Straatnamen met belangrijke figuren

De naam van uw straat

De namen die aan plaatsen en straten in Sint-Truiden stad en deelgemeenten werden gegeven, stammen uit het collectief geheugen. Of het zijn kunstmatige vondsten van het Sint-Truidense stadsbestuur, op vraag van burgers, geadviseerd door de stadsarchivaris, de cultuurraad of een toponymische commissie van provincie of gemeenschap.

De plaatsnamen uit de volksmond werden in het Ancien Regime van voor 1800 regelmatig opgeschreven bij officiële stukken    vb. eigendomsoverdrachten of geschillen. Pas in de Franse tijd werd gestart met een modern kadaster, voltooid omstreeks 1845 door het nog jonge België, samen met een buurtwegenatlas. Toen werden de veldnamen definitief vastgelegd en bij de aanleg van nieuwe straten wordt in de eerste plaats geput uit die woordenschat.

Namen van buurgemeenten of grote steden werden uiteraard gegeven aan de nieuwe, kaarsrechte steenwegen die ernaar toe leiden, vaak dwars door de akkers heen: Luikersteenweg en Tiensesteenweg aangelegd vanaf 1715, Tongersesteenweg vanaf 1817, Hasseltsesteenweg vanaf 1838, Diestersteenweg vanaf 1844 en Naamsesteenweg vanaf 1855.

Na de ‘grote fusie’ of gemeentelijke samenvoeging van 1976 was er in 1978 nog een grote operatie noodzakelijk om de vele gelijke namen binnen Groot-Sint-Truiden weg te werken. Toen verdwenen op de meeste plaatsen de Kapelstraat, de Bergstraat, de Dorpsstraat, de Kerkstraat, het Kerkplein, de Stationsstraat, … En dat bood een kans om creatief lokale thema’s te vereeuwigen.

In het centrum is de naamgeving van ganse nieuwe woonwijken rond een thema gebouwd, vb. de commandeursverkavelingen in Ordingen en Bernissem, de fruitwijk in 1979, de bloemenwijk in Guvelingen, de nijverheidsnamen op het industrieterrein Schurhoven in 1979, de vliegtuigenstraten van het Brustems Industriepark of de namen van verdienstelijke overleden inwoners voor de nog aan te leggen Fabrieksstraatwijk.

De straatnamen als herdenking van overleden personen vragen wat meer uitleg: …

 

Straatnamen die verwijzen naar een persoon.

Onderzoek door stedelijke bibliotheek de Leidraad 2006


Situering



Informatie

...

Sint-Gangelof



Abt van de Trudo-abdij, kerkenbouwer


...

Ordingen kasteelwijk


Commandeur van Ordingen


...
.........

Terbiest



Boudewijn, 5de koning van België 1951-1995, Brussel 7 september 1930 - … 1995. Zoon van Leopold III en Astrid. Broer van koning Albert II. Oom van prins Filip


...

Kerkom



Plaatselijke benaming beeld heilige Maria


...

Stadscentrum



Burgemeester


...

Velm



Jan-Baptist David, Lier 25 januari 1801 – Leuven 24 maart 1866, kanunnik, taalkundige. Naamgever van de katholieke cultuurvereniging het Davidsfonds


...

Ordingen kasteelwijk



Invloedrijke 19de-eeuwse familie van barons-kasteelheren, o.m. provinciegouverneur Henri de Pitteurs-Hiégaerts (1894-1917)


...

Zepperen



Volkse benaming voor de heiligen Bertilia (Brustem), Eutropia (Rijkel) en Genoveva (Zepperen), bedevaartplaatsen


...

Terbiest


Fabiola de Mora y Aragon, Madrid 11 juni 1928. Koningin van België sinds haar huwelijk met Boudewijn op 5 december 1960, sprookjesschrijfster


...

Appartementsblokkenstraat buiten Brustempoort


Truienaar, ontwerper van astronomisch uurwerk


...

Terbiest



Flip, Brussel 15 april 1960, Prins van België. Zoon van Albert II en koningin Paola, echtgenoot van prinses Mathilde

...

Terbiest commanderiewijk



Commandeur van Bernissem


...

Ordingen kasteelwijk



Commandeur van Ordingen


...

Stadscentrum



Erebenaming voor Jezus Christus, symbool van zijn liefde. 19de-eeuwse devotie, standbeeld in Sint-Truiden in 1926


...




Truiense romanschrijver


...

Ordingen kasteelwijk



Commandeur van Ordingen


...

Zepperen Dekkenwijk



Priester-schrijver uit Zepperen

...




11 maart 1793 – Gent 24 juni 1846, letterkundige. Naamgever aan de liberale cultuurvereniging het Willemsfonds


...

Parallel Noordoostelijke omleiding



Diplomaat


...

