De parochie Hoepertingen is een oude stichting van de Sint-Vaastkerk van Arras, maar werd door de graaf van Loon als voogd gegeven aan zijn abdij van Herkenrode.
Van de romaanse fase rest enkel de westertoren in silex en van de gotische fase een deel van het koor met later dichtgemetselde spitsboogramen. Sinds 1788 prijkt het wapenschild van abdis Augustina van Hamme op de ingangsdeur van het laat-classicistische kerkschip, dat ze liet bouwen voor pastoor Bernard Lievin de Trois-Marie. Deze vernieuwing omvatte ook zijbeuken en een sacristie.

In het koor glasramen in opdracht van de kasteelfamilies de Stenbier-de Wideux en de Brigode. Het hoofdaltaar toont het tafereel van Tobias’ blijde inkomst in Ninive (17de eeuw) en het zuidelijke zij-altaar de heilige Blasius, gesigneerd door M. Strauven in 1665, met restauratie in 1885. Diverse beelden o.m. laatgotische Sint-Anna-ten-drieën en crucifix. Ook een crucifix door von Beek uit 1835 dat tot in de jaren 1970 onder een luifel voor de toren hing.
De 17de-eeuwse preekstoel komt uit de kerk van Borgloon en is in 1919 verbouwd. 18de-eeuws meubilair, o.m. biechtsoel uit 1777 door schrijnwerker Roeth van Waremme. Clerinxorgel uit 1851. Gotico-renaissance doopvont van ca. 1540. In de kerk twee grafzerken met persoonvoorstellingen van pastoors Henricus (+1313) en Nicholaus de Hoichim (+1350).
Restauratiewerken in de jaren 1926 naar ontwerp van architect Debruyn. Restauratie steunberen toren in 1988. Beschermd in 1981, samen met de pastorie en het dorpsgezicht. Kerkhof beschermd in 2004, met oorlogsmonument en grafmonumentje van barones Stenbier de Wideux-de Sluse (+1835).
Aldous Huxley.
Hij durfde ooit te schrijven over ons, Truienaren: Sommigen maken laken, sommigen suiker. Enkelen hebben cultuur, de rest helemaal niet!
Als bewijs van het tegendeel hangt aan een gevel op de Grote Markt sinds 1968 zijn naam in bronzen letters: Aldous Huxley.
Een aardige Belgische.
Huxley was een telg uit een Brits geslacht van beroemde en bijzonder knappe koppen. Hij studeerde letterkunde in Eton en Oxford. Op een feestje met Kerst 1915 in Engeland viel hem de frèle Maria Nijs op, een Belgische oorlogsvluchtelinge met grote, groenblauwe ogen. Ik heb tenslotte ook een aardige Belgische ontdekt, de wonderen zijn de wereld nog niet uit, meende de slungelachtige, bijziende romanschrijver. Maria’s vader was een Kortrijkse textielbaron, maar moeder Marguerite Baltus stamde uit Sint-Truiden. De rijke koopmansfamilie Baltus woonde in het huis In de Roos op de Grote Markt. Van het een kwam het ander en na de Grote Oorlog trouwde Aldous met Maria. Rond die tijd verbleef de Brit bij oom Baltus in Sint-Truiden.
De inspiratie voor zijn novelle Uncle Spencer uit 1924 deed hij toen op. Het verzonnen Longres uit de novelle is Sint-Truiden, afgebeeld als zedig provinciestadje met een aardige burgerij. Ons interesseren natuurlijk de herkenningspunten : de onontkoombare beiaarddeuntjes, het stille begijnhof, het stadhuis in zachtgele pleister, de kermisattracties met de Dikke Madam die haar gezicht kon wassen met haar tiekes… De diervriendelijke Duitse bezetter beboette iedereen die nog varkens aan oren en staart over de zaterdagmarkt sleurde. Geen enkele verordening zat de boeren meer dwars dan deze.
Een citaat in de originele taal, waarin Huxley beschrijft hoe de Truienaren weerwraak namen op de arme biggen na het vertrek van de Duitsers eind november 1918: The first Saturday after the departure of the German troops was a bad morning fort he pigs. To carry a pig by the tail was an outward and visible symbol of revovered liberty; and the squeals of the porkers mingled with the cheers of the population and the trills and clashing harmonies of the bells awakened by the carilloneur from their four years’ silence. By ten o’clock the market was over.

Globetrotter Huxley werd in 1932 wereldberoemd door zijn bittere toekomstroman Brave New World en in 1954 met The Doors of Perception, een verslag van zijn experimenten met de druk mescaline. Maria stierf in 1955 en Aldous in 1963 te Los Angeles, net op de dag waarop president Kennedy werd vermoord.

Huxley-vorser
Leraar Roger Collart (+1996) was wel de hardnekkigste Huxley-vorser in onze stad. Zijn vaak gevraagde vertaling van Uncle Spencer wacht nog altijd op een uitgever! Ook Louis Sterken, Guido Wulms, Frank Decat, Danny Gennez en Jean-Pierre Rondas schreven over Aldous in Sint-Truiden. Huxley houdt de aandacht levend: in Munster (D.) is een heus studiecentrum gehuisvest. De Antwerpse sensatiejournalist en latere crimi-auteur Stan Lauryssens bracht een boek uit over Maria Nijs en haar stormachtige liefdesleven.