Je kan ook vragen naar de geboorte, sterfdatum of familie van een persoon...
Stenaertberg 1
Stenaartberg 1
Dit Neoclassicistisch herenhuis is gelegen op de hoek van Stenaartberg. Stenaartberg verwijst waarschijnlijk naar de steenachtige ondergrond. Het huis is gelegen aan de bovenzijde van de Cicindria, beek die meer beneden in de Abdijstraat loopt.
Wie woonde er door de eeuwen heen?
De eerste bewoning op de hoek Stenaartberg wordt voor het eerst vermeld in 1377 als “’t’huys met de Appel “als woonhuis van schepen de Pallude, schepen van de abt, dan weer schepen van de bisschop genoemd. Een tweede vermelding van dit huis vinden we in 1624 als huis van Geert van Laer, deken van het kapittel. In Sint-Truiden was sedert 1399 een kapittel van kanunniken ingesteld in de Onze Lieve Vrouw kerk. Opeenvolgend vinden we dan 9 kanunniken met ergens tussenin een leek (niet verwonderlijk want een kanunnik was niet noodzakelijk een priester). De laatste bewoner was kanunnik C. Wurzer (1769-1796).
In de Franse tijd kwam het pand in handen van notaris familie Pierre Coemans (1808) en zijn zonen Adrien (1829) Oscar (1874) en vervolgens ook zijn zus en neven. In 1893 kocht bankier Thierry Cruls het pand en baatte het uit als privébankier tot 1897. Hij liet zijn bank over aan de Banque Belgique Ouest in1897.Hij bracht vermoedelijk ook de meeste decoraties en muurschilderingen aan.
In 1899 kocht weduwe (notarisklerk) Marcelin Vandionant -Moureau het huis en woonde er met haar kinderen van 1899 tot 1930. De initialen ‘’ en ‘V’ op het gesmeed ijzeren (Lodewijk XV stijl) hek van de dubbele steektrap verwijzen hiernaar. Vanaf 1933 tot 1988 woonde er dokter Jammaers en sinds 1988 is het eigendom van dokter Renson. Een fraai stukje stadsgeschiedenis, in goede handen…
Uiterlijke kenmerken
Het neoclassicistisch breedhuis is een imposant gebouw van zeven travées en twee en halve bouw onder een zadeldak. De laatclassistische eenvoudige bakstenengevel werd op het einde van de 18de eeuw als mantel omheen drie bestaande woonvolumes opgetrokken. Tevens werd op het einde van 18de eeuw een bouwlaag toegevoegd en werd een vermoedelijk driehoekig fronton, boven de middelste travées, verwijderd.
Bouwhistorisch onderzoek bracht aan het licht dat de oorspronkelijke toegang zich in het lichte vooruitspringend gedeelte bevond. Het huis heeft rechthoekige vensters met een kalkstenen omlijsting. De vensters van de eerste en tweede bouwlaag waren voorheen beluikt (bemerk de bewaarde duimen). De rechthoekige deur met ook een kalkstenen omlijsting en zes gietijzeren sierknoppen en het scherm van het bovenlicht dateert van rond 1830. Die deurwaaier vertoont fazanten, eekhoorns en jachthonden tegen een achtergrond van bloemen -en vruchtenslingers. Aan de rechterzijde van de trap is nog een gietijzeren schoenschraper overgebleven.
Het huis was gekaleid tot 1967. Links ervan stond tot midden 20ste eeuw het klooster van de Redemptoristen. Die vestigden zich in 1832 en bouwden een klooster uit op het voormalig Hieronymusklosster (1396) die zich als orde later aansloten bij de augustinessen St-Lucien-dal, gesticht in 1614. In 1964 verlieten de Redemptoristen het klooster en in 1967 werd het
afgebroken voor uitbreiding van het St Anna-ziekenhuis. Dit laatste werd ondertussen ook afgebroken in 2014 en maakt plaats voor een nieuw stedelijk project Buur en Berg.
Geboren in winning Deplet. Uit Zeppers smedenfamilie. Enige zoon van liberale rentenier Felix en Antonie Vrijdaghs. Kleinzoon van smid Joannes en Anne Gertrudis Saenen.
Ll. Klein-Seminarie Sint-Truiden. Twee jaar natuurwetenschappen R.U. Luik, maar overgeschakeld op geneeskunde. Huisdokter met specialiteit kraambed 1925. Praktijk in 1927 verhuisd naar Stenaertberg in Sint-Truiden.
Wetsdokter en stichter Wetenschappelijke Kring van Geneesheren van Sint-Truiden . Lid van de Orde en van Beroepshof Orde. Lid Maatschappij Wetsgeneeskunde België 1946. Oprichter zondagsdienst dokters Sint-Truiden 1939.
Info: HIP archief. Lit.: Rik PIRARD, Zestig jaar toegewijde huisarts en wetsdokter, in HBVL, 01.04.1987; Dr. Luc RENSON, In Memoriam Urbain Jammaers, Sint-Truiden. 1998; Leven in Oud Zepperen, p. 129-142, 419-421.