Saffraanberg 

...

Parallel Noordoostelijke omleiding



John Fitzgerald Brookline 29 mei 1917 – Dallas 22 november 1963. Amerikaans president 1960-1963. Vermoord. Cubaanse crisis, sociale politiek, burgerrechtenbeweging


...

Stationskwartier



Zweedse. Stockholm 17 november 1905 – Küssnacht 29 augustus 1935. Sinds 10 november 1934 Koningin van België, gemalin van Leopold III. Moeder van Boudewijn en Albert II


...

Velm



Priester


...

Brustem



‘Loonaart’


...

Brustem



‘Loonaart’


...

Stationskwartier



Leopold van Saksen-Coburg-Gotha, Brussel 9 april 1835 – Laken 17 december 1909. Op 17 december 1865 de 2de koning van België. Op 12 augustus 1853 gehuwd met Maria Hendrika. Soeverein sinds 1885 van de Kongostaat


...

Halmaalwijk woonerf



Eerste vrouwelijke schepen van Sint-Truiden, kasteelvrouw


...

Gelinden


...

Aalst



Familienaam


...

commanderijwijk



Commandeur van Bernissem


...

Stadscentrum doorsteek Capuciennessenstraat - Naamsevest



Jozef De Veuster, Tremelo 3 januari 1840 – Molokaï 15 april 1889. Missionaris H.H. Harten, priester-verzorger van melaatsen op Molokaï


...

Aalst



Familienaam


...

Stationskwartier



Albert, Brussel 8 april 1875 – Marche-les-Dames 15 februari 1934. Sinds 23 december 1909 3de koning van België als Albert I. Opperbevelhebber van het land in oorlog in 1914. Huwde op 2 oktober 1910 met Elisabeth. Vader van Leopold III


...

Nieuw Sint-Truiden



Verzetsstrijder WO II


...

Velm



Taalkundige


...

Ordingen



Heilige vrouw, samen met Harlindis


...

Zepperen Dekkenwijk


Bisschop van Maastricht, gaf raad aan de H. Trudo


...

Stationskwartier



Verzetsstrijders in WO II, navigator


...

Tichelarijwijk



Abt van de Trudo-abdij


...

Stadscentrum



Schepen van Sint-Truiden


...

Parallelweg stadsvest



Heilige Anna, moeder van Maria. Feestdag op 26 juli


...

Sint-Gangulfus



Heilige Apollonia, patrones van de tandartsen, +-200 – ca. 249. Martelares, gedood op de brandstapel in Alexandrië. Feestdag op 9 februari


...

Sint-Gangulfus



+ 790? Officier van Pepijn de Korte, martelaar, patroon van de bedrogen echtgenoten. Feestdag op 1 of 11 mei


...

Zepperen



Heilige Genoveva van Parijs, één der zgn. Drie Gezusters, patrones van Zepperen; Nanterre +-422 – Parijs +-500. Redde Parijs van de Hunnen. Feestdag op 3 januari


...

Melveren



Heilige Godefridus van Melveren, martelaar te Gorcum


...

Ordingen kasteelwijk



Heilige vrouw, met Relindis


...

Engelmanshoven-Gelinden



Heilige Johannes, apostel en evangelst. Visser en lieveling van Jezus Christus


...

Speelhofwijk



Heilige Johannes, zie boven


...

Ordingen kasteelwijk



Heilige Georges, ridder-officier. Martelaar onder keizer Diocletianus. Bevocht de draak. Feestdag op 23 april.


...

Terbiest



Heilige Georges, zie boven


...

Brustem



Heilige Kristina de Wonderbare van Brustem


...

Nieuw Sint-Truiden



Heilige Lutgard, Tongeren 1182 – abdij Aywières 16 juni 1246. Mystica, Catharinaklooster Sint-Truiden 1195-1206, patrones van de Vlaamse Beweging. Feestdag op 16 juni.


...

Stadscentrum



Heilige Martinus van Tours, patroonheilige van een centrumparochie; Pannonië +-316 – Tours bij Candes 8 november 397. Ridder, kluizenaar en bisschop. Deelde z’n mantel met een bedelaar. Feestdag op 11 november


...

Velm



Heilige Martinus van Tours, zie boven


...

Nieuw Sint-Truiden



Heilige Nicolaas van Myra, kindervriend. 1ste helft 4de eeuw. Feestdag op 6 december


...

Halmaal



Heilige Petrus Simeon, apostel, sleutelhouder en vervanger van Christus. Martelaar door kruisdood in Rome. Feestdag op 29 juni.


...

Gelinden



Heilige Kwinten


...

Sint-Gangulfus



Heilige Trudo, stichter van Sint-Truiden


...

