Guilaume Jenne Weerstander

Guillaume Eugeen Jenne (1908–1945) Weerstander



Stolperstein Slachthuistraat 11 Sin-Truiden

Guillaume Eugeen Jenne werd op 20 juni 1908 geboren in Sint‑Truiden. Hij was gehuwd met Maria Nicolay en woonde met haar en hun zoontje Roland in de Slachthuisstraat 11. Als beroepsmilitair bij het 18de Artillerieregiment nam hij deel aan de veldtocht van mei 1940. Na zijn terugkeer sloot hij zich onmiddellijk aan bij het verzet, onder meer via de N.K.B. en de A.S., tot hij op 25 mei 1943 werd gearresteerd.

Na zijn arrestatie werd hij naar Fort Breendonk overgebracht, een door de SS bestuurd Auffanglager, berucht om systematische mishandeling, dwangarbeid, foltering en executies. Breendonk was tijdens de Duitse bezetting een van de zwaarste kampen in België: in totaal zaten er 3.590 gevangenen opgesloten, van wie minstens 303 in het kamp zelf omkwamen, en nog eens 1.741 in andere kampen waarheen zij later werden gedeporteerd. [en.wikipedia.org]

Daarna volgden transporten naar o.a. Essen, Esterwegen, Börgermoor, Gross‑Strelitz en Laband, kampen die deel uitmaakten van het bredere netwerk van dwangarbeids- en strafkampen. Kampen zoals Esterwegen waren vroege concentratiekampen in het Emslandgebied, opgericht in 1933, waar politieke gevangenen onder extreem zware omstandigheden dwangarbeid verrichtten in moerassen en ontginningsgebieden; mishandeling en ondervoeding waren wijdverspreid. [gedenkstae...erwegen.de], [encycloped....ushmm.org]

De omstandigheden in deze kampen waren onmenselijk. Dwangarbeid tot 10–12 uur per dag, fysieke foltering en minimale rantsoenen waren er standaard. Gevangenen werden vaak naar nieuwe locaties overgebracht wanneer kampen overvol raakten, zoals bij de verplaatsing van ‘Nacht-und-Nebel’-gevangenen vanuit Esterwegen naar andere strafkampen. [gedenkstae...erwegen.de]

Na de bevrijding van deze kampzones door de geallieerden werd Jenne uiteindelijk naar Thionville overgebracht, maar hij was lichamelijk volledig uitgeput. De streek rond Thionville werd in september 1944 bevrijd door onderdelen van de Amerikaanse 90ste Infanteriedivisie en bleef nadien een belangrijk medisch opvangpunt voor slachtoffers van de gevechten en bevrijde gevangenen. [wikithionville.fr]

Omdat zijn gezondheid zwaar was aangetast door jarenlange ontbering kon hij niet verder reizen. In een lokaal ziekenhuis, verzorgd door geestelijken van de parochie, overleed hij op 15 mei 1945, rond vier uur in de namiddag — nog geen week na de officiële Duitse capitulatie in Europa (8 mei 1945).

Zijn leven is een getuigenis van de moed van duizenden verzetsleden en politieke gevangenen die door het naziregime werden vervolgd. Zijn dood, in de schaduw van de bevrijding, herinnert ons aan de lange nasleep van geweld die zelfs na het beëindigen van de oorlog duizenden levens bleef opeisen.


Voetnoten

  1. Over de geschiedenis en functie van Fort Breendonk als Auffanglager, inclusief cijfers over gevangenen en doden: Wikipedia-artikel Fort Breendonk. [en.wikipedia.org]
  2. Over de Emslandkampen (Esterwegen, Börgermoor e.a.) als vroege concentratie- en strafkampen: Gedenkstätte Esterwegen (historische documentatie). [gedenkstae...erwegen.de]
  3. Over de positie van Esterwegen binnen het vroegnazistische kampensysteem: Esterwegen Concentration Camp — Holocaust Encyclopedia. [encycloped....ushmm.org]
  4. Over de bevrijding van Thionville en militair-medische context in 1944–45: Wikithionville – Libération de Thionville. [wikithionville.fr]

ONTDEKKING VAN DE DAG

Bertrand, Alfred (Alfons Elisabeth)

Bilzen 26.05.1913   Sint-Truiden 22.11.1986  Barbara Dreezen 

Zoon van sloten- kachel- en fietsenmaker Louis en Agnes Beurts in Bilzen.  

