fruitreuzen

De Fruitreuzen

Sint-Truiden beschikt over 7 fruitreuzen. De oude fruitreuzen staan definitief opgesteld  in Festraetstudio. Enkel de nieuwe fruitreuzen (Conference, Jonagold en Elsanta) komen bij gelegenheid van de bloesemfeesten en de Oogstfeesten nog naar buiten. 

Onderschrift bij deze foto 


Kraker

Verzamelnaam voor verschillende vastvleezige zware variëteiten met het bijvoegsel “late” of “vroege”. Het vruchtvlees is zeer knappend, donkerrood en het sap is sterk gekleurd. De vruchthuid is bruin gekleurd, bezaaid met kleine grijze en zwarte stipjes en frij gemarmerd. Zeer goede smaak, middelmatig zoet met aangenaam aroma.

Kernielse

Synoniem: Kernielse zwarte-Brabanders. Het vruchtvlees is vast, purperachtig, sappig, zoet met een iets bittere zeer goede smaak en een aangenaam aroma. Het vruchthuis is half-glanzend.

De twee oudste reuzen werden vervaardigd door het "Palais des Coillons” te Brussel en zijn 3,93 groot.







Er bestaan geboorteaktes en bewijzen van woonst bij de burgerlijke stand: 

Het jaar 1949, de 2de juli, te 8 uur zijn voor Londoz Emile, Schepen-Afgevaardigde, ambtenaar van de burgerlijke stan d der stad Sint –Truiden, provincie Limburg, verschenen:

DE KRAKER, oud 21 jaar, fruitplukker, wonende te Sint-Truiden, voorheen Reuzenland, geboren te Reuzenland, de 15 juni 1928, meerderjarige zoon van het vruchtbare Haspengouw en van zijn echtgenote het Heerlijke Bloesemparadijs, beide wondende te Reuzenland en toestemmende in het huwelijk bij akte verleden voor Meester Bigaro, notaris te Reuzenland, de eerste juli 1949, voldaan hebbende aan de nationale militieverplichtingen

En DE KERNIELSE, ouw 21 jaar, zonder beroep, wonende te Sint-Truiden, voorheen Reuzenland, geboren te Reuzenland, de 29 juni 1928, meerderjarige dochter van het rijke land van Loon en van de heerlijke boomgaarden,echtelingen, beide wondende te Reuzenland en toestemmende in het huwelijk bij akte verleden voor Meester Bigaro, notaris te Reuzenland, de eerste juli 1949, de welke ons verzocht hebben over te gaan tot het voltrekken van het huwelijk bij hen besloten, en waarvan de afkondigingen overeenkomstig de wet, geschied is alhier de 19 de juni laatstleden alsmede te Reuzenland.

Geen tegenspraak op dit huwelijk te onzer kennis gebracht zijnde, rechtdoende op hun vertrek en na voorlezing van de volgende stukken: 1° van gezegde toetsemmingsakte; 2° van gezegd getuigschrift van afkondiging; 3° van gezegd getuigschrift van Militie.- welke alle behoorlijk geparafeerd aan deze zullen gehecht blijven, alsmede van het 6e kapitel van titel V van het Burgerlijk Wetboek rakende het huwelijk, hebben wij aan de aanstaande echtgenoten gevraagd of zij voornemens zijn elkander te nemen voor man en vrouw; ieder van hen beurtelings ‘ja’ geantwoord hebbende verklaren wij in naam der wet dat de Kraker en de Kernielse door het huwelijk verenigd zijn.

Uit al hetgeen voorafgaat hebben wij de tegenwoordige huwelijksakte opgesteld in het openbaar, ten Stadhuize, in de tegenwoordigheid van : Graaf René de Liederkerke, oud 42 jaar, erelid der Koninklijke Harmonie der Gilde, wondende te Duras, dewelke verklaard heeft geen verwant te zijn van de gehuwden en van Abdon Demarneffe, oud 43 jaar, voorzitter van het comité der Fruitoogstfeesten, wonende te Sint-Truiden, dewelke verklaard heeft geen verwant te zijn van de gehuwden.

