Het kasteel de Sluse in Hoepertingen

Hoepertingen kwam rond 1250 als Loonse heerlijkheid aan de Golmeerzouwbeek, die in de Herk vloeit, in het bezit van Heeswijk in Noord-Brabant. Op de Ferrariskaart staat het dorp dan ook als Hollandse enclave aangeduid. Jaarlijks moesten ‘redemptiepenningen’ betaald worden.

Tekenaar Remacle Leloup heeft ca. 1740 de voorburcht 'open' getekend omwille van het zicht en zo werd ook de gravure ervan afgebeeld in een Luiks plaatwerk

Het omgrachte kasteel met voorburcht werd waarschijnlijk gebouwd door Jan-Willem van Scharenberg in eerste kwart 17de eeuw, nadat hij in 1617 de heerlijkheid en het kasteel van Hoepertingen kocht van Ernest d'Arenbergh de La Marck. Voorgaande families waren van Hoepertingen, van Heeswijk, van Stein, van Sombreffe en Raes van Grevenbroeck. In 1688 volgden dan de families de Sluse de Bihain en de Stenbier de Wideux. Die laatsten werden in 1888 opgevolgd door Roly de Vien en de Moffarts. In 1929 werd het een landelijke huishoudschool met internaat voor meisjes, gerund door de Annuntiaten van Heverlee. In 1985 sloot de school en werd deze site ‘Kasteel Mariagaarde’ tot 2020 een centrum voor streekverkenning, bezinning, verblijf en vergadering.
Boven de ingangspoort met kern uit 1617 staat het huwelijkswapen van baron Louis de Sluse en zijn echtgenote Marie-Marguerite de Boileau, die het kasteel verwierven in 1688. 

Tuinzijde met driehoekig fronton


Het kasteel zelf oogt het mooist aan de tuinkant als een ‘maison de campagne’: het driehoekig fronton uit 1763 is versierd met de familiewapens de Sluse en de Hayme en de smeedijzeren borstwering van het balkon toont de initialen van Sluse Bihain. De hal en de zogenoemde kardinaalszaal ademen stucwerk in Franse lodewijkstijlen, onder meer de asymmetrische rococo met wapen van kardinaal en wetenschapper de Sluse, broer en erflater van de kasteelheer.
Modern schoolgebouw uit 1962. Kasteel beschermd in 1963. Het Engels park van ca. twee hectaren met o.m. moerascypres, ginkgo biloba en tulpenboom had erg zwaar te lijden van de junistorm in 2016. Bloemen- en struikentuin uit jaren 1930. Rond het kasteeldomein werd sinds 1985 een woonhuizenverkaveling Brikhofstraat aangelegd. 



Lees en kijk: Christiane DE MAEGD e.a., ‘Historische Tuinen en parken van Vlaanderen. Inventaris Limburg’, ‘3: Alken, Borgloon, Heers, Kortessem, Wellen’, Brussel: Agentschap RO-Vlaanderen. Onroerend Erfgoed, 2007; https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/31935; Pierre DIRIKEN, ‘Het Haspengouws kastelenlandschap’, (Haspengouw monografieën, 3), Kortessem: Georeto, 2014, p. 62-64. 

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Coenegrachts, Herman, aalmoezenier

Millen 28.10.1823  - Morelia (Mex.) 06.11.1865  

Molenaarszoon Wintershoven. Priester 1851, jongere broer van pastoor Hendrik Coenegrachts van Wilderen-Duras. Kapelaan hoofdkerk en eerste rector van Sint-Marten 1855, woonde op het huidige Sint-Maartenplein  tegen het vroegere kerkhof. Leraar middelbare school. Geesteszorg voor soldaten van nabijgelegen kazerne. 

Werd na tussenkomst van Mgr. De Ram, rector Leuven, aalmoezenier van Belgisch expeditiekorps als steun voor Maximiliaan, keizer van Mexico en schoonzoon van Leopold I in 1864. Scheepsreis met ‘Tampico’ van Saint-Nazaire naar Vera Cruz jaarwisseling 1864-1865 met het derde detachement. Nederlaag in Tacambaro 1865. 

Richtte met enkele geneesheren militair hospitaal op in Morelia. Bij tyfusepidemie zelf bezweken in huis van notabele. Wegens verdiensten uitzonderlijk begraven in koor van Sint-Antoniuskapel nabij OLV-kerk van Morelia. Kelk geschonken door parochianen van Sint-Marten in 1864 werd in 1866 terugbezorgd aan de Sint-Maartenkerk  ST


Morelia (Mex.), kathedraal


Info: Danny Gennez, Jan Vanaudenaerde, Albert Daerden en Ludo Melard.
Lit.: G.A. ADRIAENS, Biographie de M. Herman Coenegrachts, aumônier des Belges au Mexique, Brussel: de Cock, 1870, uit: LOISEAU; J. MUYLDERMANS, Een Limburgsch legeraalmoezenier, Herman Coenegrachts, in Limburg, 9, 1927-1928, p. 27-31; Albert DUCHESNE, L’expédition des volontaires belges au Mexique 1864-1867, (Bijdragen Centrum voor Militaire Geschiedenis, 3), Brussel, 1967-1968, p. 53, 209, 220, 225 en 434; Achille THIJS, Historie rond een oude kelk uit de St.-Maartenkerk te St.-Truiden, in HBVL, 19/20.08.1972; Monique LEFEBVRE, Het Belgische Vrijwilligerskorps in Mexico 1864-1867, in Tijdschrift van het Museum van het kamp van Beverlo, 31, april-mei-juni 2003, p. 12-16; BEKTRUI, 1, 2004, p. 1; Jos VERHEYDEN, Aalmoezenier Herman Coenegrachts. Een bekende Truienaar, in BINK, 8, 3de kwartaal 2005, p. 14-16; Laurent COENEGRACHTS en Ludo MELARD, E.H. Coenegrachts, priester van het bisdom Luik, legeraamoezenier (1823-1865), in GOGRI-tijdschrift, jg. 9, extra nr., november 2012, p. 17-20.