spaanse griep

DE PEST en andere calamiteiten,

In de wereld en in onze stad Sint-Truiden

In deze tijdslijn over de verschillende uitbraken van pest, heb ik de gegevens chronologisch verwerkt van ziektes en rampen die zich voordeden in onze stad en zoals gevonden in de Kroniek van de abdij van Sint-Truiden.

Voor de smullers van geschiedenis heb ik ook te abten vermeld die dit meemaakten.

Puck CLAES, Stichting ASR vzw

1315 : hongersnood in grote delen van Europa

1315 tot 1322 = Kleine IJstijd. (’21-’22 bevriest de Noordzee)

1316 : hongersnood in Sint-Truiden

1347-1348 : pest in Europa, begint in Sicilië (Messina) - duurt tot ongeveer 1351

1348 : zware aardbeving in Noord-Italië

1330-1350 : abdij v St-Truiden, abt Amelius van Schoonvorst, alias Maschereel.

1346 : rebellie door de Truienaren, ze steken Brustem in brand, Haspengouwers en huurlingen van de bisschop van Luik steken Bautershoven in brand. De abt vlucht in 1346 naar kasteel Ter Dolen in Helchteren naar aanleiding van deze strijd tussen prins-bisschop, hertog van Brabant en de Goed Steden van Luik.

1345 : kroniek vermeldt PEST in onze stad. ??? datum ?Kwam en ging tot 1383

1360 /1364 : nieuwe uitbraak in Europa

1undefined

undefined

undefined

undefined

361 : Brand in de molen van Melveren. Hendrik van Haalbeek plundert eigendommen in Helchteren, brandt Ter Dolen af. Hij zet ook de fik in de gevulde schuur te Engelbamp.

1390 /1393 : pest woedt vooral in Engeland

1423 : Italië verbant zieken naar eilanden

1575 /1576 : pest in Venetië

1586-1607 : abt Leonard Betten

1606 : Orkaan. AMnIaCaDUnt (alles stort in)

1612-1638 : abt Hubert Germeys

1618 ; Komeet

1638-1663 : abt Hubertus van Suetendael

1640, 4 april : Aardbeving

1643, augustus : Aardbeving

1665 : pest in Engeland, vooral London

1663-1679 : abt Michel van der Smissen

1665, 4-6 juni : Komeet

1668 : toren OLV-kerk zakt in elkaar (na die twee aardbevingen een mirakel dat het niet rapper gebeurde !)

1668-1669 : PEST in Sint-Truiden. 900 doden (kr.3/154) + dysenterie-epidemie

1675 : Hongersnood in Sint-Truiden

1675, 25 december, kerstnacht, Aardbeving, zwaar onweer.

1676 : hittegolf, droogte, veel zieken.

1720 : pest in Zuid Frankrijk. In Marseille sterft helft van de bevolking (50.000 doden)

1743 : pest in Messina, Sicilië

1817 : Cholera

1855 : builenpest in Yunnan

– verspreid zich over India, Europa, Afrika, Noord- en Zuid Amerika

1894 : bacterie gedetecteerd door Alexander Yersin

1894 : pest In HongKong (duizenden doden)

1897 : bacterioloog Waldemar Haffkine van het Pasteur-instituut ontwikkeld vaccin

1900 : pest in China Town, San Francisco (113 doden)

1910 : pest in Mantsjoerije (China)

1917 : Spaanse griep, door Amerikaanse soldaten naar Europa gebracht

1945 : Uitbraak van pest in Peru en Argentinië

1994 : pest in Indiê (52 doden)

1995 : pest in USA (New Mexico, California, Arizona en Origon),

builenpest, longpest en bloedpest.

Onderschrift bij deze foto

2010 : onderzoek wijst uit dat middeleeuwse en moderne pest dezelfde zijn

Dan is er nog steeds , al duizenden jaren , Malaria.

Nog steeds is er geen adequaat medicijn hiertegen.

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Strenge, geleerde heren op het 'schoon verdiep'

In de schepenzaal van het 18de-eeuwse stadhuis op de Grote Markt ontvangt het stadsbestuur nu voorname gasten en overheden om beleid te onderhandelen, en akten officieel te ondertekenen. Voor 1800 zetelden hier de schepenen van de beide heren, maar dan werkelijk als rechters in burgerlijke en criminele zaken. Een berucht proces was dat tegen de brandstichters in 1784, Suske de Poup, 't Voorvelleke en hun medeplichtigen.

In dit lokaal hangen zeven ovale stucmedaillons met daarin grisailles op doek. Het trompe l'oeuil van deze grijze schilderijtjes geeft een 3D-effect en was minder duur dan echt modelleerwerk. De onderwerpen moesten de geleerdheid van de zittende heren van deze rechtbank benadrukken. De geest van Verlichting met rede en wetenschap is hier duidelijk aanwezig. De hoe bezoekers van andere steden in de 18de eeuw zullen ogen tekort gehad hebben om dit allemaal te ontcijferen en bewonderen. Dit is duidelijk een pronkzaaltje van de assertieve stad Sint-Truiden. 

De tafereeltjes tonen mollige gevleugelde jongetjes of 'putti' die druk in de weer zijn met kunst en wetenschap: astronomie, architectuur, muziek, alchemie, beeldhouwkunst, handel-rekenkunst en schilderkunst. Niet toevallig signeerde Diestenaar Pieter-Jan De Craen dit laatste tafereeltje met DE CRAEN F(ecit) ! Hij verdiende drie kronen per tafereel met deze opdracht. 



Astronomie: drie putti zijn druk doende met hun observaties. In een leeg decor hanteert een jongetje een zeekijker, gericht naar de hemel. Op de voorgrond bestudeert een staande putto met loep het armillarium op voet. Vooraan liggen nog een telescoop, een passer en een winkelhaak. De zittende putto wijst een plek aan op een wereldbol op voet. 

Alchemie: in een interieur met wandrekken vol rokende kolven, destilleertoestel en vaatjes zijn drie putti aan het werk. Vooraan een rieten bloemenmandje en achteraan een haard. Eén jongetje, zittend op een kussen in een stoel met armleuningen, beoordeelt de inhoud van een glazen kolf, terwijl een destilleertoestel met stookdeurtje overloopt naar een kolf met handvatten. Zijn helper stampt in een vijzel op sokkel producten fijn en het derde figuurtje brengt een kom bij. De strik van het ophanglint is hier rijker dan bij de andere medaillons en gedecoreerd met een bloempjesrank. 


Lees: Franz AUMANN, Symboliek op het 'schoon verdiep' van het Sint-Truidense stadhuis, in Sint-Truiden een zoektocht naar symbolen, Open Monumentendag Vlaanderen, Sint-Truiden: stadsbestuur, 2002, p. 19-27; Frank DECAT, Sint-Truiden 1784: criminele\nhistories in een Luikse stad, Leuven: Davidsfonds, 2012; Het stadhuis van Sint-Truiden. Hart van de democratie, Sint-Truiden: stadsbestuur, 2018, p. 56-61.


Lees meer