En na de gedane voorlezing aan de komparanten en getuigen, hebben deze met Ons getekend. Get. De Kraker  en de Kernielse  en De Schepen, voornoemd  Emile Londoz


Bigareau

Het vruchtvlees is vast, krakend, roomkleurig rose en sappig. Niet-kleurend sap, gearomatiseerde en aangename smaak. Deze kers behoort tot de zogenaamde vleeskersen. Bigareau Napoléon wordt als de standaardvariéteit beschouwd.

Kapucientje

Kapucienen is een verzamelnaam voor alle variéteiten met vast bont gekleurd vruchtvlees gelijkend op de zogenaamde Witte Buiken (Bigareau Esperen).

De twee kleine reuzen zijn gemaakt in riet door de Sint-Truidense rietvlechters Bamps uit Schurhoven. De koppen in papier maché. Ze meten elk 2,31 m. In Eindhoven werden de twee kleine reuzen door brand verwoest. Zij werden door de stadsdiensten opnieuw vervaardigd in aluminium en de koppen werden gemaakt in polyester.


De Jonagold

Deze appel is een kruising tussen Golden Delicious en Jonathan. Jonagold is een Amerikaans appelras rond 1970 in België ingevoerd. Het is een behoorlijk grote appel, oranjerood van kleur en mooi glad. Het vruchtvlees is knappend met een friszure smaak.

De Conference

Zeer gemakkelijk te herkennen perensoort aan haar lange en smalle vorm. Groenbruin van kleur met veel roestkleurige vlekken en stippels. Bij rijheid wordt ze lichtgeel. Het vruchtvlees is zeer fijn en sappig en eerder zoe van smaak.


Beide nieuwe reuzen zijn een ontwerp van Mevr. Simone Libens-Vanderheyden. De vormgeving was in handen va kunstenaars Neven en Schrijnemakers, terwijl voor de kleding Mevr. Schiemsky en het Ursula-Instituut verantwoordelijk waren.

De karkassen in duurzaam materiaal werden vervaardigd door Alfons Libens en voor de detailafwerking zorgde Mevr. Vanhees. 

Deze nieuwe reuzen zijn elk 4,05 m groot. Ook deze reuzen zijn getrouwd. 

Onderschrift bij deze foto

Elsanta

Geboren te Sint-Truiden op 27 september 1997, lengte 4.05m

Reuzekind van het Verbond der Belgische Tuinbouwveilingen en de stad Sint-Truiden.

De Elsanta aardbei is glanzend rood met een fris groen kroontje.

Ze is groot, gelijkmatig, afgerond en kegelvormig.

Het vruchtvlees is oranje met een goede smaak en een tamelijk sterk aroma.

Elsanta bevat een flinke protie vitamine C, heeft weinig calorieën en is lief voor de lijn.

ONTDEKKING VAN DE DAG

Bormans, Jan Hendrik, taalkundige

Sint-Truiden 17.11.1801   Luik 03.06.1878  Maria Ida Esselen 

Zoon van tabakshandelaar en gemeenteonderwijzer Willem uit Gingelom en Marie Françoise Vandevelde. Vader van archiefkundige Stanislas (1835-1912) . College Sint-Truiden. Studeerde klassieke talen in Luik. Docent poësis en retorica Seminarie Luik 1818-1820, studiemeester Koninklijk College Luik 1820-1825. Lessen gevolgd universiteit Luik bij proffen Fuss en Gall. Thesis bekroond in 1823, maar opleiding niet afgemaakt. Docent en principaal College Sint-Truiden 1825-1834, bekommerd om moedertaalonderricht. Rector College Hasselt 1834-1835. Hoogleraar Nederlandse en later Griekse letteren Universiteit Gent 1835-1837. Contact met Gentse flaminganten en interesse Middelnederlands. Hoogleraar  klassieke talen Universiteit Luik 1837-1865, ook Nederlands sinds 1851. Lid Koninklijke commissie voor geschiedenis en Klasse der Letteren van de Koninklijke academie van wetenschappen, letteren en schone kunsten 1847. 

Lid van de Spellingscommissie en promotor eenmaking Noord- en Zuid-Nederlandse spelling. Lid van de Commission permanente chargée de la publication des anciens monuments de la littérature flamande 1848. Ruim 63 boeken en bijdragen over Latijnse taal- en letterkunde, Oudfranse literatuur en Middelnederlandse letteren. In 1850 publiceerde hij Het leven van Sint-Christina de Wonderbare en in 1857 Het leven van Sint-Lutgard. In 1857 kondigde hij ook de ontdekking van de Sint-Servatiuslegende van Hendrik van Veldeke aan. Deels verlamd vanaf 1859. Stapelstraat. 

