Parochiekerk Sint-Martinus

Gelegen in het dorpscentrum, op een beboomde heuvel, binnen een ommuurd kerkhof. Bedevaartsoord, tijdens de maand mei, ter ere van de Heilige Bertila.

Neoromaanse kruisbasiliek, circa 1880 gebouwd naar ontwerp van architect J. Gerard. Ingebouwde zuidwesttoren onder ingesnoerde zeskantige spits. Schip en zijbeuken van vier traveeën, transept van één travee, koor met rechte travee en halfronde koorsluiting, sacristieën ten noorden en ten zuiden van het koor. Baksteenbouw met verwerking van arduin; zadeldak (kunstleien) over middenbeuk en transept, lessenaarsdak over de zijbeuken.

Neoromaans interieur, bepleisterd en witgeschilderd. Basilicale opstand met twee registers: rondboogarcaden op zware pijlers met geornamenteerd kapiteel, en bovenlichten. Kruisgewelven tussen gordelbogen, geschraagd door bij de pijlers aansluitende schalken (middenbeuk), rechtstreeks door pilasters tegen de noord- en zuidwanden van de zijbeuken.

Mobilair: Verrezen Christus, gepolychromeerd hout (17de eeuw); Sint-Sebastiaan, gepolychromeerd hout (tweede helft 17de eeuw); gestoffeerde Madonna met Kind (19de eeuw?); Sint-Bertilia, gepolychromeerd hout (tweede helft 19de eeuw). Twee marmeren grafstenen van 1619 en 1765 (transept); drie grafkruisen uit 17de en 18de eeuw.


Bron     : Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N2 (He-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  Schlusmans, Frieda

Bron: Bevat overheidsinformatie, verkregen onder de modellicentie voor gratis hergebruik Vlaanderen v1.0. URI:
Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Parochiekerk Sint-Martinus [online] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/23121 Geraadpleegd op 12-11-2019

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Burgemeesterwapens

Elke burgemeester laat zijn wapen na

De burgemeesters die bouwden of verbouwden aan het stadhuis lieten hun naam na in de vorm van hun familiewapen. Dat gebeurde zowel bij de torenheropbouw in 1606, de nieuwbouw van het stadhuis in 1759, de inrichting in 1788, de restauratie in 1927 en de actuele restauratie en nieuwe inrichting afgerond in 2016.

Burgemeesters van voor 1795 waren vooral belastinginners en verdelers van stedelijke taken, anders dan de burgemeesters vandaag. De geschilderde wapens uit 1788 in de vroegere raadszaal, nu trouwzaal, zijn niet steeds met heraldische nauwkeurigheid bijgeschilderd in de loop der jaren.

Keel = rood, sabel = zwart en lazuur = blauw.


Jan Lycops1606: gedeeld, in I van keel met gouden korenschoof, in II van goud een huismerk van sabel in de vorm van een patriarchaal kruis onderaan heraldisch rechts herkruist. Belforttoren gevel.


Willem Preuveneers 1606: van keel met gouden keper beladen met drie meerlen in sabel en vergezeld van drie zilveren scheerdersscharen met de punt naar onder. Belfortoren gevel.


Baudoin Moers 1759: van goud met drie morenhoofden van sabel, met wrongen van zilver, geplaatst 2-1. Schoorsteenlambrizering vroegere raadszaal.



Maurice Schoenaerts 1759 in zilver een Boergondisch kruis van sabel met over alles heen een zilveren schelp. Schoorsteenlambrizering vroegere raadszaal.


Jean Barthélemy Balthazar de Pitteurs (-Hiegaerts) 1788: van zilver met een groene klimmende leeuw, rood geklauwd en getongd met schuinbalk van goud, beladen met vier zwarte koeken. Plafondlijst vroegere raadszaal.


Trudo Luesemans 1788: gevierendeeld, in I en IV geschaakt van keel en goud in vier rijen, elk van vier vakken. II en III in zilver drie ruiten van lazuur, geplaatst 2-1. Plafondlijst vroegere raadszaal.


Paul Cartuyvels 1927: op lazuur een zilveren, zwemmende zwaan met in het schildhoofd twee gouden sterren. Gebeeldhouwd onder het Trudobeeld in de belforttoren.


Veerle Heeren 2016: in goud een leeuw van keel, met kop en manen van sabel, geklauwd en getongd van lazuur, een gekanteeld schildhoofd van lazuur, bezaaid met venussymbolen van goud. Ingemetseld in de inkomhal.