Stoeten doorheen de stad

Feesten en optochten zijn van alle tijden. Naast de religieuze processies en de officiële blijde intredes van vorsten was het ook in Sint-Truiden de gewoonte om uit de bol te gaan net voor de strenge kerkelijke vastenperiode begon. Abt Rodulf verhaalt in zijn unieke abdijkroniek hoe een schip op wielen, een ‘zeekar’ of carrus navalis in de stad verzeilde. Voor veel carnavalhistorici is dit dé start van de traditie in Sint-Truiden. De oude papieren spreken van een kameel, door het stadsbestuur ingehuurd voor een stoet rond 1500 en in 1549 overleefde de Truiense ‘Grote Man’ of houten reus op verplaatsing een processie in Hasselt niet.

De grote ommegang bij de Trudofeesten, een semi-religieuze aangelegenheid, groeide uit het jaarlijkse ‘tonen’ van de relieken van de stichter. Abt Willem van Rijkel besliste in 1279 om dit evenement slechts op de zeven jaren te organiseren. Die traditie liep tot bij de Franse Revolutie. In 1657 vierde abt van Suetendael het duizendjarig bestaan van zijn abdij. De Trudofeesten werden heropgenomen in de jubileumjaren 1843 en 1893. Latere organisaties volgden in 1956, 1963, 1970, 1977, 1984, 1993 en 2005, al dan niet met een grote stoet. De verheffing van de relieken van Sint-Trudo vond plaats in 830, 1169, 1543 en 1991. Onder impuls van de Minderbroeders volgden in 1945 de Portiuncula-processie en in 1947, 1953, 1954, 1955, 1956, 1958 en 1962 de Sint-Franciscusstoet. Ook tijdens de Alfonsusfeesten in 1887 ging een stoet uit en het leven van Sint-Gerardus werd in 1905 uitgebeeld met praalwagens. In 1924 waren er de Christinafeesten. Promotoren hiervan waren de Heilige Familie en de Congregatie van de Aloysianen, beide lekenbroederschappen onder sturing van de Redemptoristen van Stenaertberg.

In vele parochies gingen jaarlijks de H. sacramentsprocessie, de Kruisweg of de Kruisdagenprocessies uit.

In 1948 wou men de carnavalstoet vervangen door de fruitoogstfeesten. Initiatiefnemers waren Robert Lindebringhs en Abdon Demarneffe. Het stadsbestuur was het slechtweerrisico van Verloren Maandag beu en koos voor juli, later voor augustus. De fruitreuzen, eerst kersen-, daarna peren- en appelvariëteiten, luisterden de stoet op. Tot 2000 hadden er vijftien fruitoogstfeesten plaats, om de drie jaar.

Andere stoeten zijn de Bevrijdingsstoeten na de beide wereldoorlogen, de Vlaamsgezinde Guldensporenstoet in 1919 en de Breendonkprocessie vlak na de oorlog 1940-1945 als dank voor de behouden terugkeer van door de Duitsers gevangen genomen verzetslui. Einde jaren 1940 was er ook de KSA Driekoningenstoet.


Lees: Rudi FESTRAERTS, Roger CLERINX en Willem DRIESEN, 4 x 11 Orde van de Commeduur. Het carnavalsgebeuren in Sint-Truiden van toen en nu, met foto's en getuigenissen door tijdsgenoten, Sint-Truiden: Stadscarnavalvereniging Orde van de Commeduur, 2014

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Blavier, (Marie Hubert) Emile, politicus

Sint-Truiden 11.05.1884   Sint-Jans-Molenbeek 10 of 16.08.1946 Virginie Crokaert  

Zoon van herenboer Eugène uit Attenhoven en Marie Virginie Devue . Ouderlijk huis hoeve Stayenhof. 

Studeerde Germaanse filologie in Leuven. Voorzitter Limburgse studentengilde . Leraar Paturages 1910, Ath, Gent, Brussel, Chimay, Elsene en koninklijk atheneum Hasselt 1919-1922. Krijgsgevangen burgerwacht WO I, tentenkamp Munster tot begin 1915. Gehuwd met Zellikse. Gemeenteraadslid  1921 en schepen  van openbare werken en onderwijs 1926-1938. Katholiek volksvertegenwoordiger  1921-1945, senator 1946. Bijkomende rechtenstudie afgebroken. Eerst liberaal, dan activist en later katholiek minimalist. Lid Katholieke Vlaamse Kamergroep en verdediger minimumprogramma Van Cauwelaert o.a. in debat met Herman Vos in 1924. 6de jaarlijks congres Katholieke Vlaamse Landsbond  in Sint-Truiden 1927. Wetsvoorstellen bestuurlijke amnestie 1924 en taalgebruik middelbaar onderwijs 1932. Artikels in De Standaard. 

Dagelijks bestuur Katholieke Vlaamsche Landsbond 1930-1935 en betrokken bij de christelijke middenstand. Scheurlijst Verenigde Katholieken1932 na open conflict met conservatief katholieke burgemeester Cartuyvels  over commissarisbenoeming broer Joseph Blavier 1928. Christen-democratisch verruimer. Legendarisch dienstbetoon. IJverde voor sociale huisvesting, oudstrijders, katholiek onderwijs en landbouwersbelangen. Ondervoorzitter literaire Van Veldeke-Leëncomité 1938. Lijkrede door burgemeester Thenaers in De Tram  25.08.1946. Geschilderd portret door Jos Tysmans 1932. 

Grafmonument met IJzertoren Schurhoven.  

 Info: ODIS-databank, AMVC en HIP.
 Lit.: Ernest DE LAMINNE, Notes et impressions de captivité. Contribution à l’histoire de la Kultur, Luik, 1919, p. 23-25; Le cas de M. Blavier, in La Libre Belgique, 42, nr. 340, ca. 1920; Paul VRYDAGHS, Blavier in de amnestie-commissie, in De Schelde, 08.01.1925; HBVL, 22.11.1932; Adriaan LINTERS, Biografie van Emile Blavier, Hasselt: eigen beheer, 1969-1970; Bernard VAN CAUSENBROECK, in NEVLAB, p. 510-511; Frank DECAT, Partijpolitiek in Sint-Truiden tijdens het interbellum. De strijd Cartuyvels-Blavier, in LOLL, 79, 2000, p. 41-96; Urbain VANDERCASTEELEN, De noam Blavjei (BLAVIER) is bekénd in Sintrùin, in 't Bukske, nr. 3, Sint-Truiden: Neigemenneke, 2015, p. 64-66.