Onuitgevoerd plan voor Bormansfeesten Sint-Truiden 1903, vergeefse oproepen voor straatnaam in 1908 en 1975. Padnaam gepland in 2005. Koorglasraam Sint-Lutgardiskerk Tongeren als pendant van glasraam Gezelle, met torens van Gent, Tongeren en abdij Sint-Truiden. Eugeen Yoors, gift VTB 1957. Prijs Professor Bormans 1950 Veldeke-Leëncomité voor taalkunde en essays door Limburgse auteurs. 

 Publicaties: Ontdekking, lotgevallen, andere beschrijving en een paer uittreksels van ’t handschrift bevattende de ouddietsche berijming der levens van de H. Lutgardis en de H. Christina, in De Middelaer,1, 1840-1841, p. 142-150 en 185-200 en 3, 1842-1843, p. 191-304; Brief aen den Heer W. van West-Pluymers, boekdrukker te Sint-Truiden, in De school- en letterbode, 1, 1844; Lijst van woorden en spreekwijzen uit het Limburgsch (Truiers) dialect, in Archief voor Nederlandsche taalkunde, 2, 1850; Lettre de J.-H. Bormans à Mr. Charles Grandgagnage sur les éléments thiois (flamands) de la langue wallonne, Luik, 1856. Info: Jo Van Mechelen.
Lit.: Pierre WILLEMS, Notice sur Jean-Henri Bormans, membre de l’Académie, in Annuaire de l’Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique, 47, 1881, p. 181-230, met portretgravure door Joseph Demannez; X, J.-H. Bormans en Sint-Truiden, in De Tram, 1903, reeks van drie artikels met nawoord; Oswald ROBYNS, Jan Hendrik Bormans, met bibliographie, in Limburgsche bijdragen, 6, 1907-1908, p. 28-71; Edouard PONCELET, Jean-Henri Bormans 1801-1878, in Les membres de la Commission royale d’histoire. Notices biographiques, extrait du livre jubilaire, Brussel, 1934, p. 155-161; J. H. VANDERHEYDEN, De Limburger J.H. Bormans als neerlandicus, in Verslagen en mededelingen van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde, 1955, p. 253, noot 1; P. HESSMANN, in NBIOW, 1, 1964, kol. 221-222; J. DESCHAMPS, Prof. J.H. Bormans als uitgever van middelnederlandse handschriften, in HBSint-Truiden. 1968, p. 60-63; Th. COUN, Uitgave-techniek en tekstcritiek in de Middelnederlandse tekstuitgaven van J.H. Bormans (1801-1878), lic.verh., Leuven: KU, 1969; Pierre HESSMANN, De briefwisseling Bormans-Gezelle, in Gezelliana, 1, 1970, p. 28-48; Guido WULMS, Jan-Hendrik Bormans (1801-1878), (Vlaamse Toeristische Bibliotheek, 226), Antwerpen: VTB, 1977; ID., J.H. Bormans over de literatuur van zijn tijd (1840-1846), in Hulde-album Dr. F. Van Vinckenroye, Hasselt: Provinciaal Hoger Handelsinstituut, 1985, p. 321-329; ID., Hendrik Bormans, (Limburgse Monografieën, 47), Hasselt: KVLS, 2001; Georges HANSOTTE, in Nouvelle Biographie Nationale, 2, 1990, p. 40-41; Ada DEPREZ, in NEVLAB, p. 558-559; Roger VANBRABANT, Gedenkbord voor een Truienaar? Jan Hendrik Bormans regelde indertijd onze spelling, in HBVL, 18.08.1975 en in Heemkundige Kring Groot Sint-Truiden, 4, 2001, nr. 1, p. 17-19; Ulrich MAES, Naus aut Sintruyn: het dialect van Sint-Truiden in de negentiende eeuw, in Jaarboek van de Vereniging voor Limburgse Dialect- en Naamkunde, 9, 2007, p. 40 en 55.