Tochtgenoten

Samen op weg via sport en spel: de Tochtgenoten

Pater Pacific was na de Tweede Wereldoorlog dé trekker van een eigen jeugdbeweging Tochtgenoten, vooral gekend in de lokale sportwereld.


Alfred Cauwels in het gewone leven stichtte als pater Pacific op 10 mei 1950 de jeugdvereniging ‘De Tochtgenoten van Sint-Franciscus’ samen met chiroleider Léonard Dusar of ‘Saar’. Al snel werd de naam gewoon ‘De Tochtgenoten’. De houten barak op het Capucienessenplein vlakbij het Minderbroedersklooster bleek al vlug te klein. In Nieuw -Sint-Truiden was meer ruimte voor voetbalpleinen, een looppiste en kleedkamers. Als katholieke beweging deden ze jaarlijks een Scherpenheuvelbedevaart. De combinatie van sport en spel bleek een voltreffer: modelvliegtuigbouw, maar ook worstelen, boksen, tafeltennis, biljart, voetbal en atletiek. Deze laatste activiteit leidde naar de oprichting van de TACT of Tochtgenoten Atletiek Club in 1955. Toen de beweging sterk groeide naar1957 toe werden Jef Cleeren, de latere populaire burgemeester, en Lucien Degros aangesteld. De Park- en Fruitloop werden een jaarlijks evenement. Een sporthal met piste vanaf 1960 maakte Belgische records mogelijk: in 1968 Georges Schroeder, in 1970 Robert Van Schoor, in 1971 Roswitha Emonts-Gast en Leen Wuyts. Het beste damesteam in Limburg werd in 1961 in Sint-Truiden gevonden. In 1966 stonden hier 14 meetings en 16 wedstrijden nationaal hamerslingeren op de agenda. Met de sleet op de accommodatie kwam die er ook op de TACT.

Pater Pacifik, omwille van zijn paterspij ook wel eens ‘de bruine deken’ genoemd, was van Eeklo (1919) en overleed in 1990 in Leuven. Hij trad in het klooster van Tielt in 1939. Hij was niet enkel (mede)organisator van de Trudofeesten, de Sint-Franciscusstoet en het Kerstspel in Minderbroederskerk. Hij hield voordrachten over levenskunst en vastenpreken. Pater Pacifik stichtte de publieke ontspannings- en sportzaal in het Minderbroederklooster, nu Museumzaal DE MINDERE. Provinciaal Sportaproost in 1957 vertrok hij naar Leuven in 1962 en werd hoofdredacteur van het tijdschrift Sport en Jeugd. Hij schreef talloze artikels en jeugdverhalen in Sport en Jeugd, Sporta en Sportcahiers. Geweld in de sport had zijn bijzondere aandacht. In 1990 kreeg de pater een postume eervolle vermelding van het BOIC als stichter en bezieler Belgische Fair-Play Club

 Roeland MOTMANS, Tochtgenoten Atletiekclub Sint-Truiden, Werkcolleges heuristiek en encyclopedie 1ste lic. LO. KUL, prof. Roland Renson, Sint-Truiden: in eigen beheer, 1997; Kaatje JACOBS, De bewogen levenstocht van sportpater Alfred Cauwels, 1919-1990, Groep biomedische Wetenschappen, Leuven: KUL, 205. WWWIST?, p. XX-XX.;


ONTDEKKING VAN DE DAG

Bertrand, Alfred (Alfons Elisabeth)

Bilzen 26.05.1913   Sint-Truiden 22.11.1986  Barbara Dreezen 

Zoon van sloten- kachel- en fietsenmaker Louis en Agnes Beurts in Bilzen.  

Louis werd zilverlasser voor mijnen Genk 1927. Fred eerst helper in garage. Boven- en ondergronds mijnwerker-magazijnier 1927-1936 in Winterslag en Waterschei. KAJ-lid op vraag van pater Anicetus Cools en Gerard Bijnens. Provinciaal voorzitter 1933 en vrijgesteld propagandist 1936 op aandringen Mgr. Broeckx. Activist staking 1936. ACW-propagandist Sint-Truiden 1938. 

