spaanse griep

DE PEST en andere calamiteiten,

In de wereld en in onze stad Sint-Truiden

In deze tijdslijn over de verschillende uitbraken van pest, heb ik de gegevens chronologisch verwerkt van ziektes en rampen die zich voordeden in onze stad en zoals gevonden in de Kroniek van de abdij van Sint-Truiden.

Voor de smullers van geschiedenis heb ik ook te abten vermeld die dit meemaakten.

Puck CLAES, Stichting ASR vzw

1315 : hongersnood in grote delen van Europa

1315 tot 1322 = Kleine IJstijd. (’21-’22 bevriest de Noordzee)

1316 : hongersnood in Sint-Truiden

1347-1348 : pest in Europa, begint in Sicilië (Messina) - duurt tot ongeveer 1351

1348 : zware aardbeving in Noord-Italië

1330-1350 : abdij v St-Truiden, abt Amelius van Schoonvorst, alias Maschereel.

1346 : rebellie door de Truienaren, ze steken Brustem in brand, Haspengouwers en huurlingen van de bisschop van Luik steken Bautershoven in brand. De abt vlucht in 1346 naar kasteel Ter Dolen in Helchteren naar aanleiding van deze strijd tussen prins-bisschop, hertog van Brabant en de Goed Steden van Luik.

1345 : kroniek vermeldt PEST in onze stad. ??? datum ?Kwam en ging tot 1383

1360 /1364 : nieuwe uitbraak in Europa

1undefined

undefined

undefined

undefined

361 : Brand in de molen van Melveren. Hendrik van Haalbeek plundert eigendommen in Helchteren, brandt Ter Dolen af. Hij zet ook de fik in de gevulde schuur te Engelbamp.

1390 /1393 : pest woedt vooral in Engeland

1423 : Italië verbant zieken naar eilanden

1575 /1576 : pest in Venetië

1586-1607 : abt Leonard Betten

1606 : Orkaan. AMnIaCaDUnt (alles stort in)

1612-1638 : abt Hubert Germeys

1618 ; Komeet

1638-1663 : abt Hubertus van Suetendael

1640, 4 april : Aardbeving

1643, augustus : Aardbeving

1665 : pest in Engeland, vooral London

1663-1679 : abt Michel van der Smissen

1665, 4-6 juni : Komeet

1668 : toren OLV-kerk zakt in elkaar (na die twee aardbevingen een mirakel dat het niet rapper gebeurde !)

1668-1669 : PEST in Sint-Truiden. 900 doden (kr.3/154) + dysenterie-epidemie

1675 : Hongersnood in Sint-Truiden

1675, 25 december, kerstnacht, Aardbeving, zwaar onweer.

1676 : hittegolf, droogte, veel zieken.

1720 : pest in Zuid Frankrijk. In Marseille sterft helft van de bevolking (50.000 doden)

1743 : pest in Messina, Sicilië

1817 : Cholera

1855 : builenpest in Yunnan

– verspreid zich over India, Europa, Afrika, Noord- en Zuid Amerika

1894 : bacterie gedetecteerd door Alexander Yersin

1894 : pest In HongKong (duizenden doden)

1897 : bacterioloog Waldemar Haffkine van het Pasteur-instituut ontwikkeld vaccin

1900 : pest in China Town, San Francisco (113 doden)

1910 : pest in Mantsjoerije (China)

1917 : Spaanse griep, door Amerikaanse soldaten naar Europa gebracht

1945 : Uitbraak van pest in Peru en Argentinië

1994 : pest in Indiê (52 doden)

1995 : pest in USA (New Mexico, California, Arizona en Origon),

builenpest, longpest en bloedpest.

Onderschrift bij deze foto

2010 : onderzoek wijst uit dat middeleeuwse en moderne pest dezelfde zijn

Dan is er nog steeds , al duizenden jaren , Malaria.

Nog steeds is er geen adequaat medicijn hiertegen.

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

De Tongersesteenweg (1817), ruggengraat van Limburgs-Haspengouw


De Tongersesteenweg (1817), ruggengraat van Limburgs-Haspengouw


Het efficiënte romeinse weggennet, zoals de ‘kassei’ Tongeren-Tienen, verviel in de vroege middeleeuwen. Waar geen bevaarbare waterlopen waren, was men opnieuw aangewezen op lokale onverharde verbindingen met diverse alternatieven naargelang de seizoensmodder. Terwijl het Luikerland in de 18de eeuw steenwegen aanlegde voor economische ontsluiting zoals de weg Luik-Sint-Truiden(-Brussel) in 1715-1740, was de Franse bezetter rond 1800 vooral militair gemotiveerd voor snelle, rechtlijnige verbindingen. De ‘Route Napoleon’ of het deel Maastricht-Tongeren van de verbinding Keulen-Duinkerken werd in 1804-1813 afgewerkt.

Vandermaelenkaart ca. 1850 met de steenweg als rechtlijnige verbinding. Bareel en kilometerpalen of ‘bornes’


Het was wachten op de Hollanders en hun Waterstaat-ingenieur De Sermoise om op 9 december 1817 de eerste steen te laten leggen aan de Sint-Truiderpoort in Tongeren door de provinciegouverneur. Het tracé dwars door de velden en weiden trok al snel handel en bewoning van de opzij liggende dorpskernen aan, getuige de jaartallen op vele gevels en de verbindingen zoals de dreef te Ordingen. De oude ‘Truierbaan’ in Rijkel verviel tot veldweg. Een tolbarreel aan het kruispunt met de Houtstraat Brustem deed dienst tot in 1867 deze gebruikersbijdrage werd opgeheven.

De weg naar Tongeren startte aan de oude Brustempoort. De beginkilometers waren gekend voor het omtuinde Casino (1862), het huis Moreau (1872), de arbeidershuisjes en het koetsenatelier Vanslype op de Pinberg en later voor de Veiling Haspengouw (1939-2017) en toegangen tot de Industriezone Schurhoven.

Na deze steenweg voltooide men vanuit de stad Sint-Truiden de kasseiwegen naar Hasselt (1838), Diest (1844) en Namen (1855).


In augustus 1914 kon de Duitse ruiterij haar opmars van Tongeren naar Sint-Truiden (en Orsmaal) ongestoord uitvoeren. Ze staken huizen in brand op de Pinberg, maar ter compensatie kwamen er nog voor het oorlogseinde enkele ‘Pruisenhuisjes’ of modelwoningen langs de Tongersesteenweg.

Drie rotondes in Ordingen, Borgloon en Tongeren moeten de verkeersstroom, vaak ‘gehinderd’ door traag landbouwverkeer, op deze N79 veiliger later verlopen. De lengte van deze gewestweg Sin-Truiden bedraagt tot aan de landgrens in Vroenhoven 34,6 kilometers. In Tongeren sluit ze aan op de autosnelweg Antwerpen-Luik E313.

De spoorlijn Tienen-Tongeren iets ten noorden van de steenweg was tussen 1876 en 1957 actief voor personenvervoer en biedt nu op haar tracé een recreatieve en toeristische fietsweg. 



Lees: Frank MULLENERS, ‘De eerstesteenlegging van de steenweg Tongeren-Sint-Truiden (1817)’, in ‘Historische bijdragen ter nagedachtenis van G. Heynen’, Sint-Truiden: Geschiedkundige kring van Sint-Truiden, 1984, p. 227-230; ‘Sint-Truiden ingekaderd 1830-1914’, tentoonstellingscatalogus, Sint-Truiden: vzw. Sint-Truiden 1300, 1998, p. 110-123.

 

Lees meer