Stadspark

Torens en weermuren veranderden in een oase

Onderschrift...

Je kan bijna helemaal rond het stadscentrum van Sint-Truiden wandelen langs beboomde vesten. Slechts in het zuidwesten eigende het autoverkeer zich de ‘boulevard’ of bolwerkresten toe. Het huidige stadspark van ongeveer 3 hectaren volgt in een langgerekte L-beweging de vroegere stadsomwalling tussen het vroegere sluizensysteem Vissegat en de vroegere Gangelofpoort richting Diest. Centraal in de noordelijke arm loopt een vijverpartij met rustieke bruggetjes, grasvelden en bomengroepen en met een houten kiosk met rietdak.

Hasselaar en landschapsarchitect Jean Creten ontwierp deze groene oase in 1876-1879 en bij de prestigieuze Provinciale Tentoonstelling in 1907 speelde het park een hoofdrol. Van deze laatste expo resten nog de toegangspaviljoentjes met ijzeren hek aan het Ridders de Menten de Horneplein. Deze laatste naam en de bronzen gedenkplaat op één van de paviljoentjes verwijzen naar de gebroeders van een lokale adellijke familie die met hun vader een heldenrol speelden tijdens de Tweede Wereldoorlog. De toegangspoortboog langs de Abdijstraat stond oorspronkelijk aan de vakschool van het Technicum.

Andere gebouwtjes in het stadspark zijn het parkwachtershuisje en de zgn. Ark van het park, een ontspanningsgebouw voor senioren. Bij de diverse gedenkstenen en -borden vermelden we het monument voor de Congo-pioniers (°1958).

Onderschrift...

De oudste omwalling rond ca. 51 hectaren bewoning bij de vermaarde abdij van Trudo dateerde uit de elfde eeuw (1086) onder abt Adelardus II. Vanaf 1126 werd deze houten omheining geleidelijk versteend met lokale Lincent-bouwsteen en later met baksteen. Door Karel de Stoute in 1467 en Lodewijk de XIVde in 1675 werd de ontmanteling van de stadsversterking bevolen. Enkel deze laatste maakte er echt werk van en zag persoonlijk toe op de dynamitering van de vijf poorten. Momenteel rest nog slechts een behoorlijk stuk omwallingsmuur in de tuin van het vml. Minderbroedersklooster.

Onderschrift...

Onderschrift...

Jef MATHIJS, Omtrent een kloostermuur, en Frans DOPERE, De Brustempoort, in: Sint-Truiden, steen voor steen gebouwd, Sint-Truiden: stadsbestuur, 2003, p. 37-51 en 104; Ferdinand DUCHATEAU, Conflicten en gebouwen in ‘de stad’, Thierry GHYS en Jef MATHIJS, De stadsvesting en Thierry GHYS en Jef MATHIJS, Comisgat en Vissegat, bolwerken voor de waterhuishouding, in Conflict. Sporen van conflicten in de binnenstad. Open Monumentendag Vlaanderen. Sint-Truiden 2011, Sint-Truiden: stadsbestuur, 2011.


ONTDEKKING VAN DE DAG

Bruyninx, Jan, edelman

 Maastricht 29.06.1574   26.07.1641   Barbara Seegers  

 Uit een geslacht van grenswachters van de Graven van Loon, in Brustem sinds minstens 1300. Zoon van Koenraad en Barbara Tans. Jonker. Halfheer van Brustem en voogd van Zepperen 1610. Grondbezit in Brustem, Maastricht, Diepenbeek, Bilzen en Vreren, Val, Borgloon en Hasselt. Plaatste gedenksteen voor zijn overgrootvader jonker Bartholomeus (+1500) in kerk Brustem 1617. Zelf begraven in het hoogkoor van de Minderbroederskerk  Sint-Truiden. volgens overeenkomst uit 1641. Wapen: in goud twee dwarsbalken van keel met zilveren vrijkwartier beladen met drie zwarte leeuwen. 

Grafzerk nu in muur kloosterpand Minderbroedersklooster  Sint-Truiden. met identificatie en verwijzing naar het plaatsen van het monument nog tijdens zijn leven uit wantrouwen naar erfgenamen toe. 


Vloerzerk in natuursteen, nu in muur pandgang klooster,  KIK-IRPA


 Lit.: Erik HOUTMAN en Jos MOLEMANS, Cijnsregister van het Bruyninxhof te Brustem (1300). Tekstkritische uitgave en toelichting, in HBBRUSint-Truiden. 1975, p. 239-282. Francis GOOLE, Heraldische merkwaardigheden te Brustem, in HBBRUST. p. 137, 138, 152 en 154; Francis GOOLE en Piet SEVERIJNS, Bruninckx, (Familiekroniek), in HBVL, 17 en 18.06.1989; Jacques BROUWERS, in NBIOW, 13; 1990, kol. 140-142; ID., De heren van Brustem, in Het Oude Land van Loon, 43, 1988, p. 55-92.