Straatnamen met belangrijke figuren

De naam van uw straat

De namen die aan plaatsen en straten in Sint-Truiden stad en deelgemeenten werden gegeven, stammen uit het collectief geheugen. Of het zijn kunstmatige vondsten van het Sint-Truidense stadsbestuur, op vraag van burgers, geadviseerd door de stadsarchivaris, de cultuurraad of een toponymische commissie van provincie of gemeenschap.

De plaatsnamen uit de volksmond werden in het Ancien Regime van voor 1800 regelmatig opgeschreven bij officiële stukken    vb. eigendomsoverdrachten of geschillen. Pas in de Franse tijd werd gestart met een modern kadaster, voltooid omstreeks 1845 door het nog jonge België, samen met een buurtwegenatlas. Toen werden de veldnamen definitief vastgelegd en bij de aanleg van nieuwe straten wordt in de eerste plaats geput uit die woordenschat.

Namen van buurgemeenten of grote steden werden uiteraard gegeven aan de nieuwe, kaarsrechte steenwegen die ernaar toe leiden, vaak dwars door de akkers heen: Luikersteenweg en Tiensesteenweg aangelegd vanaf 1715, Tongersesteenweg vanaf 1817, Hasseltsesteenweg vanaf 1838, Diestersteenweg vanaf 1844 en Naamsesteenweg vanaf 1855.

Na de ‘grote fusie’ of gemeentelijke samenvoeging van 1976 was er in 1978 nog een grote operatie noodzakelijk om de vele gelijke namen binnen Groot-Sint-Truiden weg te werken. Toen verdwenen op de meeste plaatsen de Kapelstraat, de Bergstraat, de Dorpsstraat, de Kerkstraat, het Kerkplein, de Stationsstraat, … En dat bood een kans om creatief lokale thema’s te vereeuwigen.

In het centrum is de naamgeving van ganse nieuwe woonwijken rond een thema gebouwd, vb. de commandeursverkavelingen in Ordingen en Bernissem, de fruitwijk in 1979, de bloemenwijk in Guvelingen, de nijverheidsnamen op het industrieterrein Schurhoven in 1979, de vliegtuigenstraten van het Brustems Industriepark of de namen van verdienstelijke overleden inwoners voor de nog aan te leggen Fabrieksstraatwijk.

De straatnamen als herdenking van overleden personen vragen wat meer uitleg: …

 

Straatnamen die verwijzen naar een persoon.

Onderzoek door stedelijke bibliotheek de Leidraad 2006


Situering



Informatie

...

Sint-Gangelof



Abt van de Trudo-abdij, kerkenbouwer


...

Ordingen kasteelwijk


Commandeur van Ordingen


...
.........

Terbiest



Boudewijn, 5de koning van België 1951-1995, Brussel 7 september 1930 - … 1995. Zoon van Leopold III en Astrid. Broer van koning Albert II. Oom van prins Filip


...

Kerkom



Plaatselijke benaming beeld heilige Maria


...

Stadscentrum



Burgemeester


...

Velm



Jan-Baptist David, Lier 25 januari 1801 – Leuven 24 maart 1866, kanunnik, taalkundige. Naamgever van de katholieke cultuurvereniging het Davidsfonds


...

Ordingen kasteelwijk



Invloedrijke 19de-eeuwse familie van barons-kasteelheren, o.m. provinciegouverneur Henri de Pitteurs-Hiégaerts (1894-1917)


...

Zepperen



Volkse benaming voor de heiligen Bertilia (Brustem), Eutropia (Rijkel) en Genoveva (Zepperen), bedevaartplaatsen


...

Terbiest


Fabiola de Mora y Aragon, Madrid 11 juni 1928. Koningin van België sinds haar huwelijk met Boudewijn op 5 december 1960, sprookjesschrijfster


...

Appartementsblokkenstraat buiten Brustempoort


Truienaar, ontwerper van astronomisch uurwerk


...

Terbiest



Flip, Brussel 15 april 1960, Prins van België. Zoon van Albert II en koningin Paola, echtgenoot van prinses Mathilde

...

Terbiest commanderiewijk



Commandeur van Bernissem


...

Ordingen kasteelwijk



Commandeur van Ordingen


...

Stadscentrum



Erebenaming voor Jezus Christus, symbool van zijn liefde. 19de-eeuwse devotie, standbeeld in Sint-Truiden in 1926


...




Truiense romanschrijver


...

Ordingen kasteelwijk



Commandeur van Ordingen


...

Zepperen Dekkenwijk



Priester-schrijver uit Zepperen

...




11 maart 1793 – Gent 24 juni 1846, letterkundige. Naamgever aan de liberale cultuurvereniging het Willemsfonds


...

