Kappel de zeven lindekes


Kappel de zeven lindekes

Het witte zuilkapelletje (of pijlerkapel) tegenover Terbiest 212 is inderdaad een heel specifiek en lokaal stukje klein religieus erfgoed. Waar grotere bouwwerken in de buurt, zoals de 15e-eeuwse Sint-Joriskapel op het kasteeldomein van Terbiest, uitgebreid gedocumenteerd zijn in de erfgoedarchieven, vallen dit soort bescheiden straatkapellen vaak buiten de grote inventarissen. Toch vertellen ze een belangrijk verhaal over de wijk Melveren en het historische landschap.




Onderschrift bij deze foto

Het Witte Zuilkapelletje aan Terbiest: Stille Getuige langs de Oude Weg

Vlakbij de drukke, moderne infrastructuur van de N718 (de verbindingsweg tussen de N80 en de Hasseltsesteenweg) staat ter hoogte van Terbiest 212 een bescheiden, witgeschilderd zuilkapelletje. Voor de argeloze passant die de weg volgd, valt het bouwwerkje misschien nauwelijks op, maar landschappelijk en historisch gezien is het een ankerpunt in het oude Haspengouwse wegennet.


Typologie: De Pijler- of Zuilkapel

In tegenstelling tot een betreedbare veldkapel (zoals een zaalkerkje) of een boomkapelletje dat aan een stam hangt, spreken we hier over een massieve pijlerkapel (soms ook stakapel genoemd).


De Historische Terbiestweg

Om het kapelletje te begrijpen, moet men de hedendaagse weginfrastructuur even wegdenken. De straat Terbiest was van oudsher een belangrijke, open landelijke verbindingsweg die slingerde door het agrarische achterland van Sint-Truiden, tussen de gronden van het machtige Kasteeldomein van Terbiest (met zijn pachthoeven) en de oude kern van Melveren.


Waar de Sint-Joriskapel diende voor de heer van Terbiest en de kasteelbewoners, was dit witte zuilkapelletje het spirituele rustpunt voor de gewone landbouwer, de pachter of de reiziger te voet. Het was een plek voor een kort schietgebedje voor een goede oogst of bescherming tegen noodweer.


Contrast met de Moderne Tijd

Wat dit kapelletje vandaag zo intrigerend maakt, is het extreme ruimtelijke contrast. Aan de ene kant representeert het de trage, landelijke geschiedenis van de heerlijkheid Terbiest. Aan de andere kant staat het nu vlakbij het asfalt van de N718-verbindingsweg — een symbool van de snelle, 21e-eeuwse ontsluiting van Sint-Truiden. Ondanks de verkavelingen en de aanleg van nieuwe wegen, is dit micro-erfgoed behouden gebleven, vaak dankzij de zorg van buurtbewoners die de nis en de omgeving blijven onderhouden.



ONTDEKKING VAN DE DAG

Brouwers, Jacques (Jean Xavier), auteur

Sittard 28.10.1912  – Maastricht 25.02.2000 

Broer van de priesters Jan en Emile. Klein Seminarie, ondervoorzitter Utile Dulci 1932. Kortverhalen onder pseud. ‘Henk van Dijk’. Priester 1937. Kapelaan Membach 1937, administrator Kelmis (La Calamine) 1943 en kapelaan Welkenraedt 1944. Pastoor Bois 1949, Gelinden 1953 en Smeermaas 1966-1977. Overleden aan brandwonden bejaardenhuis Jekerdal Maastricht. Streekgeschiedenis in Limburgse tijdschriften en dagblad. 

Biografische notities in NBIOW. Lid Société d’art et d’histoire du diocèse de Liège en Koninklijke Zuid-Nederlandse Maatschappij voor Taal- en Letterkunde en Geschiedenis. Voorzitter Geschied- en Oudheidkundige Kring GOSSU Lanaken 1972-1977. Prijs Gemeentekrediet van België.

Als pastoor van Gelinden bezorgde hij dit dorp een hele reeks historische bijdragen en trok de aandacht op de lokale mergelontsluiting met zijn unieke fossielen.

Lees: JORISSEN; Huldenummer E.H. J. Brouwers, in GOSSU Tijdingen, 24, 1987, p. 95-146; De verdienstelijke historicus E.H. Jacques Brouwers, in Weit was…, Sint-Truiden: Heemkring Sint-Truiden Zuid-Oost, 2, 2009, nr. 2, p. 28-29.
Publicaties, onder meer: De vrouw met de zwarte sluier, een heksenproces te Gelinden in 1667-1669, in Limburg 16, 1957, p. 263-266, 273-284 en 301-308; Feestgids bij gelegenheid van de Eerste plechtige H. Mis van de eerwaarde pater Raoul Vanswegenoven Scheutist…, Gelinden, 1963; De mergel van Gelinden, in Limburg, 44, 1965, p. 70-79; Mirakuleuze genezing van twee Gelindenaren te Kortenbos, in HBVL, 20.05.1983; Gelinden, Engelmanshoven, Klein- en Groot-Gelmen in de Oostenrijkse Successieoorlog (1740-1748), in Limburg, 64, 1985, p. 166-174; Wederopbouw van de toren te Engelmanshoven, in Limburg, 66, 1987, p. 33-34; De heren van Brustem, in OLL, 43, 1988, p. 55-92; De Zoon van de Schrijnwerker, in Positief. Thomas More-genootschap, nr. 193, juni 1989, p. 181-186.