Straatnamen met belangrijke figuren

De naam van uw straat

De namen die aan plaatsen en straten in Sint-Truiden stad en deelgemeenten werden gegeven, stammen uit het collectief geheugen. Of het zijn kunstmatige vondsten van het Sint-Truidense stadsbestuur, op vraag van burgers, geadviseerd door de stadsarchivaris, de cultuurraad of een toponymische commissie van provincie of gemeenschap.

De plaatsnamen uit de volksmond werden in het Ancien Regime van voor 1800 regelmatig opgeschreven bij officiële stukken    vb. eigendomsoverdrachten of geschillen. Pas in de Franse tijd werd gestart met een modern kadaster, voltooid omstreeks 1845 door het nog jonge België, samen met een buurtwegenatlas. Toen werden de veldnamen definitief vastgelegd en bij de aanleg van nieuwe straten wordt in de eerste plaats geput uit die woordenschat.

Namen van buurgemeenten of grote steden werden uiteraard gegeven aan de nieuwe, kaarsrechte steenwegen die ernaar toe leiden, vaak dwars door de akkers heen: Luikersteenweg en Tiensesteenweg aangelegd vanaf 1715, Tongersesteenweg vanaf 1817, Hasseltsesteenweg vanaf 1838, Diestersteenweg vanaf 1844 en Naamsesteenweg vanaf 1855.

Na de ‘grote fusie’ of gemeentelijke samenvoeging van 1976 was er in 1978 nog een grote operatie noodzakelijk om de vele gelijke namen binnen Groot-Sint-Truiden weg te werken. Toen verdwenen op de meeste plaatsen de Kapelstraat, de Bergstraat, de Dorpsstraat, de Kerkstraat, het Kerkplein, de Stationsstraat, … En dat bood een kans om creatief lokale thema’s te vereeuwigen.

In het centrum is de naamgeving van ganse nieuwe woonwijken rond een thema gebouwd, vb. de commandeursverkavelingen in Ordingen en Bernissem, de fruitwijk in 1979, de bloemenwijk in Guvelingen, de nijverheidsnamen op het industrieterrein Schurhoven in 1979, de vliegtuigenstraten van het Brustems Industriepark of de namen van verdienstelijke overleden inwoners voor de nog aan te leggen Fabrieksstraatwijk.

De straatnamen als herdenking van overleden personen vragen wat meer uitleg: …

 

Straatnamen die verwijzen naar een persoon.

Onderzoek door stedelijke bibliotheek de Leidraad 2006


Situering



Informatie

...

Sint-Gangelof



Abt van de Trudo-abdij, kerkenbouwer


...

Ordingen kasteelwijk


Commandeur van Ordingen


...
.........

Terbiest



Boudewijn, 5de koning van België 1951-1995, Brussel 7 september 1930 - … 1995. Zoon van Leopold III en Astrid. Broer van koning Albert II. Oom van prins Filip


...

Kerkom



Plaatselijke benaming beeld heilige Maria


...

Stadscentrum



Burgemeester


...

Velm



Jan-Baptist David, Lier 25 januari 1801 – Leuven 24 maart 1866, kanunnik, taalkundige. Naamgever van de katholieke cultuurvereniging het Davidsfonds


...

Ordingen kasteelwijk



Invloedrijke 19de-eeuwse familie van barons-kasteelheren, o.m. provinciegouverneur Henri de Pitteurs-Hiégaerts (1894-1917)


...

Zepperen



Volkse benaming voor de heiligen Bertilia (Brustem), Eutropia (Rijkel) en Genoveva (Zepperen), bedevaartplaatsen


...

Terbiest


Fabiola de Mora y Aragon, Madrid 11 juni 1928. Koningin van België sinds haar huwelijk met Boudewijn op 5 december 1960, sprookjesschrijfster


...

Appartementsblokkenstraat buiten Brustempoort


Truienaar, ontwerper van astronomisch uurwerk


...

Terbiest



Flip, Brussel 15 april 1960, Prins van België. Zoon van Albert II en koningin Paola, echtgenoot van prinses Mathilde

...

Terbiest commanderiewijk



Commandeur van Bernissem


...

Ordingen kasteelwijk



Commandeur van Ordingen


...

