Trudofeesten 1977, de secularisering

Trudofeesten 1977: de secularisering

Anders dan in Hasselt en Tongeren zijn de Trudofeesten in Sint-Truiden al in 1977 uitgegroeid tot echte stadsfeesten. Trudo wordt niet langer als heilige vereerd, maar als stadsstichter en als voorbeeld.


In 1977 liet Paul De Rideaux Trudo’s schrijn uit 1873 tot leven komen. 12 momenten uit zijn leven werden live geëvoceerd. Een copernicaanse omwenteling deed de toeschouwer naar stoet komen inplaats van andersom. Voor dit idee tekende regisseur Paul De Rideaux. Op 25 september speelde de deelnemers acht schrijntaferelen op diverse plaatsen in de stad, met een avondspel als apotheose op Groenmarkt. De toeschouwers wandelden langs de wordingsgeschiedenis van de stad vanaf het Begijnhof tot de Sint-Pieterskerk.

Er was nog een hoogmis, maar de reliekenactiviteiten werden geconcentreerd in een ‘Schrijnfeest’. Trudo zelf werd niet uitgebeeld, wel personen uit verschillende tijdstippen die het leven van Trudo tot voorbeeld nemen, of wier dood als een voorbeeld van Trudo’s dood kan voorgesteld worden. Een manier om de geloofsboodschap terug te koppelen naar de actualiteit. Zo’n 2000 mensen, gerekruteerd uit verschillende verenigingen en organisaties uit de stad, werkten mee aan het Schrijnfeest. ’s Avonds werd bij wijze van apotheose opnieuw een eigentijds massaspel opgevoerd op de Groenmarkt, met centraal het Trudoschrijn.

Tentoonstellingen in de rand werden opgebouwd door de Kunstkring en Fotoclub Spectrum, schilderijen Piet Cleeren en beeldhouwwerk Michel Vanelderen. De provinciale kunstpatrimoniumdiensten, gevestigd in het Begijnhof, hielpen de Geschiedkundige kring met een keuze uit het kerkelijk kunstbezit van de parochies van Groot-Sint-Truiden. Uiteraard waren er de traditionele postzegel en de herdenkingspenning. Poppentheater Houtekop speelde in op de figuur Trudo.


Sinds in 1973 het Cultuurcentrum de Bogaard zijn deuren opende had de Groep Pol Stas eindelijk een vaste schouwburg had en trokken zij professionele regisseurs aan zoals Paul De Rideaux. In zijn beginjaren was hij verbonden aan de opera van Antwerpen en decennialang was hij één van de grote figuren in de Limburgse theaterwereld. Hij zou later in 1995 de Groep Pol Stas als winnaar laten eindigen op het Koninklijk Landjuweel met de opvoering van Eurydice van Jean Anouilh. Hij regisseerde ook de Trudospektakels in 1984 en 1993.

Een keuze uit het kerkelijk kunstbezit van de parochies van Groot-Sint-Truiden. Tentoonstelling Stadhuis Sint-Truiden, 17.09 – 01.10.1977, (Kunst en oudheden in Limburg, 19), Sint-Truiden: Provinciaal Museum voor Religieuze Kunst, 1977.


ONTDEKKING VAN DE DAG

Beiaardklanken en biggengeschreeuw

Aldous Huxley.

Hij durfde ooit te schrijven over ons, Truienaren: Sommigen maken laken, sommigen suiker. Enkelen hebben cultuur, de rest helemaal niet!
Als bewijs van het tegendeel hangt aan een gevel op de Grote Markt sinds 1968 zijn naam in bronzen letters: Aldous Huxley.

Een aardige Belgische.

Huxley was een telg uit een Brits geslacht van beroemde en bijzonder knappe koppen. Hij studeerde letterkunde in Eton en Oxford. Op een feestje met Kerst 1915 in Engeland viel hem de frèle Maria Nijs op, een Belgische oorlogsvluchtelinge met grote, groenblauwe ogen. Ik heb tenslotte ook een aardige Belgische ontdekt, de wonderen zijn de wereld nog niet uit, meende de slungelachtige, bijziende romanschrijver. Maria’s vader was een Kortrijkse textielbaron, maar moeder Marguerite Baltus stamde uit Sint-Truiden. De rijke koopmansfamilie Baltus woonde in het huis In de Roos op de Grote Markt. Van het een kwam het ander en na de Grote Oorlog trouwde Aldous met Maria. Rond die tijd verbleef de Brit bij oom Baltus in Sint-Truiden.

De inspiratie voor zijn novelle Uncle Spencer uit 1924 deed hij toen op. Het verzonnen Longres uit de novelle is Sint-Truiden, afgebeeld als zedig provinciestadje met een aardige burgerij. Ons interesseren natuurlijk de herkenningspunten : de onontkoombare beiaarddeuntjes, het stille begijnhof, het stadhuis in zachtgele pleister, de kermisattracties met de Dikke Madam die haar gezicht kon wassen met haar tiekes… De diervriendelijke Duitse bezetter beboette iedereen die nog varkens aan oren en staart over de zaterdagmarkt sleurde. Geen enkele verordening zat de boeren meer dwars dan deze.

Een citaat in de originele taal, waarin Huxley beschrijft hoe de Truienaren weerwraak namen op de arme biggen na het vertrek van de Duitsers eind november 1918: The first Saturday after the departure of the German troops was a bad morning fort he pigs. To carry a pig by the tail was an outward and visible symbol of revovered liberty; and the squeals of the porkers mingled with the cheers of the population and the trills and clashing harmonies of the bells awakened by the carilloneur from their four years’ silence. By ten o’clock the market was over. 

Het Minderbroedersplein heette 'varkensmarkt' in de volksmond


Globetrotter Huxley werd in 1932 wereldberoemd door zijn bittere toekomstroman Brave New World en in 1954 met The Doors of Perception, een verslag van zijn experimenten met de druk mescaline. Maria stierf in 1955 en Aldous in 1963 te Los Angeles, net op de dag waarop president Kennedy werd vermoord.



Huxley-vorser
Leraar Roger Collart (+1996) was wel de hardnekkigste Huxley-vorser in onze stad. Zijn vaak gevraagde vertaling van Uncle Spencer wacht nog altijd op een uitgever! Ook Louis Sterken, Guido Wulms, Frank Decat, Danny Gennez en Jean-Pierre Rondas schreven over Aldous in Sint-Truiden. Huxley houdt de aandacht levend: in Munster (D.) is een heus studiecentrum gehuisvest. De Antwerpse sensatiejournalist en latere crimi-auteur Stan Lauryssens bracht een boek uit over Maria Nijs en haar stormachtige liefdesleven.