Zepperen



Familienaam


...
ONTDEKKING VAN DE DAG

Een korte geschiedenis van Sint-Truiden

Een korte geschiedenis van Sint-Truiden

Trudo

Er zijn weinig steden waarvan het ontstaan en de vroege ontwikkeling zo goed kan gevolgd worden als Sint-Truiden. De naam zelf verraadt de oorsprong. Sint-Truiden dat is Trudo , de Frankische edelman die rond 650 een kerk en klooster bouwde op een kleine verhevenheid naar het noorden toe, waar de Cicindria  aan de linkerzijde door een breed dal vloeide. De kleine gemeenschap werd een welvarende abdij die tot het einde van de achttiende eeuw wel en wee van de stad zou meemaken.

Rond de abdij is al snel een nederzetting gegroeid, maar een echte stroomversnelling kwam er in de elfde eeuw. De bedevaarten naar het graf van Sint-Trudo brachten niet alleen rijkdom voor de abdij maar ook welvaart voor de velen die buiten de landbouw werk zochten.

In die periode bouwde abt Adelardus  zijn grote abdijkerk. De toren en de overblijfselen van de crypte geven nog een beeld van de honderd meter lange kerk. De abdijgebouwen blijven getuigen van de kracht en de uitstraling van Trudo's stichting. Adelardus (ver)bouwde de Onze-Lieve-Vrouwekerk en bouwde ook de Sint-Gangulfuskerk . Onder dezelfde abt - de abt was medeheer naast de bisschop van Metz  - werd Sint-Truiden omgord met een aarden wal, een houten palissade en versterkte toegangspoorten. Terecht omschrijven officiële documenten uit die tijd Sint-Truiden als oppidum, versterkte stad. De nederzetting bij de abdij was een stad geworden.

Omwalling

In 1129 werd de eerste omwalling vervangen door een stenen vestingsmuur, die werd uitgebouwd tot een indrukwekkende gordel van poorten en torens. Na de ontmanteling in 1675 en de afbraak van de overblijvende muren bleef het tracé bewaard in het stadspark en de vesten. Van de Brustempoort bleef een nog omvangrijk ondergronds gedeelte bewaard.

De groei en bloei van de middeleeuwse stad werd sterk in de hand gewerkt door de lakennijverheid en de verre handel. Sint-Truidense handelaars trokken naar Engeland, naar de jaarmarkten van Champagne, naar talrijke steden in het Duitse rijk. De Grote Markt  blijft de belangrijkste getuige van de plaatselijke handel : vanuit het kerkplein van de abdij werd een steeds grotere ruimte voorbehouden voor de talrijke marktactiviteiten. Middenin, op de scheidingslijn van het district van de abt en dat van de prins-bisschop (sinds 1227 was dat de prins-bisschop van Luik), werd een hal gebouwd. Later, in de achttiende eeuw, werd over de hal en rond de hallentoren het stadhuis gebouwd. Met de abdijtoren en met de Onze-Lieve-Vrouwekerk  werd dat het uithangbord van de stad.

Dertien stielen

De economische en sociale activiteiten in de stad werden georganiseerd in dertien ambachten. Binnen het land van Luik bevochten zij mee de deelname van de steden in het staatsbestuur en in eigen stad verwierven ze de democratische controle over het stedelijk bestuur. Als symbool daarvan werd bij de hal een perron opgericht bekroond met een vergulde adelaar.

Na de vijftiende eeuw trad er een stilstand op die voortduurde tot in de 19de eeuw. Wel werd er vooral in de achttiende eeuw werk gemaakt van de verfraaiing van kloostergebouwen en burgerhuizen.

Fruitteelt

Na 1830 werden de leegstaande kloostergebouwen de nieuwe huisvesting van congregaties, die van Sint-Truiden een uitgesproken onderwijs- en verzorgingscentrum maakten. Blijvend was de marktfunctie in een uitermate vruchtbare landbouwstreek. De fruitteelt vanaf het einde van de negentiende eeuw zou daaraan heel eigen kenmerken geven.

Het is opvallend dat de eerste nieuwe straten en wijken er pas kwamen bij het begin van de 20ste eeuw. Maar vanaf dan veranderde er steeds meer en in steeds snellere mate. Zelfs de uit de middeleeuwen stammende gemeentegrenzen werden doorbroken. Daardoor kwamen gemeenten met een eigen eeuwenoude geschiedenis bij mekaar terecht. In Zepperen  ging de jonge Trudo zijn bisschop opzoeken. In Brustem  bouwden de graven van Loon  een burcht tegen Sint-Truiden. Duras  herinnert aan de plaatselijke graven die zich vaak mengden in de conflicten rond abdij en stad.

Een middeleeuwse stad en veertien historische gemeenten vormen nu een prachtige staalkaart van oude tradities én moderne activiteiten in het vruchtbare land van Haspengouw.

Bron: wikivoyage