Stadscentrum



Erebenaming voor Jezus Christus, symbool van zijn liefde. 19de-eeuwse devotie, standbeeld in Sint-Truiden in 1926


...




Truiense romanschrijver


...

Ordingen kasteelwijk



Commandeur van Ordingen


...

Zepperen Dekkenwijk



Priester-schrijver uit Zepperen

...




11 maart 1793 – Gent 24 juni 1846, letterkundige. Naamgever aan de liberale cultuurvereniging het Willemsfonds


...

Parallel Noordoostelijke omleiding



Diplomaat


...

Saffraanberg 

...

Parallel Noordoostelijke omleiding



John Fitzgerald Brookline 29 mei 1917 – Dallas 22 november 1963. Amerikaans president 1960-1963. Vermoord. Cubaanse crisis, sociale politiek, burgerrechtenbeweging


...

Stationskwartier



Zweedse. Stockholm 17 november 1905 – Küssnacht 29 augustus 1935. Sinds 10 november 1934 Koningin van België, gemalin van Leopold III. Moeder van Boudewijn en Albert II


...

Velm



Priester


...

Brustem



‘Loonaart’


...

Brustem



‘Loonaart’


...

Stationskwartier



Leopold van Saksen-Coburg-Gotha, Brussel 9 april 1835 – Laken 17 december 1909. Op 17 december 1865 de 2de koning van België. Op 12 augustus 1853 gehuwd met Maria Hendrika. Soeverein sinds 1885 van de Kongostaat


...

Halmaalwijk woonerf



Eerste vrouwelijke schepen van Sint-Truiden, kasteelvrouw


...

Gelinden


...

Aalst



Familienaam


...

commanderijwijk



Commandeur van Bernissem


...

Stadscentrum doorsteek Capuciennessenstraat - Naamsevest



Jozef De Veuster, Tremelo 3 januari 1840 – Molokaï 15 april 1889. Missionaris H.H. Harten, priester-verzorger van melaatsen op Molokaï


...

Aalst



Familienaam


...

Stationskwartier



Albert, Brussel 8 april 1875 – Marche-les-Dames 15 februari 1934. Sinds 23 december 1909 3de koning van België als Albert I. Opperbevelhebber van het land in oorlog in 1914. Huwde op 2 oktober 1910 met Elisabeth. Vader van Leopold III


...

Nieuw Sint-Truiden



Verzetsstrijder WO II


...

Velm



Taalkundige


...

Ordingen



Heilige vrouw, samen met Harlindis


...

Zepperen Dekkenwijk


Bisschop van Maastricht, gaf raad aan de H. Trudo


...

Stationskwartier



Verzetsstrijders in WO II, navigator


...

Tichelarijwijk



Abt van de Trudo-abdij


...

Stadscentrum



Schepen van Sint-Truiden


...

Parallelweg stadsvest



Heilige Anna, moeder van Maria. Feestdag op 26 juli


...

Sint-Gangulfus



Heilige Apollonia, patrones van de tandartsen, +-200 – ca. 249. Martelares, gedood op de brandstapel in Alexandrië. Feestdag op 9 februari


...

Sint-Gangulfus



+ 790? Officier van Pepijn de Korte, martelaar, patroon van de bedrogen echtgenoten. Feestdag op 1 of 11 mei


...

Zepperen



Heilige Genoveva van Parijs, één der zgn. Drie Gezusters, patrones van Zepperen; Nanterre +-422 – Parijs +-500. Redde Parijs van de Hunnen. Feestdag op 3 januari


...

Melveren



Heilige Godefridus van Melveren, martelaar te Gorcum


...

Ordingen kasteelwijk



Heilige vrouw, met Relindis


...

Engelmanshoven-Gelinden



Heilige Johannes, apostel en evangelst. Visser en lieveling van Jezus Christus


...

Speelhofwijk



Heilige Johannes, zie boven


...

Ordingen kasteelwijk



Heilige Georges, ridder-officier. Martelaar onder keizer Diocletianus. Bevocht de draak. Feestdag op 23 april.


...

Terbiest



Heilige Georges, zie boven


...

Brustem



Heilige Kristina de Wonderbare van Brustem


...

