Bevingen-Dorp

Bevingen van kasteeldorp en kazerne tot asielcentrum

Langs de oude weg naar Montenaken, de steenweg naar Namen en westelijk van de Cicindria  ligt Bevingen, sterk bepaald door de Sint-Lambertuskerk en het 19-eeuwse kasteeldomein Rochendaal . Het dorp kwam als Luiks eilandje in Loon al in 1795 bij de stad Sint-Truiden.

De Romeinse oorsprong van Sint-Truiden is waarschijnlijk te vinden in het gehucht Straeten, pal op de oude heirbaan Tongeren-Noordzeekust en ten zuiden van Bevingen. Recent werd hier een Romeins graf blootgelegd. Straeten zou ook het voorspel zijn van de cisterciënzerinnenabdij van Terbeek. Het fietsroutenetwerk loopt er tussen de knooppunten 134 en 185.

In 1881 bouwde de burgemeestersfamilie Ulens-Ulens bij de kerk van Bevingen haar kasteeltje Rochendaal, vanaf 1904 ook buitenverblijf van de notabelenfamilie Cartuyvels . De nabijheid van de Duitse nachtjagersbasis Brustem vanaf 1943 deed eerst een ‘Fliegerdorf ’ en later het opleidings- en verblijfskwartier ‘Adjudant Barbanson ’ in Bevingen ontstaan. Het kasteeltje werd officiersmess. Na de verhuis van de Belgische luchtmachtsmaldelen naar Beauvechain in 1996 ging het domein met zijn ‘blokken’, veelal nog van Duitse origine, verkrotten en verwilderen. Enkel de vroegere schoolgebouwen dienen sinds kerstmis 1998 als onthaalcentrum voor een 300-tal vluchtelingen van FEDASIL. De herkomst van deze asielzoekers in Belgenland wisselt naargelang de grote conflictgebieden in de wereld, van de Kosovaren in 1999 tot de Syriërs vanaf 2005.

Kasteel Rochendaal

De Sint-Lambertuskerk tegen de valleihelling aan is een persoonlijk project van pastoor Peeters. Door zijn ijver werd de klassieke bakstenen kerk in 1925 vervangen door een omvangrijke neogotische kerk in opvallende zandstenen uit de Famenne. Ook de oriëntatie is eigenzinnig, met het koor naar het noordwesten. In het portaal  zijn er nissen met de drie heiligen: Isidoor (patroonheilige van de landbouwers), Lambertus (patroonheilige van de textielarbeiders) en Trudo (lokale kloosterstichter). Op het kerkhof bevindt zich de grafsteen Ulens-Ulens van de kasteelheren. Die lieten ook een neogotische kapel bouwen langs de verbinding Bevingen-Brustem vliegveld. De Duitsers lieten de hinderlijke kapel in 1941 vervangen door een moderne Beierse baksteenbouw met verdieping langs de steenweg, die ook verdween in 2018 voor een private woningbouw.

Sint-Lambertuskerk Bevingen

Het steenwegdorp Bevingen telt met vader en dochter Bertrand twee beroemdheden. Het ontmoetingspleintje naast de kerk roept die naam weer op. CVP-minister Fred Bertrand (+1986) begon als jong mijnwerker en kajotter. Zijn dienstbetoon en zijn tewerkstellingspolitiek als verantwoordelijke voor verkeerswezen zijn legendarisch. Dochter Hilde Houben-Bertrand bracht het tot de eerste vrouwelijke gouverneur van de provincie Limburg tussen 1995 en 2005.

Kapel Onze-Lieve Vrouw van Lourdes

Om de Cicindria te beheersen bij piekstroom richting binnenstad Sint-Truiden werd in 2006 het wachtbekken de Dorpsweide aangelegd tussen Bevingen en Straeten. De 8 hectaren buffer kunnen 80.000 m3 opvangen en zijn opgevat als ecologische vogeloase.

De sterke helling van de Cicindriavallei voedt momenteel opnieuw honderden wijnstokken. Als wandelgebied Cicindria is dit gebied ten zuiden van Sint-Truiden toeristisch-recreatief ontsloten door met kleur en vorm bewegwijzerde lussen.


Pierre DIRIKEN, Geogids Sint-Truiden. Stad, (Toeristisch-recreatieve atlas van Vlaanderen. Haspengouw), Kortessem: Georeto, 2010, p. 160-165.


ONTDEKKING VAN DE DAG

Brialmont, (Jean Joseph) Emile, ijzergieter

Vaux sous Chèvremont (L.) 21.09.1885 22.07.1958 , x Gertrude Schaps 

Zoon van Emile en Josephine Dumont. IJzergieter. Huwde in Immersdorf (D.) 1912. Kwam in 1914 van Ougrée en vestigde zich in oude stroopfabriek. Samenwerking met Joseph Beauduin. Verkoop en herstelling machines voor nijverheid en landbouw. Ketels voor gemeentesoep en stroopstokerijen. Persen. Vlees- en groentenmachines. Gieter van onderdelen voor treinen en schepen, dieselmotoren, boormachines en draaibanken. Grafkruisen. Staallaswerken, drijfriemen, brandkasten, ketels, olie, vetten. N.V. Fonderies et ateliers Emile Brialmont leverde internationaal. Bij de interbellumcrisis omgeschakeld naar robuuste, gebrevetteerde ‘Brialmont’kachel s met acht luchtcirculaties voor o.a. scholen, kerken en fabrieken. Ook kacheltype ‘Belgische Staat’. Het bedrijf stelde tot 140 mensen tewerk. Schoonvader van Albert Vanslype. Zonen Albert Brialmont-Palms  (1917-1986), burgerlijk ingenieur, en Gerard (1921-1999), en overnemer Dassel (D.), goten vanaf 1968 stoven en sierstukken zoals haardplaten, haardijzers, poorten, hekken, lantaarnpalen, brievenbussen en sierkanonnen, waarvoor ze houten karrenwielen opkochten. Het vml. bedrijfsterrein op Stayerveld  werd in 1986 verkocht aan de sociale huisvestingsmaatschappij Nieuw Sint-Truiden. Gazometerstraat ca.1918. Houtstraat ca.1933. Tramstraat 1 ca.1938.

Mijnwerkersbuste in hol gietijzer met Emile Brialmont fondeur St-Trond. 

 Lit.: R.V., Bewapeningswedloop in vredig Limburg?, in Ons Zondagsblad, 18.08.1968; SINT-TRUIDEN19de; Rombout NIJSSEN, Inventarissen van de archieven van de NV Ateliers et fonderies E. Brialmont en van de PVBA ALGE te Sint-Truiden, (Rijksarchief te Hasselt. Toegangen in beperkte oplage, 15), Brussel: ARA, 2000; Jaak NIJSSEN, Brialmont grafkruisen, in METAAL, p. 20-21.