Spook van brustem

Het spook

Het spookHet eerste wat op het programma van de bezetter stond was de uitbouw van een ‘echt’ vliegveld op het voormalig Belgisch ‘grasveldje’ van Brustem. Daar werden drie verharde pistes aangelegd en verschenen er bunkers en loodsen. Het onooglijk en onbelangrijk uitwijkvliegveldje van voorheen werd aldus Fliegerhorst 309; op kaarten en mappen aangeduid als ‘St.Trond’. Het hoofdkwartier van deze heuse basis bevond zich in het kasteel van Rochendaal; en naast dit kasteel verrees het Fliegerdorf Bevingen ( nu asielcentrum ). In juni 1940 was Fliegerhorst 309 operationeel, en kon het Stuka’s ( duikbommenwerpers ) naar het front in Frankrijk zenden. Na de capitulatie van dat land, kwam Engeland aan de beurt en de Luftwaffe ( ook de tweemotorige Duitse Dorniertoestellen van Brustem... ) zou daar ook snel korte metten mee maken... De Engelse Royal Air Force ( RAF ) bleek echter taaier dan verwacht en... won de ‘Slag om Engeland’. Meer nog: De RAF had Berlijn gebombardeerd. Het psychologisch effect daarvan was enorm: Het werd voor de bezetter zo stilaan tijd om de bestemming van St. Trond of Fliegerhorst 309 te herdenken van ‘aanvalsbasis’ tot ‘defensief fort’ tegen de toenemende Britse nachtelijke aanvallen op Duitsland. In mei 1942 bleek die omschakeling nog dringender, toen meer dan duizend Engelse toestellen een luchtaanval uitvoerden op Keulen. Vanaf dat jaar wordt St.Trond een hoogst belangrijke thuishaven voor Duitse nachtjager-eenheden, ‘Nachtjagdgeschwäder’, die de taak krijgen om de Engelse bommenwerpereskaders te onderscheppen alvorens deze de heimat kunnen bereiken.

\

En het is vanaf dat jaar 1942 dat het begint te spoken boven Sint – Truiden...

\

Het eerste nachtelijk spook heet Heinz Wolfgang Schnaufer. Vanaf 15 januari 1942 wordt hij ‘Nachtjager’ in Sint-Truiden, en met zijn Messerschmitt bf 110-G – 4 haalt hij de ene na de andere Lancaster ( Engels viermotorig bombardementsvliegtuig ) e.a. neer. Hij is de griezel van de Engelse piloten: ‘The Phantom of the night’. Op het einde van de oorlog staan er 121 overwinningen op zijn palmares. Die Messerschmitt bf ( enz... ) van hem was ook geen doetje: Het metalen hertengewei op de neus van het toestel was niets meer of minder dan een radardedectiesysteem.

Onderschrift...

\\\\\\\\\\\

Ook op de begane grond beschikken de Duitsers over radarinstallaties. Het hele radarsysteem heet ‘Himmelbett’ (!) en het vormt een afweerlinie van Denemarken tot aan de Zwitserse grens.

\

‘Himmelbett’ kan niet alleen vijandelijke doelen detecteren en opvolgen, het kan ook zoeklichten ( ten behoeve van de luchtafweer, de ‘Flak’ ) en jachtvliegtuigen aansturen. Heel vervelend voor de RAF, die de Duitse radar wil beduvelen door wolken metalen strips ( hét verzamelitem voor de kwajongens ) te droppen; of die in vrij gesloten formaties ( ‘Bomber Stream’ ) komt aanvliegen.

\

Maar dé oplossing om dat ‘Himmelbett’ en de Duitse nachtjacht te ontwrichten, is het inzetten van een ‘Cavalier Seul’, een ‘Pathfinder’, die alleen opereert en de Duitse afweer wat komt ‘ambeteren’ vooraleer zijn maten, de Lancaster-bommenwerpers, er aankomen.

\

Het zijn vaak dappere Poolse piloten, die vooruit worden gestuurd in een erg donker geverfde Spitfire of in een inktzwarte Mosquito ( een ultrasnel tweemotorig toestel ). Die donkere kleur maakt het vliegtuig ’s nachts quasi onzichtbaar, je hoort het maar je ziet het niet, het is... een spook als het ware, weerom een spook... hét spook van Brustem.

Onderschrift...

\\\\\\\\\\\\\\\

Het spook ronkt boven St.Trond vliegveld, en ‘Himmelbett’ en konsoorten schieten nu terdege in actie. Zoeklichten floepen aan, de lichten omheen de startbanen eveneens ( want de Duitse jagers moeten toch kunnen opstijgen... ); kortom ‘Fliegerhorst 309’ wordt op een eclatant dienblad gepresenteerd aan de nu aankomende en gretige zware jongens, de bommenwerpers... als het Spook al niet op z’n eentje aan de karwei begonnen is. 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Gerstmans, Marcel (Robert Gerard Marie), schooldirecteur

Sint-Truiden 12.07.1895   Oostende 25.05.1986   Godelieve Priem  

Zoon van Jean-Baptiste, boekbinder en papierhandelaar met speelgoedwinkel en uitleenbibliotheek ‘In den Wereldbol’ Ridderstraat. Moeder Marie Agnes Rosalie Timmermans. Broer van Alfons, pastoor o.a. te Niel-bij-As.  

Leerling College en student ingenieur Leuven. Memoires over eerste dagen WO I in Sint-Truiden. Secretaris Groeningerwacht Sint-Truiden en ondertekenaar activistisch pamflet WO I. Na legerdienst doctor in fysica en wiskunde Leuven. Leraar athenea Hasselt 1924, Antwerpen, Brugge 1925. Directeur avondonderwijs Handels- en nijverheidsschool Brugge 1931. Internering na WO II, nadien werkzaam bij Leen- en Hypotheekmaatschappij. Ongepubliceerd onderzoek over Azteekse kalender. Guldenboomstraat Brugge.

1905


Publ.: De oorlogsdagen in augustus 1914 te Sint-Truiden. De belevenissen van een brancardier, Sint-Truiden. West-Print, 1965, red. Kamiel Stevaux.
Lit.: WESTVLA, 4, p. 63.