Torens en weermuren veranderden in een oase
Je kan bijna helemaal rond het stadscentrum van Sint-Truiden wandelen langs beboomde vesten. Slechts in het zuidwesten eigende het autoverkeer zich de ‘boulevard’ of bolwerkresten toe. Het huidige stadspark van ongeveer 3 hectaren volgt in een langgerekte L-beweging de vroegere stadsomwalling tussen het vroegere sluizensysteem Vissegat en de vroegere Gangelofpoort richting Diest. Centraal in de noordelijke arm loopt een vijverpartij met rustieke bruggetjes, grasvelden en bomengroepen en met een houten kiosk met rietdak.
Hasselaar en landschapsarchitect Jean Creten ontwierp deze groene oase in 1876-1879 en bij de prestigieuze Provinciale Tentoonstelling in 1907 speelde het park een hoofdrol. Van deze laatste expo resten nog de toegangspaviljoentjes met ijzeren hek aan het Ridders de Menten de Horneplein. Deze laatste naam en de bronzen gedenkplaat op één van de paviljoentjes verwijzen naar de gebroeders van een lokale adellijke familie die met hun vader een heldenrol speelden tijdens de Tweede Wereldoorlog. De toegangspoortboog langs de Abdijstraat stond oorspronkelijk aan de vakschool van het Technicum.
Andere gebouwtjes in het stadspark zijn het parkwachtershuisje en de zgn. Ark van het park, een ontspanningsgebouw voor senioren. Bij de diverse gedenkstenen en -borden vermelden we het monument voor de Congo-pioniers (°1958).
De oudste omwalling rond ca. 51 hectaren bewoning bij de vermaarde abdij van Trudo dateerde uit de elfde eeuw (1086) onder abt Adelardus II. Vanaf 1126 werd deze houten omheining geleidelijk versteend met lokale Lincent-bouwsteen en later met baksteen. Door Karel de Stoute in 1467 en Lodewijk de XIVde in 1675 werd de ontmanteling van de stadsversterking bevolen. Enkel deze laatste maakte er echt werk van en zag persoonlijk toe op de dynamitering van de vijf poorten. Momenteel rest nog slechts een behoorlijk stuk omwallingsmuur in de tuin van het vml. Minderbroedersklooster.
Jef MATHIJS, Omtrent een kloostermuur, en Frans DOPERE, De Brustempoort, in: Sint-Truiden, steen voor steen gebouwd, Sint-Truiden: stadsbestuur, 2003, p. 37-51 en 104; Ferdinand DUCHATEAU, Conflicten en gebouwen in ‘de stad’, Thierry GHYS en Jef MATHIJS, De stadsvesting en Thierry GHYS en Jef MATHIJS, Comisgat en Vissegat, bolwerken voor de waterhuishouding, in Conflict. Sporen van conflicten in de binnenstad. Open Monumentendag Vlaanderen. Sint-Truiden 2011, Sint-Truiden: stadsbestuur, 2011.
