Wilderen

Wilderen

Wilderen, van Wilre of het Latijnse villare, omvatte rond 1650 kerkelijk ook Binderveld, Duras, Grazen, Runkelen en Halmaal. Vlakbij de steenweg naar Brussel vertienvoudigde het aantal inwoners tussen 1800 en nu. Veel militairen van de nabije luchtmachtbasis Brustem vestigden zich in een nieuwe wijk. De familie Nicolaï is hier jarenlang gekend als burgemeester en herenboer. Ze baatte tussen 1905 en 1930 een alcoholstokerij uit. Het jenevermerk Altenkorn roept nog herinneringen op. Sinds enkele jaren is de hoeve met stokerij gerenoveerd tot een druk bezochte cafetaria annex stokerij-brouwerij met een rist aan Wilderenbieren en prijzenwinnende whiskymerken. Het stationnetje werd verbouwd tot bread-and-breakfast. 

Onderschrift bij deze foto

Jefke Hinnisdaels stierf in Wilderen op 107 jaar. Als vroegere boodschappenjongen van het kasteel van Duras, oud-mijnwerker en klein boertje werd hij daarmee in 1980 de oudste inwoner van België.
De romaanse toren (ca. 1100) is een overblijfsel uit de vroegste geschiedenis van het Haspengouws kastelenlandschap, en is vermoedelijk gebouwd als onderdeel van een defensief bolwerk van de graven van Duras – als vluchttoren met noodbel. De toren, met rechthoekig grondplan, is opgetrokken uit tufsteen van Lincent, met parament uit Tiens kwartsiet en baksteen. De ‘schilddakvorm’ van de torenspits is bijzonder en weinig voorkomend.


Onderschrift bij deze foto


Willem DRIESEN, Parochiekerk O.-L.-Vrouw Bezoeking, Wilderen, Sint-Truiden, 1984; Piet VERHEYDEN, Driemaal kerkrestauratie… een vergelijking. Van de 19de eeuw tot heden, in Sint-Truidens erfgoed. Vroeger, nu en in de toekomst, Open Monumentendag Vlaanderen, Sint-Truiden: stadsbestuur, 2014, p. 83-85; Jos RUYMEN, De kerktoren van Wilderen, in ’t Maendachboekje, nr. 65, voorjaar 2015, p. 11-13.Kijk:www.brouwerijwilderen.be


ONTDEKKING VAN DE DAG

De Melsterbeek vloeit richting Schelde

In het bekken van de Melsterbeek volgen de beken eerst zuid-noord het dalend reliëf van ca. 100 naar 35 meter boven zeespiegel. Net noordelijk van het stadscentrum van Sint-Truiden buigt de Melsterbeek zelf naar het noordwesten en ontvangt de Cicindria in Melveren en de Molenbeek in Runkelen. Ze loopt dan een tijdje zij-aan-zij met de Gete en vloeit samen bij Donk. Via Demer, Dijle en Rupel gaat het richting Schelde. 

De (herlegde) Melsterbeek bij Ordingen


De naam ‘Melster’ komt waarschijnlijk van het woord malter of mout, maar in de lokale volksmond is het gewoon ‘molenbeek’ als grootste waterloop. Ze ontspringt in Heiselt bij Jeuk, vlakbij de taalgrens. Ze is 33 kilometer lang. Waterlopen schuren beekvalleien uit en de kleilagen onder de ijstijdleem in Vochtig Haspengouw doen talrijke bronnetjes dagzomen. Langs de oevers van de Melsterbeek groeide een ketting van dorpen met omgrachte kastelen en zelfs abdijen in Nonnemielen en Terbeek. Haar stroomkracht deed graanwatermolens draaien. In Sint-Truiden zijn dat de dorpen Aalst, Brustem, Ordingen, Zepperen, Melveren, Metsteren en Runkelen.

Modern bekenbeheer bij Ordingen door Land&Water

De beken kennen in deze streek een vrij hoog verval met piekdebieten. Voor de waterbeheersing waren wachtbekkens nodig, o.m. voor de Melsterbeek in Aalst, Ordingen en Bernissem. De natte gronden in de beekvalleien waren in de 19de-20ste eeuw met waterzuchtige Canadapopulieren beplant, nuttig voor klompen, minder duurzaam timmerwerk en kisthout. 

Wachtbekken 'De Wiel' in Aalst-bij-Sint-Truiden


Tussen Sint-Truiden en Zepperen werd in 1879 een stevige bakstenen brug geslagen. Enkel de sluitsteen bleef bewaard 'COART B(ourgemestre) ZEPPEREN 1876'


Een vistelling in 2012 bij Metsteren leverde volgende soorten op: driedoorn stekelbaars, tiendoorn, riviergrondel, bermpje en blauwband. De molenwatervallen zijn wel een drempel voor hun migratie voor paai, rust en voedselgaring, onderzoek Stef Cools.


Lees: Pierre DIRIKEN, ‘Water in Haspengouw’, (Geogidsen), Sint-Truiden: De Blauwe Vogel, 1985; ID., ‘Het Haspengouws landschap in evolutie’, (Haspengouwse monografieën, 2), Kortessem: Georeto, 2013. \nKijk: http://www.land-en-water.be. Wateringen van Sint-Truiden.\n

De intussen verdwenen watermolen bij het kasteel van Ordingen. De wapensteen met commandeurswapen uit 1740 in de gevel werd ingemetseld in het kasteel