liefde (Louis Degreef).