de Musiel, dame Margaretha ‘Régine’, benedictines

Wennig (Lux.) kasteel Bergh 05.03.1753 Nieuwerkerken kasteelhoeve 28.09.1836  

Dochter van Godefridus, uit Lorreinse adel, en Eva Neuman de Bergh . Als 18-jarige ingetreden in benedictinessenabdij Nonnemielen. Vlucht voor Franse bezetter naar Grevenbroich bij Düsseldorf en terugkeer naar kasteelhoeve de Stembier Nieuwerkerken . Gaf reliek H. Christina en kerkschatten over aan Redemptoristen Stenaertberg Sint-Truiden. Deed relaas over revolutieperikelen aan redemptoristen. Laatste overlevende zuster abdij Nonnemielen. Begraven in Nieuwerkerken 

Liet erfenis aan oud-cisterciënzer Minsart en aan dame Guillaume uit Frasnes, zuster van de abdij Woutersbrakel en stichteres van cisterciënzerinnenklooster Colen bij Borgloon. Meubilair en kunstvoorwerpen van Nonnemielen kwamen ook in Colen terecht, o.a. de Sint-Lutgardisstoel en de handschriften met de levens van de HH. Christina en Lutgardis door broeder Geraert.

Wapenschild: op zilver drie gouden bergen met rood schildhoofd, beladen met drie zespuntige gouden sterren.

Lit.: CLERINX, Christina de wonderbare. Gedenkboek 1150-1950, Leuven: Bibliotheca Alfonsiana, p. 30; Achille THIJS, Een onbekende dame in Oud Sint-Truiden of de kronijk van dame de Musiel, in De Zondag in Limburg 06.05.1962, Jules BONGAERTS, Abdij Nonnemielen Sint-Truiden, Sint-Truiden. eigen beheer, 1999, p. 36-46 en 55.


ONTDEKKING VAN DE DAG

Het (ver)zoenkruis in Groot-Gelmen

Na een ongeval of moord plaatsen familie of kennissen vaak ter plekke een gedenkteken. Zogenaamde moordkruisen zijn al eeuwen bekend. Een bijzonder, zeldzaam kruis is een 'zoenkruis', opgericht door de partij van de moordenaar als verzoening met de familie van het slachtoffer. In Groot-Gelmen leunt er zo eentje nog tegen de kerkhofmuur:

Dit + staet ter memorie
van Jan Morbiers soon van
Leonard(us) Morbier(s) en Margareta
Bartole(yns) die van leve ter
doot bracht is deur Gysen
Vasoens, a(nno) 1643 ten 30 july
bidt voor
die ziele

In de zomer van 1643 werd Jan, de zoon van oud-schepen Leonard Morbiers, gedood door zijn dorpsgenoot Gijs Vasoens in Groot-Gelmen. De omstandigheden kennen we niet. Wel bleef een verslag bewaard van de bemiddelingsvergadering in herberg Het Klaverblad in Sint-Truiden. De twee broers van de moordenaar vroegen deze verzoening voor twee 'goede mannen', zijnde juristen-schepen van de stad. Notaris Van Nuyst stelde het contract op. Onder meer de vader van het slachtoffer, diens schoonzoon als secretaris van de rechtbank Gelinden en Christina Steukers, de moeder van de moordenaar, waren aanwezig. Die laatste nam de vergiffenis aan die vader Morbiers schonk aan moordenaar Gijs. 


Het kruis in maaskalksteen, met de ondergrondse voet

De moordenaar, zelf dus niet aanwezig, moest onmiddellijk 150 gulden laten betalen voor kosten van begrafenis en andere, en een jaarlijkse rente van 6 gulden voor een jaarmis, op een stuk akker.  Gijs moest binnen het jaar een stenen kruis oprichten op het plaatselijke kerkhof van 3,5 voet boven de aarde en met daarin de naam van Jan en zijn sterfdatum gekapt. Aan de armen van Groot-Gelmen zou hij 8 vaten koren geven en gebakken brood. Het brood was uit te delen in de week van de Sint-Maartenkermis, patroon van de parochie. De moeder van de moordenaar kreeg van de vader van het slachtoffer 3 vaten koren. Waarschijnlijk was ze onbemiddeld?
Alle notaris- en verteerkosten in het Klaverblad zijn voor rekening van Gijs of Gijsbrecht voluit, die een contactverbod van drie jaar krijgt met de kinderen en bloedverwanten van de vermoorde Jan. 

We schenken hier en nu nog altijd aandacht aan de vermoorde Jan. Wat bewijst dat deze eeuwenoude vorm van verzoening werkt. 




Jacques BROUWERS, Een zoenkruis te Groot-Gelmen, in Limburg, jg. 52, 1973, p. 61-68; Willem DRIESEN en Roger HAUBRECHTS, Groot-Gelmen via Helshoven. Wandeling, in Sint-Truiden, NATUURlijk een monument. Open Monumentendag Vlaanderen, Sint-Truiden: stadsbestuur, 2004, p. 104-109 en 111; Lambert BAREE te Groot-Gelmen, website home.scarlet.be/hetoudelandvanluik/, pagina Groot-Gelmen, 2019 raadpleging.