Nieuw Sint-Truiden



Heilige Lutgard, Tongeren 1182 – abdij Aywières 16 juni 1246. Mystica, Catharinaklooster Sint-Truiden 1195-1206, patrones van de Vlaamse Beweging. Feestdag op 16 juni.


...

Stadscentrum



Heilige Martinus van Tours, patroonheilige van een centrumparochie; Pannonië +-316 – Tours bij Candes 8 november 397. Ridder, kluizenaar en bisschop. Deelde z’n mantel met een bedelaar. Feestdag op 11 november


...

Velm



Heilige Martinus van Tours, zie boven


...

Nieuw Sint-Truiden



Heilige Nicolaas van Myra, kindervriend. 1ste helft 4de eeuw. Feestdag op 6 december


...

Halmaal



Heilige Petrus Simeon, apostel, sleutelhouder en vervanger van Christus. Martelaar door kruisdood in Rome. Feestdag op 29 juni.


...

Gelinden



Heilige Kwinten


...

Sint-Gangulfus



Heilige Trudo, stichter van Sint-Truiden


...

Zepperen



Familienaam


...
ONTDEKKING VAN DE DAG

De Melsterbeek vloeit richting Schelde

In het bekken van de Melsterbeek volgen de beken eerst zuid-noord het dalend reliëf van ca. 100 naar 35 meter boven zeespiegel. Net noordelijk van het stadscentrum van Sint-Truiden buigt de Melsterbeek zelf naar het noordwesten en ontvangt de Cicindria in Melveren en de Molenbeek in Runkelen. Ze loopt dan een tijdje zij-aan-zij met de Gete en vloeit samen bij Donk. Via Demer, Dijle en Rupel gaat het richting Schelde. 

De (herlegde) Melsterbeek bij Ordingen


De naam ‘Melster’ komt waarschijnlijk van het woord malter of mout, maar in de lokale volksmond is het gewoon ‘molenbeek’ als grootste waterloop. Ze ontspringt in Heiselt bij Jeuk, vlakbij de taalgrens. Ze is 33 kilometer lang. Waterlopen schuren beekvalleien uit en de kleilagen onder de ijstijdleem in Vochtig Haspengouw doen talrijke bronnetjes dagzomen. Langs de oevers van de Melsterbeek groeide een ketting van dorpen met omgrachte kastelen en zelfs abdijen in Nonnemielen en Terbeek. Haar stroomkracht deed graanwatermolens draaien. In Sint-Truiden zijn dat de dorpen Aalst, Brustem, Ordingen, Zepperen, Melveren, Metsteren en Runkelen.

Modern bekenbeheer bij Ordingen door Land&Water

De beken kennen in deze streek een vrij hoog verval met piekdebieten. Voor de waterbeheersing waren wachtbekkens nodig, o.m. voor de Melsterbeek in Aalst, Ordingen en Bernissem. De natte gronden in de beekvalleien waren in de 19de-20ste eeuw met waterzuchtige Canadapopulieren beplant, nuttig voor klompen, minder duurzaam timmerwerk en kisthout. 

Wachtbekken 'De Wiel' in Aalst-bij-Sint-Truiden


Tussen Sint-Truiden en Zepperen werd in 1879 een stevige bakstenen brug geslagen. Enkel de sluitsteen bleef bewaard 'COART B(ourgemestre) ZEPPEREN 1876'


Een vistelling in 2012 bij Metsteren leverde volgende soorten op: driedoorn stekelbaars, tiendoorn, riviergrondel, bermpje en blauwband. De molenwatervallen zijn wel een drempel voor hun migratie voor paai, rust en voedselgaring, onderzoek Stef Cools.


Lees: Pierre DIRIKEN, ‘Water in Haspengouw’, (Geogidsen), Sint-Truiden: De Blauwe Vogel, 1985; ID., ‘Het Haspengouws landschap in evolutie’, (Haspengouwse monografieën, 2), Kortessem: Georeto, 2013. \nKijk: http://www.land-en-water.be. Wateringen van Sint-Truiden.\n

De intussen verdwenen watermolen bij het kasteel van Ordingen. De wapensteen met commandeurswapen uit 1740 in de gevel werd ingemetseld in het kasteel