Fruittuinweg

Fruittuinweg

Deze straat dankt haar naam aan het onderzoeks-, demonstratie- en voorlichtingscentrum Pcfruit, dat er sinds 2008 gevestigd is.

Vandaag is pcfruit vzw de plek in het hart van de fruitstreek waar wetenschappelijk onderzoek, demonstratie voor fruittelers, individuele bedrijfsvoorlichting en diensten aan bedrijven samenvloeien. pcfruit vzw telt een honderdtal medewerkers

Het huidige pcfruit groeide uit 3 organisaties:

- het Opzoekingsstation van Gorsem met drie afdelingen: Koninklijk Opzoekingsstation van Gorsem vzw, Diensten aan Bedrijven vzw en Diensten aan Telers vzw (Opgericht in 1943)
- de Proeftuin voor Aardbeien en Houtig Kleinfruit vzw (Opgericht in 1977)
- de Proeftuin voor Pit- en Steenfruit vzw (opgericht in 1981)

Op 20 juni 1997 werd het Proefcentrum voor Fruitteelt (PCF) opgericht als een cluster die het wetenschappelijk onderzoek, het demonstratief onderzoek, de individuele voorlichting aan de fruittelers en de dienstverlening omvat.

In februari 2008 verhuisde de vroegere locatie Gorsem, met name het toegepast wetenschappelijk onderzoek en diensten, naar de nieuwbouw in Sint-Truiden (Kerkom).

Sinds januari 2013 heeft ook de proeftuin aardbei en houtig kleinfruit zijn vaste stek in Kerkom.

www.pcfruit.be


Proefcentrum Fruit


Situeringsplan Fruittuinweg


Situeringsplan Fruittuinweg

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Het (ver)zoenkruis in Groot-Gelmen

Na een ongeval of moord plaatsen familie of kennissen vaak ter plekke een gedenkteken. Zogenaamde moordkruisen zijn al eeuwen bekend. Een bijzonder, zeldzaam kruis is een 'zoenkruis', opgericht door de partij van de moordenaar als verzoening met de familie van het slachtoffer. In Groot-Gelmen leunt er zo eentje nog tegen de kerkhofmuur:

Dit + staet ter memorie
van Jan Morbiers soon van
Leonard(us) Morbier(s) en Margareta
Bartole(yns) die van leve ter
doot bracht is deur Gysen
Vasoens, a(nno) 1643 ten 30 july
bidt voor
die ziele

In de zomer van 1643 werd Jan, de zoon van oud-schepen Leonard Morbiers, gedood door zijn dorpsgenoot Gijs Vasoens in Groot-Gelmen. De omstandigheden kennen we niet. Wel bleef een verslag bewaard van de bemiddelingsvergadering in herberg Het Klaverblad in Sint-Truiden. De twee broers van de moordenaar vroegen deze verzoening voor twee 'goede mannen', zijnde juristen-schepen van de stad. Notaris Van Nuyst stelde het contract op. Onder meer de vader van het slachtoffer, diens schoonzoon als secretaris van de rechtbank Gelinden en Christina Steukers, de moeder van de moordenaar, waren aanwezig. Die laatste nam de vergiffenis aan die vader Morbiers schonk aan moordenaar Gijs. 


Het kruis in maaskalksteen, met de ondergrondse voet

De moordenaar, zelf dus niet aanwezig, moest onmiddellijk 150 gulden laten betalen voor kosten van begrafenis en andere, en een jaarlijkse rente van 6 gulden voor een jaarmis, op een stuk akker.  Gijs moest binnen het jaar een stenen kruis oprichten op het plaatselijke kerkhof van 3,5 voet boven de aarde en met daarin de naam van Jan en zijn sterfdatum gekapt. Aan de armen van Groot-Gelmen zou hij 8 vaten koren geven en gebakken brood. Het brood was uit te delen in de week van de Sint-Maartenkermis, patroon van de parochie. De moeder van de moordenaar kreeg van de vader van het slachtoffer 3 vaten koren. Waarschijnlijk was ze onbemiddeld?
Alle notaris- en verteerkosten in het Klaverblad zijn voor rekening van Gijs of Gijsbrecht voluit, die een contactverbod van drie jaar krijgt met de kinderen en bloedverwanten van de vermoorde Jan. 

We schenken hier en nu nog altijd aandacht aan de vermoorde Jan. Wat bewijst dat deze eeuwenoude vorm van verzoening werkt. 




Jacques BROUWERS, Een zoenkruis te Groot-Gelmen, in Limburg, jg. 52, 1973, p. 61-68; Willem DRIESEN en Roger HAUBRECHTS, Groot-Gelmen via Helshoven. Wandeling, in Sint-Truiden, NATUURlijk een monument. Open Monumentendag Vlaanderen, Sint-Truiden: stadsbestuur, 2004, p. 104-109 en 111; Lambert BAREE te Groot-Gelmen, website home.scarlet.be/hetoudelandvanluik/, pagina Groot-Gelmen, 2019 raadpleging. 

Lees meer