Kasteel Rochendaal

Kasteel Rochendaal

Kasteel Rochendaal in 2020

Op de primitieve kadasterkaart ligt hier een belangrijk goed bestaande uit vier vleugels met binnenkoer, een omhaagde tuin met bakhuis, een vijver en een voetpad naar de kerk. Maar het kasteeldomein is de creatie van graaf Jean Henri Paul Ulens (1816-1894), telg uit een Sint-Truidense burgerfamilie, gehuwd met zijn nicht Marie Ulens, dochter van François Trudo Ulens, kasteelheer van De Motte in Groot Gelmen. Hij was sedert 1846 gemeenteraadslid, sedert 1867 schepen, van 1876 tot 1891 burgemeester van de stad en van 1852 tot 1866 provincieraadslid en last but not least auteur van Historische Bijdragen. In 1871 werd hij tot de adelstand verheven. Noblesse oblige en de wapens Ulens-Ulens sieren dan ook de gevel van het in 1881 nieuw gebouwde kasteel. Het goed, in 1904 verkocht, werd toen het buitenverblijf van notaris Paul Cartuyvels (1872-1940) en zijn echtgenote Marie Seny. Tijdens de oorlog werd het door Duitse militairen gebruikt en nadien na de bevrijding werden de gebouwen van Bevingen gebruikt door de Amerikanen. Voor hen was Bevingen werkelijk een luxeverblijf na een maandenlang leven in tenten. De Duitsers hadden voor hen zelfs een zwembad achtergelaten.  Hier is echter niets meer van terug te vinden. Het zwembad was al eerder dichtgegooid en de boordstenen waren volledig overwoekerd. Na WOII werd Bevingen een opleidingscentrum voor piloten van de Belgische Luchtmacht. In 1996 werd de 9de Wing Training van Brustem (inclusief het scholencomplex van Bevingen) gesloten. Brustem en Bevingen werden ontmanteld. Sedert de verkoop in 1951 aan de Belgische staat, werd het militair domein van het Belgische leger.

De voormalige toegang tot Rochendaal ligt aan de Kerkstraat nr. 2 en hoort nu bij de oprit naar een recente villa. De oprit is aangeduid door lage hekpijlers van blauwe hardsteen in neoclassicistische stijl: geprofileerde sokkel, schacht met ingediepte voegen, kapiteel met trigliefen en metopen, en een geprofileerde en gedecoreerde helmvormige deksteen. Het hek is van zwart geschilderd smeedijzer met vierkante stijlen en spijlen met gestileerde lelie, de smalle traveeën opgevuld met volutes en krulwerk in spiegelbeeldopstelling.

Kasteel Rochendaal                                                                                            foto genomen door Schlusmans, Frieda op  01-12-1977


Een asfaltweg dient nu als oprit naar het kasteel en het koetshuis ten westen. Het park is nu beperkt tot een ruim grasveld ten noorden van het kasteel, afdalend naar twee vijvers. Rondweg in kassei en bomengordel met dendrologisch belang: bruine beuk (Fagus sylvatica 'Atropunicea'), gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus), fijnspar (Picea abies), grootbladige linde (Tilia platyphyllos), Italiaanse populier (Popu­lus nigra 'Italica'), gewone moerascipres (Taxodium distichum), Spaanse zilverspar (Avies pinsapo), witte paardekastanje (Aesculus hippocastanum), zuilvormige taxus.

De Dépot-kaart (opname 1871, uitgave 1878) toont zoals het Primitief kadasterplan een gesloten hoeve met een uitgestrekte boomgaard. Op de volgende uitgave door het ICM verschijnt het kasteeldomein wel. Het is toegankelijk vanuit het dorp ten zuidoosten maar ook vanuit het noordwesten,   via een nu ­onberijdbaar geworden weg die vertrok van de Tiensepoort in Sint-Truiden. De meer noordelijk gelegen boerderij is gekrompen tot een L-vorm, het nieuwe kasteel ligt op een hoogte en tussen beiden ligt het nieuwe volume van de nog bestaande kasteelaanhorigheid. Een deels ommuurde, deels omhaagde moestuin ligt ten zuiden. Het park is ten noorden en ten oosten begrensd door boomgaarden, bezit een dubbele ovale vijver, gevoed door de Cicindriabeek, en een padenpatroon sluit op de beide opritten aan, verbindt door zijn lusvorm de verschillende elementen en leidt over het smalste punt tussen de beide vijvers. De stafkaart van 1949 toont buiten het vereenvoudigd padenpatroon geen wijzigingen. Die komen pas later. Op een postkaart van 1902-1903 ziet men op de voorgrond de vijver en de brug, een nog niet volgroeide parkaanleg en op de hoogte het dominerende kasteel met zijn dienstvleugel.

De noordelijke zone van het park is nu ingenomen door verlaten militaire gebouwen, het kasteel en de bijgebouwen staan leeg.



bronnen;https://www.hangarflying.eu/erfgoedsites/kasteel-rochendaal-nu-gebouw-22/\Sint-Truiden ingekaderd, Tentoonstellingscatalogus, Sint-Truiden, 1998, p. 128.\DE MAEGD C. & VAN DEN BOSSCHE H. 2003: Historische tuinen en parken van Vlaanderen. Inventaris Limburg. Deel 1: Gingelom, Halen, Herk-de-Stad, Nieuwerkerken, Sint-Truiden, Brussel, Agentschap RO-Vlaanderen. Onroerend Erfgoed.Auteurs : De Maegd, Christiane, van den Bossche, HermanDatum : 2003

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Bollen, (Georges Engelbert Michel) Joris, didactisch auteur

Sint-Truiden 8.02.1892    Borgerhout 15.12.1974   Anna Carolina Felix Hortensia Vertongen 

Zoon van paardenkoopman Jean Michel en Anne Jeanne Ancile Jensen, Tongersesteenweg. Strijder WO I. Onderwijzer te Antwerpen. Amateur-kunstschilder. Pedagogische werken en artikels in blad stedelijk onderwijs. Leerboeken geschiedenis bij De Sikkel. Illustraties bij leesmethode 'Binnen en buiten' van Fons Van Hoof. Plantin Moretuslei Borgerhout. 

Publ.: De geschiedenis van den voorhistorischen mensch voor kinderen verteld en getekend, Antwerpen: De Sikkel, 1926, heruitgaven in 1950 en 1954; Papierarbeid in de lagere school, (Brochure opvoedkundige vereeniging), Antwerpen: De Sikkel, 1936; Teekenen op het zwarte bord, (Brochure der Vlaamse opvoedkundige vereeniging), Antwerpen: De Sikkel, 1936; Geschiedenis van België, Antwerpen: De Sikkel, 1940; Van Pinkton den Zeeroover, in Brabo, maart 1946, p. 3-5; Bram Benton of een episode uit de trek naar het Westen, eerste aflevering, in Band, 3, nr. 8, mei 1948, p. 4-5; Lank lank gelede… Die voorhistorische mens… vir die jeug vertel, Antwerpen: De Sikkel – Pretoria: Boekhandel Doussy, 1952; Freddy Barlow, aflevering VI, in Brabo voor de jeugd, 7, nr. 9, juni-juli 1952. Info: AMVC. 
Lit.: Pol DE MONT, Joris Bollen in Renis’ Halle, in De Schelde, 15.03.1924; JORISSEN; Gaston MOORKENS, Groot gedenkboek der Lierse Rijksnormaalschool, Antwerpen, 1947, p. 322-325; Louis VAN LEEMPUT (red.), Addendum 1817-1997. 180 jaar Rijksnormaalschool te Lier, Lier, 1998, p. 191. Met foto.