Je kan ook vragen naar de geboorte, sterfdatum of familie van een persoon...
kapel heilige godfried van Melveren
De Kapel van de H. Godfried van Melveren: Lokale Devotie en Erfgoed
In het Haspengouwse Melveren (Sint-Truiden) neemt de figuur van Heilige Godfried (Godefridus) van Melveren een heel bijzondere plaats in. Als enige heilige martelaar die de regio rijk is, wordt hij er op handen gedragen. Centraal in deze lokale herinnering staat niet alleen de naar hem vernoemde straat en parochiekerk, maar ook de karakteristieke kapel in de Keelstraat (en de historische en latere herdenkingsplekken in de wijk).
Wie was Godfried van Melveren?
Om de kapel te begrijpen, moeten we terug naar de 16e eeuw.Godfried Coart werd rond 1512 geboren in het kasteel van Melveren (waar later onder meer restaurant 'Aen de Kerck van Melveren' gevestigd was) als telg van een adellijke familie uit het prinsbisdom Luik.
Levenspad: Na zijn doop in de plaatselijke kerk trad hij in als minderbroeder-franciscanus. Uiteindelijk verbleef hij in het klooster van Gorcum (Gorinchem) in Nederland, waar hij werkte als koster en biechtvader.
Marteldood: Tijdens de godsdienstoorlogen in de Lage Landen werd hij samen met andere geestelijken gevangengenomen door de watergeuzen. In de nacht van 9 juli 1572 stierven zij de marteldood aan de strop in Brielle (Den Briel). Zij gingen de geschiedenis in als de Martelaren van Gorcum.
Heiligverklaring: Paus Pius IX verklaarde hen heilig op 29 juni 1867.
De Kapel(letjes) in Melveren
In en rond Melveren wordt de herinnering aan Sint-Godfried levend gehouden via verschillende gedenkplekken en kapelletjes die door de jaren heen een rol speelden:
1. Het kapelletje in de Keelstraat
Dit bekende kapelletje bevindt zich in de Keelstraat, op de historische locatie van zijn geboortehuis (het voormalige kasteeldomein). Het bouwwerkje is diep geworteld in het sociale en culturele weefsel van de buurt; zo werd er ruchtbaarheid gegeven aan jubilea, zoals het dertigjarig bestaan van deze specifieke kapel. De buurt ontfermt zich al decennialang liefdevol over het onderhoud en de zorg van dit monument.
2. Historische en latere initiatieven in de wijk
De band tussen Melveren en haar heilige zoon kent een rijke traditie van gedenken:
De arduinen kapel (1868): Reeds in 1868 – vlak na de heiligverklaring in Rome – werd op initiatief van de toenmalige pastoor J.L. Laenen een blauwe hardstenen kapel (uit de groeve van Vinalmont) opgericht op de hoek van de Schoolstraat. Jaarlijks vond en vindt rond zijn feestdag (9 juli) een openluchtmis en ontmoetingsfeest plaats.
Inhuldigingen en restauraties: Door de jaren heen zijn diverse kapelletjes en herdenkingssites binnen de wijk (zoals nabij de Hasseltsesteenweg of de Sint-Godfriedstraat) onder de loep genomen en gerenoveerd door lokale heemkundige kringen en het stadsbestuur. Zo werd er in september 2012 in het kader van Open Monumentendag nog een vernieuwde kapel officieel ingewijd door wijlen kardinaal-emeritus Godfried Danneels.
Culturele Erfenis
De figuur van Godfried en de plekken die naar hem vernoemd zijn, vormen een vaste waarde in het collectieve geheugen van Sint-Truiden. Niet alleen de kapel in de Keelstraat en de Sint-Godfriedstraat herinneren aan hem, maar ook het lokale verenigingsleven draagt zijn stempel — zo is het plaatselijke kerkkoor van Melveren al decennialang vernoemd als het Sint-Godefriduskoor.
De kapelletjes blijven stille getuigen van een hardnekkige, eeuwenoude lokale trots die generaties lang wordt doorgegeven.
ONTDEKKING VAN DE DAG
Adelardus II, abt
geboren te Lovenjoel op onbekende datumgestorven te Sint-Truiden op 06.12.1082
Monnik, prior en abt van Sint-Truiden 1055-1082, kerkenbouwer.
Geschoold in letteren en handig in beeldhouwen en schilderen. Bloei van bedevaarten. Verwerving gronden in Villers-le-Peuplier, Moixhe, Staaien; Herk-de-Stad en Zerkingen. Ommuurde de stad. Werkte toren af en bouwde vier hoektorens bij de viering. Bouwer van de Romaanse abdijkerk met lengte van 102 meter, hoge pijlers, hoogkoor en hallencrypte. Versierde altaren. Bouwde of herstelde dertien afhankelijke kerken: OLV-kerk, Sint-Gangulfus, Staaien, Bevingen, Aalburg (Nl.), Wijchmaal, Peer, Schaffen, Webbekom, Donk, Meer, Oerle (Oreye) en Jemeppe-sur-Meuse. Schilder en beeldhouwer. Ondanks inkomsten toch tekorten door grote ambitie. Na waanzinaanval naar abdij Saint-Laurent Luik. Overleden en begraven in lichaamvormig graf Sint-Truiden. Nadien investituurstrijd en verspreiding monniken. Schedel en kromstaf bekroning bewaard. Straatnaam. Biermerk brouwerij Kerkom 2002. Interactief theaterspel ‘Het Adelardusmysterie’ toeristische dienst 2010. Abdijcrypte, grafnis 2004 in dodengang, opschrift Adelardus abbas 1082 uit 2005.
Lit.: P.F.X.. DE RAM, in BIONAT, 1, 1866, kol. 51; RECUEIL, p. 7-8; Luc-François GENICOT, L’oeuvre architecturale d’Adelard II de Saint-Trond et ses antécédents, in Belgisch Tijdschrift voor Oudheidkunde en Kunstgeschiedenis, 39, 1970, p. 3-91; MONBEL, p. 33-35; KRONIEK, p. 19-22; J. DEWINTER, Adelard II, abt van Sint-Truiden (1055-1085), in Oost-Brabant, 29, 1992, p. 206-213; CRYPTE, p. 47.