Parallel Noordoostelijke omleiding



Diplomaat


...

Saffraanberg 

...

Parallel Noordoostelijke omleiding



John Fitzgerald Brookline 29 mei 1917 – Dallas 22 november 1963. Amerikaans president 1960-1963. Vermoord. Cubaanse crisis, sociale politiek, burgerrechtenbeweging


...

Stationskwartier



Zweedse. Stockholm 17 november 1905 – Küssnacht 29 augustus 1935. Sinds 10 november 1934 Koningin van België, gemalin van Leopold III. Moeder van Boudewijn en Albert II


...

Velm



Priester


...

Brustem



‘Loonaart’


...

Brustem



‘Loonaart’


...

Stationskwartier



Leopold van Saksen-Coburg-Gotha, Brussel 9 april 1835 – Laken 17 december 1909. Op 17 december 1865 de 2de koning van België. Op 12 augustus 1853 gehuwd met Maria Hendrika. Soeverein sinds 1885 van de Kongostaat


...

Halmaalwijk woonerf



Eerste vrouwelijke schepen van Sint-Truiden, kasteelvrouw


...

Gelinden


...

Aalst



Familienaam


...

commanderijwijk



Commandeur van Bernissem


...

Stadscentrum doorsteek Capuciennessenstraat - Naamsevest



Jozef De Veuster, Tremelo 3 januari 1840 – Molokaï 15 april 1889. Missionaris H.H. Harten, priester-verzorger van melaatsen op Molokaï


...

Aalst



Familienaam


...

Stationskwartier



Albert, Brussel 8 april 1875 – Marche-les-Dames 15 februari 1934. Sinds 23 december 1909 3de koning van België als Albert I. Opperbevelhebber van het land in oorlog in 1914. Huwde op 2 oktober 1910 met Elisabeth. Vader van Leopold III


...

Nieuw Sint-Truiden



Verzetsstrijder WO II


...

Velm



Taalkundige


...

Ordingen



Heilige vrouw, samen met Harlindis


...

Zepperen Dekkenwijk


Bisschop van Maastricht, gaf raad aan de H. Trudo


...

Stationskwartier



Verzetsstrijders in WO II, navigator


...

Tichelarijwijk



Abt van de Trudo-abdij


...

Stadscentrum



Schepen van Sint-Truiden


...

Parallelweg stadsvest



Heilige Anna, moeder van Maria. Feestdag op 26 juli


...

Sint-Gangulfus



Heilige Apollonia, patrones van de tandartsen, +-200 – ca. 249. Martelares, gedood op de brandstapel in Alexandrië. Feestdag op 9 februari


...

Sint-Gangulfus



+ 790? Officier van Pepijn de Korte, martelaar, patroon van de bedrogen echtgenoten. Feestdag op 1 of 11 mei


...

Zepperen



Heilige Genoveva van Parijs, één der zgn. Drie Gezusters, patrones van Zepperen; Nanterre +-422 – Parijs +-500. Redde Parijs van de Hunnen. Feestdag op 3 januari


...

Melveren



Heilige Godefridus van Melveren, martelaar te Gorcum


...

Ordingen kasteelwijk



Heilige vrouw, met Relindis


...

Engelmanshoven-Gelinden



Heilige Johannes, apostel en evangelst. Visser en lieveling van Jezus Christus


...

Speelhofwijk



Heilige Johannes, zie boven


...

Ordingen kasteelwijk



Heilige Georges, ridder-officier. Martelaar onder keizer Diocletianus. Bevocht de draak. Feestdag op 23 april.


...

Terbiest



Heilige Georges, zie boven


...

Brustem



Heilige Kristina de Wonderbare van Brustem


...

Nieuw Sint-Truiden



Heilige Lutgard, Tongeren 1182 – abdij Aywières 16 juni 1246. Mystica, Catharinaklooster Sint-Truiden 1195-1206, patrones van de Vlaamse Beweging. Feestdag op 16 juni.


...

Stadscentrum



Heilige Martinus van Tours, patroonheilige van een centrumparochie; Pannonië +-316 – Tours bij Candes 8 november 397. Ridder, kluizenaar en bisschop. Deelde z’n mantel met een bedelaar. Feestdag op 11 november


...

Velm



Heilige Martinus van Tours, zie boven


...

Nieuw Sint-Truiden



Heilige Nicolaas van Myra, kindervriend. 1ste helft 4de eeuw. Feestdag op 6 december


...

Halmaal



Heilige Petrus Simeon, apostel, sleutelhouder en vervanger van Christus. Martelaar door kruisdood in Rome. Feestdag op 29 juni.


...

Gelinden



Heilige Kwinten


...