Beïnvloed door prof Karel Pinxten als vrije leerling Handelsschool Genk. Opgevorderd in dienst behoeftigensteun Sint-Truiden. Medestichter Katholieke Werkliedenbonden Limburg 1942. Sinds huwelijk in Sint-Truiden. Provinciaal secretaris ACV-Limburg 1945 en voorzitter ACW Limburg 1965-1978. 


Volksvertegenwoordiger  1946-1978 en gemeenteraadslid Sint-Truiden 1947-1965. CVP-voorzitter Vlaamse vleugel 1959-1961. Minister  van verkeerswezen 1961, volksgezondheid 1965 en opnieuw verkeer 1966-1972. Opening circuit Zolder 1963. Metro Brussel 1969. Invoering rijbewijs, verkeersonderricht, voorrang van rechts, oranje tussenlicht, pechdriehoek en voorrang voetganger op zebrapad. Oprichting Hoge Raad Verkeersveiligheid. Staking Sabenapiloten 1970. IJverde voor zelfstandig Bisdom Hasselt en Limburgs Universitair Centrum. Rellen sluiting mijn Zwartberg 1966. Europees politicus in de EGKS 1952, lid Europese Assemblee 1957 en voorzitter EVP-fractie 1975. Voorzitter Commissie Sociale Zaken en Arbeid Europees Parlement. Voorzitter Caritas Catholica bisdom Hasselt. Op rust 1978, nationaal voorzitter Katholieke bonden der gepensioneerden 1984. Vader van Hilde Houben-Bertrand (°1940), gouverneur van Limburg 1995–2005. Medestichter Limburgse Economische Raad en voorzitter Streekontwikkeling Zuid-Limburg vzw. IJverde als minister voor nieuw slachthuis en zwembad, overwelving Cicindria en aanleg sportpleinen. Voorzitter Fonds voor de Belgische Scheepvaart en Unie der Europese Federalisten 1978. Gouden penning Europese verdienste 1980 als voorzitter Europese Unie van Christen-Democratische Werknemers. Diverse artikels in De Stem van het Volk. Visser en jager. Pleinnaam naast kerk Bevingen  1988. 

Archief in KADOC. 

Lit.: Fred Bertrand, van mijnwerker tot Europese autoriteit, in De Stem van het Volk, 1959, 8, p. 1-2; Minister Bertrand verlaat St-Truidense gemeenteraad, in HBVL 22.09.1965; WIEDAT, p. 26; N.A., Fredje Bertrand, tien jaar minister, in ’t Pallieterke, 06.05.1971; Eric VERTONGHEN, Een minister zonder hobbies. Fred Bertrand “vader van metro” en ‘grootste patron van het land”. Sabena-reorganisatie misgelopen, in De Nieuwe Gids, 13.05.1971; André LAMMENS, Een avondje met… Alfred Bertrand, in HBVL, 21-22.04.1979; Xavier LENAERS, Fred Bertrand stond aan de wieg van zestigjarig KAJ-Limburg, in HBVL, 18.12.1985; Leo TINDEMANS, Fred Bertrand, de Europeaan, in HBVL, 29.12.1986; H. GAUS (ed.), Politiek biografisch lexicon. Belgische ministers en staatssecretarissen 1960-1980, Antwerpen: Standaard uitgeverij, 1989, p. 64-68. Luc VINTS, in NEVLAB, p. 472-473; Jos STERK, Alfred Bertrand. Van kajotter tot minister Bilzen 1913-1986, in 100 invloedrijke Limburgers. Van Ambiorix tot Roppe, Hasselt: Het Belang van Limburg, 2001, p 213-214; Jean-Paul BROOS, Een bekende Truienaar. Fred Bertrand. Een groot politicus, maar vooral een warm mens, in De Bink, jg. 16, nr. 62, 3de kwartaal, 2013, p. 10-13; Gerards GERITS en Lena MOORS-DREEZEN, Berbke van Riek van Graadje de Zoewer, in Ezendröp, 73, 55, april 2018, p. 31-42 (Barbara Dreezen x Fred Bertrand). 

Publ.: Het steenkolenvraagstuk van België, in Tijdschrift voor Politiek, 4, 1954, p. 559-569; De welvaartsproblemantiek in enkele gewesten: Limburg, in idem, 7, 1957, p. 340-348. Info: ODIS-databank, HIP en Bilisium Bilzen.




Lees meer