Louis werd zilverlasser voor mijnen Genk 1927. Fred eerst helper in garage. Boven- en ondergronds mijnwerker-magazijnier 1927-1936 in Winterslag en Waterschei. KAJ-lid op vraag van pater Anicetus Cools en Gerard Bijnens. Provinciaal voorzitter 1933 en vrijgesteld propagandist 1936 op aandringen Mgr. Broeckx. Activist staking 1936. ACW-propagandist Sint-Truiden 1938. 

Beïnvloed door prof Karel Pinxten als vrije leerling Handelsschool Genk. Opgevorderd in dienst behoeftigensteun Sint-Truiden. Medestichter Katholieke Werkliedenbonden Limburg 1942. Sinds huwelijk in Sint-Truiden. Provinciaal secretaris ACV-Limburg 1945 en voorzitter ACW Limburg 1965-1978. 


Volksvertegenwoordiger  1946-1978 en gemeenteraadslid Sint-Truiden 1947-1965. CVP-voorzitter Vlaamse vleugel 1959-1961. Minister  van verkeerswezen 1961, volksgezondheid 1965 en opnieuw verkeer 1966-1972. Opening circuit Zolder 1963. Metro Brussel 1969. Invoering rijbewijs, verkeersonderricht, voorrang van rechts, oranje tussenlicht, pechdriehoek en voorrang voetganger op zebrapad. Oprichting Hoge Raad Verkeersveiligheid. Staking Sabenapiloten 1970. IJverde voor zelfstandig Bisdom Hasselt en Limburgs Universitair Centrum. Rellen sluiting mijn Zwartberg 1966. Europees politicus in de EGKS 1952, lid Europese Assemblee 1957 en voorzitter EVP-fractie 1975. Voorzitter Commissie Sociale Zaken en Arbeid Europees Parlement. Voorzitter Caritas Catholica bisdom Hasselt. Op rust 1978, nationaal voorzitter Katholieke bonden der gepensioneerden 1984. Vader van Hilde Houben-Bertrand (°1940), gouverneur van Limburg 1995–2005. Medestichter Limburgse Economische Raad en voorzitter Streekontwikkeling Zuid-Limburg vzw. IJverde als minister voor nieuw slachthuis en zwembad, overwelving Cicindria en aanleg sportpleinen. Voorzitter Fonds voor de Belgische Scheepvaart en Unie der Europese Federalisten 1978. Gouden penning Europese verdienste 1980 als voorzitter Europese Unie van Christen-Democratische Werknemers. Diverse artikels in De Stem van het Volk. Visser en jager. Pleinnaam naast kerk Bevingen  1988. 

Archief in KADOC. 

Lit.: Fred Bertrand, van mijnwerker tot Europese autoriteit, in De Stem van het Volk, 1959, 8, p. 1-2; Minister Bertrand verlaat St-Truidense gemeenteraad, in HBVL 22.09.1965; WIEDAT, p. 26; N.A., Fredje Bertrand, tien jaar minister, in ’t Pallieterke, 06.05.1971; Eric VERTONGHEN, Een minister zonder hobbies. Fred Bertrand “vader van metro” en ‘grootste patron van het land”. Sabena-reorganisatie misgelopen, in De Nieuwe Gids, 13.05.1971; André LAMMENS, Een avondje met… Alfred Bertrand, in HBVL, 21-22.04.1979; Xavier LENAERS, Fred Bertrand stond aan de wieg van zestigjarig KAJ-Limburg, in HBVL, 18.12.1985; Leo TINDEMANS, Fred Bertrand, de Europeaan, in HBVL, 29.12.1986; H. GAUS (ed.), Politiek biografisch lexicon. Belgische ministers en staatssecretarissen 1960-1980, Antwerpen: Standaard uitgeverij, 1989, p. 64-68. Luc VINTS, in NEVLAB, p. 472-473; Jos STERK, Alfred Bertrand. Van kajotter tot minister Bilzen 1913-1986, in 100 invloedrijke Limburgers. Van Ambiorix tot Roppe, Hasselt: Het Belang van Limburg, 2001, p 213-214; Jean-Paul BROOS, Een bekende Truienaar. Fred Bertrand. Een groot politicus, maar vooral een warm mens, in De Bink, jg. 16, nr. 62, 3de kwartaal, 2013, p. 10-13; Gerards GERITS en Lena MOORS-DREEZEN, Berbke van Riek van Graadje de Zoewer, in Ezendröp, 73, 55, april 2018, p. 31-42 (Barbara Dreezen x Fred Bertrand). 

Publ.: Het steenkolenvraagstuk van België, in Tijdschrift voor Politiek, 4, 1954, p. 559-569; De welvaartsproblemantiek in enkele gewesten: Limburg, in idem, 7, 1957, p. 340-348. Info: ODIS-databank, HIP en Bilisium Bilzen.