Sint-Gangulfus



Heilige Trudo, stichter van Sint-Truiden


...

Zepperen



Familienaam


...
ONTDEKKING VAN DE DAG

Berenmutsen op zolder

Berenmutsen op zolder


Een kaartje leggen in oorlogstijd kan je je kop kosten. Dat overkwam een eskadron Belgische ruiters op 17 augustus 1914 in Bernissembos . Dit bos was in 1900 iets zoals Nieuwenhovenbos  nu: een geliefd wandeldomein met een drankgelegenheid. De boerenherberg van Truike Menten  lag bij de Keelstraat aan de bosrand. De eiken, waaronder de kolossale Koning en Koningin, waren al enkele jaren gekapt, maar Fons Lassaut, weduwnaar van Truike, bakte er nog altijd eieren met hesp.

Onderschrift bij deze foto

De Eerste Wereldoorlog was nog geen twee weken aan de gang. De Gidsen waren de heren van het Belgisch leger en bleven als verkenningstroepen meestal uit het echte strijdgewoel. Bij de officieren wemelde het van blauw bloed en zelfs de gesabelde soldaat-ruiters kwamen uit gegoede families. Soms ook wel waren het boerenjongens die gewend waren met paarden om te gaan en niet te zwaar wogen. Je herkende de Belgische Gidsen aan hun paarse broek, hun groene vest en een zwarte berenmuts of ‘kolbak’ met gele wollen knop vooraan. Tegenwoordig is de muzikale muziekkapel van de Gidsen ook nog in paars en groen gekleed.

De Gidsenregimenten zaten met de rest van de Belgische ruiterij verschanst achter de Gete te wachten op de Duitse invasie. Commandant baron de Wykerslooth de Rooyestein werd met heel zijn eskadron, zo’n honderdtwintig man, vooruitgestuurd. Ze moesten de doortocht van de Duitse hoofdmacht uit Tongeren naar Sint-Truiden bespieden. De groep kreeg duiven mee als postbodes. Het roemrijke terugslaan van de Duitse ruiterij bij Halen enkele dagen voordien was een enorme opkikker geweest. Toch waren mannen en paarden murw: twee weken kamperen kruipt in je kleren. Het was de mooiste zomer sinds jaren en de hitte drukte. De ruiters stegen dan ook af in de dekking van Bernissembos en de herberg Menten. Enkelen rustten, sommigen dronken en kaartten, en anderen gingen in de buurt fruit kopen. De commandant schreef – naar eigen zeggen achteraf – zijn rapport tijdens de rustpauze.

Onderschrift bij deze foto

Plots brak de hel los: een compagnie Duitse voetsoldaten overviel de Gidsen en schoot op alles wat bewoog. Die Duitse ‘Leibgrenadiers’ in veldgrijs uniform waren ’s middags toevallig ingekwartierd bij de Paters op Terstok in Zepperen. Ze wilden zich eigenlijk gaan wassen na hun lange voetmars door het stof der wegen. Een oude korporaal, uitgezet als schildwacht, had de rustende Belgen bemerkt en sloeg stilletjes alarm. Eerst wou niemand hem geloven, maar enkele jonge sabelslepers waren tuk op vechten en wilden hun eerste echte schoten in de oorlog lossen. Het groepje Gidsen kortst bij de herberg werd overvallen en uitgeroeid. De oude Fons werd met bajonetsteken afgemaakt en zijn café ging in de vlammen op. Baron de Wykerslooth kon de volgende morgen terug over de Gete terugkeren met nog maar dertig ruiters zonder hun paarden.

Op het kleine slagveld bij Bernissembos bleven dode paarden, ruiters en berenmutsen achter. Pas uren later durfden de omwonenden gaan kijken. Enkele gezichten van gesneuvelden waren al aangevreten door uitgebroken varkens. De Assumptionistenpaters begroeven de dode landgenoten ter plekke. Pas de volgende winter kregen ze een plechtig graf op het kerkhof van Zepperen. Nog in 1994 zette de Remacluskring een herinneringsplaatje in de Keelstraat.

En de berenmutsen? Die werden als souvenir op de kloosterzolder verstopt. Ze doken af en toe terug op bij de ‘Ezels’, namaakruiters van de Roosbeek, een volksstraat in Zepperen. Met berenmuts, getekende snor en nepbenen naast hun bretellenpaard reden ze in de jaren 1930 en 1940 in elke stoet van het dorp, of het nu de inhuldiging van de nieuwe betonweg was of de inhaling van een pastoor. De ene zijn dood is de ander zijn vermaak…

Gedenkplaatje op het slagveld, Keelstraat



Kijk: www.zepperen.be/gevecht-1914/ en www.zepperen.be/ooggetuigen-gevecht-1914