Gérard, Isidore Joseph, architect

Lobbes 22.12.1819  Hasselt 03.11.1881  Pauline Finoelst 

Zoon van handelaar Nicolas en Marie Françoise Josephine Haekl . Als medewerker Gentse architect Roelandt betrokken bij bouw klooster Zusters van Liefde, Klein Seminarie en neogotische toren hoofdkerk. Sinds 1841 te Sint-Truiden. 

Restauraties o.a. stadhuis Zoutleeuw 1846-1860 en kerken Tienen, Zoutleeuw en Zepperen . Nieuwbouw o.a. casino 1861, gemeentehuizen Ordingen 1864 en Kerkom 1868, kastelen van Groot-Gelmen 1861 en Nieuwenhoven 1863, kerken van Aalst  1855, Ordingen  1858 en Groot-Gelmen  1878. 

Ook kloosters, pastorieën, scholen, hospitalen, boerderijen, bruggen, chalets, orangerieën, serres, brouwerijen, stokerijen, rijscholen, watermolens, stoommolens, alcohol- en suikerfabrieken. Neogotische brug kasteel Nieuwenhoven met fabeldieren. Tekende meubelontwerpen voor de beeldsnijdersfirma Janssen Sint-Truiden. o.a. voor kerk Ordingen 1858-1860. Kandidaat brandweerbevelhebber Sint-Truiden 1861. Sinds 1862 eerste stadsarchitect en leraar tekenacademie te Hasselt, waar hij het Atheneum ontwierp 1865. Bampslaan Hasselt. 

Lid provinciaal comité monumenten 1861 en comité openbare gezondheid. Lid Centrale maatschappij voor architectuur. Tekenaar bij opgravingen tumulus Vorsen. Marmerbewerkingsbedrijfje Nieuwe Steenweg Sint-Truiden. Zoon Arthur steenkapper Hasselt. Gesigneerde grafmonumenten Bertrand 1850, Mellaerts en Portmans in troubadoursgotiek op kerkhof Sint-Truiden. Monument Tits 1852 op kerkhof Aalst. Signeersteen Casino Sint-Truiden. verdwenen bij afbraak 1959. Begraven tekst in tumulus Vorsen 1863.

Publ.: Découverte de peintures murales dans l’église du Béguinage à Saint-Trond, in Revue d’histoire et d’archéologie, 3, 1862, p. 187-196; met J. REINARTZ, Statues de la Vierge et de Ste-Anne de l’église St.-Martin, in Publications de la Société historique et archeologique dans le Limbourg, 14, 1878, p. CLXXIII-CLXXVII; Notice historique sur l’ancienne paroisse de Guvelingen sous St.-Trond, in Bulletin de la section littéraire de la Sociéte des mélophiles de Hasselt, 1, Hasselt, 1864, p; 45-58.
Lit.: JORISSEN; Willem DRIESEN, Het beeldhouwersatelier van Cornelis Janssen in Sint-Truiden (tweede helft 19de eeuw), in Neogotiek in België, Tielt: Lannoo, 1994, p. 136-137; Franz AUMANN, in ST19DE, p. 296; Christine VANTHILLO, Nederlandse neogotici in Sint-Truiden, in ST19DE, p. 176-190.
ONTDEKKING VAN DE DAG

De Tongersesteenweg (1817), ruggengraat van Limburgs-Haspengouw


De Tongersesteenweg (1817), ruggengraat van Limburgs-Haspengouw


Het efficiënte romeinse weggennet, zoals de ‘kassei’ Tongeren-Tienen, verviel in de vroege middeleeuwen. Waar geen bevaarbare waterlopen waren, was men opnieuw aangewezen op lokale onverharde verbindingen met diverse alternatieven naargelang de seizoensmodder. Terwijl het Luikerland in de 18de eeuw steenwegen aanlegde voor economische ontsluiting zoals de weg Luik-Sint-Truiden(-Brussel) in 1715-1740, was de Franse bezetter rond 1800 vooral militair gemotiveerd voor snelle, rechtlijnige verbindingen. De ‘Route Napoleon’ of het deel Maastricht-Tongeren van de verbinding Keulen-Duinkerken werd in 1804-1813 afgewerkt.

Vandermaelenkaart ca. 1850 met de steenweg als rechtlijnige verbinding. Bareel en kilometerpalen of ‘bornes’


Het was wachten op de Hollanders en hun Waterstaat-ingenieur De Sermoise om op 9 december 1817 de eerste steen te laten leggen aan de Sint-Truiderpoort in Tongeren door de provinciegouverneur. Het tracé dwars door de velden en weiden trok al snel handel en bewoning van de opzij liggende dorpskernen aan, getuige de jaartallen op vele gevels en de verbindingen zoals de dreef te Ordingen. De oude ‘Truierbaan’ in Rijkel verviel tot veldweg. Een tolbarreel aan het kruispunt met de Houtstraat Brustem deed dienst tot in 1867 deze gebruikersbijdrage werd opgeheven.

De weg naar Tongeren startte aan de oude Brustempoort. De beginkilometers waren gekend voor het omtuinde Casino (1862), het huis Moreau (1872), de arbeidershuisjes en het koetsenatelier Vanslype op de Pinberg en later voor de Veiling Haspengouw (1939-2017) en toegangen tot de Industriezone Schurhoven.

Na deze steenweg voltooide men vanuit de stad Sint-Truiden de kasseiwegen naar Hasselt (1838), Diest (1844) en Namen (1855).


In augustus 1914 kon de Duitse ruiterij haar opmars van Tongeren naar Sint-Truiden (en Orsmaal) ongestoord uitvoeren. Ze staken huizen in brand op de Pinberg, maar ter compensatie kwamen er nog voor het oorlogseinde enkele ‘Pruisenhuisjes’ of modelwoningen langs de Tongersesteenweg.

Drie rotondes in Ordingen, Borgloon en Tongeren moeten de verkeersstroom, vaak ‘gehinderd’ door traag landbouwverkeer, op deze N79 veiliger later verlopen. De lengte van deze gewestweg Sin-Truiden bedraagt tot aan de landgrens in Vroenhoven 34,6 kilometers. In Tongeren sluit ze aan op de autosnelweg Antwerpen-Luik E313.

De spoorlijn Tienen-Tongeren iets ten noorden van de steenweg was tussen 1876 en 1957 actief voor personenvervoer en biedt nu op haar tracé een recreatieve en toeristische fietsweg. 



Lees: Frank MULLENERS, ‘De eerstesteenlegging van de steenweg Tongeren-Sint-Truiden (1817)’, in ‘Historische bijdragen ter nagedachtenis van G. Heynen’, Sint-Truiden: Geschiedkundige kring van Sint-Truiden, 1984, p. 227-230; ‘Sint-Truiden ingekaderd 1830-1914’, tentoonstellingscatalogus, Sint-Truiden: vzw. Sint-Truiden 1300, 1998, p. 110-123.

 

Lees meer