Gonnissen, Louis Cornelis Valentinus, leraar

Dilsen 08.05.1926   Sint-Truiden 22.09.2007  Josée Van Baelen 

Zoon van vee- en paardenhandelaar. Vader van filosofieprof en ethicus Rik (1957-2000) en van kunstenaar Willo (°1959). Peter van kunstenaar Koen Vanmechelen . 

Colleges Maasmechelen en Tongeren. Gouwleider KSA. Seminarist Sint-Truiden en Luik. College Neerpelt. Regent letterkunde en Frans Sint-Thomas Brussel 1952. Eerste leken-leraar Klein Seminarie. Diverse vakken o.a. lichamelijke opvoeding. Leraar  Aangenomen College en Heilig Grafinstituut ST . Naar Sint-Truiden 1956. Woning Terbiest, architect Nivelle. Leraar aardrijkskunde en biologie, op rust 1986.

Recensent  voor Boekengids. Auteur  populaire boeken, dichtbundels en dagbladrubrieken over dieren en vogels. O.a. in Vogelwereld, in HVBL 1968-1987 rubrieken Zoo in huis, Mensen en vogels, Natuur rondom, Het leven is… wonderbaar en seniorenmagazine Onze Tijd. Bijdragen in Floreat, De Wielewaal, rubriek Junior van magazine Family 1980-1981, Schoolnieuws van college Sint-Truiden. Kerk & Leven Schurhoven en Kultureel tijdschrift Dilsen. Bestuurslid De Nachtegaal Sint-Truiden. Voorzitter COM, confédération ornithologique mondiale of wereldfederatie voor vogelstudie 2000. Voordrachtgever. Vaste gast BRT Radio 2 ‘Te bed of niet te bed’ en VTM-programma ‘Zondag Josdag’. Bestuurslid en auteur geschied- en heemkundige kring Dilsen 1990. Bijdragen o.a. over Kelten in Heemkunde Limburg 2002.

Publ.: Geschiedenis van de Vogelkundige Kring “De Nachtegaal” Sint-Truiden 1951-1975, z.p.: Renova, 1965 en 1975; Takje groen, vinkje vuur, Zutendaal: De Rijcke-Pauli, 1970, illustraties Georges Francis; Leven met vogels, Zonhoven: Brem, 1970; Verhaal van dag en nacht, kortverhaal, in HBVL, 02 en 03.03.1974; met G. MORNIE, Europese vogels. In een oogopslag, Kapellen-Bussum: De Nederlandsche Boekhandel/Moussault, 1983; Beesten te bed, Brussel: BRT Pers en Publikaties, 1985; Twaalf maanden. Elke maand is anders, Doornik: Casterman, 1987; Mensen en vogels. Europese vogels en aanverwante. Evolutie-gedrag-kweek-kleur, Zonhoven: Boek, 1989; 10.000 jaar huisdieren, Leuven: Davidsfonds, 1995.
Info: Guido Pulinx.
Lit.: Piet COSEMANS, in Schakels, 4, 1986-1987, nr. 1, p. 7-10; Herman VAN VINCKENROYE, Louis Gon(n)issen, 40 jaar verliefde vogelman, die zijn cursus kende, (Eergisteren), in Schakels, 9, 1991-1992, nr. 3, p. 10-12; Jan GERITS, Ter nagedachtenis van Louis Gonnissen (1926-2007), in Heemkunde Limburg, maart 2008, p. 18-20.
ONTDEKKING VAN DE DAG

Het (ver)zoenkruis in Groot-Gelmen

Na een ongeval of moord plaatsen familie of kennissen vaak ter plekke een gedenkteken. Zogenaamde moordkruisen zijn al eeuwen bekend. Een bijzonder, zeldzaam kruis is een 'zoenkruis', opgericht door de partij van de moordenaar als verzoening met de familie van het slachtoffer. In Groot-Gelmen leunt er zo eentje nog tegen de kerkhofmuur:

Dit + staet ter memorie
van Jan Morbiers soon van
Leonard(us) Morbier(s) en Margareta
Bartole(yns) die van leve ter
doot bracht is deur Gysen
Vasoens, a(nno) 1643 ten 30 july
bidt voor
die ziele

In de zomer van 1643 werd Jan, de zoon van oud-schepen Leonard Morbiers, gedood door zijn dorpsgenoot Gijs Vasoens in Groot-Gelmen. De omstandigheden kennen we niet. Wel bleef een verslag bewaard van de bemiddelingsvergadering in herberg Het Klaverblad in Sint-Truiden. De twee broers van de moordenaar vroegen deze verzoening voor twee 'goede mannen', zijnde juristen-schepen van de stad. Notaris Van Nuyst stelde het contract op. Onder meer de vader van het slachtoffer, diens schoonzoon als secretaris van de rechtbank Gelinden en Christina Steukers, de moeder van de moordenaar, waren aanwezig. Die laatste nam de vergiffenis aan die vader Morbiers schonk aan moordenaar Gijs. 


Het kruis in maaskalksteen, met de ondergrondse voet

De moordenaar, zelf dus niet aanwezig, moest onmiddellijk 150 gulden laten betalen voor kosten van begrafenis en andere, en een jaarlijkse rente van 6 gulden voor een jaarmis, op een stuk akker.  Gijs moest binnen het jaar een stenen kruis oprichten op het plaatselijke kerkhof van 3,5 voet boven de aarde en met daarin de naam van Jan en zijn sterfdatum gekapt. Aan de armen van Groot-Gelmen zou hij 8 vaten koren geven en gebakken brood. Het brood was uit te delen in de week van de Sint-Maartenkermis, patroon van de parochie. De moeder van de moordenaar kreeg van de vader van het slachtoffer 3 vaten koren. Waarschijnlijk was ze onbemiddeld?
Alle notaris- en verteerkosten in het Klaverblad zijn voor rekening van Gijs of Gijsbrecht voluit, die een contactverbod van drie jaar krijgt met de kinderen en bloedverwanten van de vermoorde Jan. 

We schenken hier en nu nog altijd aandacht aan de vermoorde Jan. Wat bewijst dat deze eeuwenoude vorm van verzoening werkt. 




Jacques BROUWERS, Een zoenkruis te Groot-Gelmen, in Limburg, jg. 52, 1973, p. 61-68; Willem DRIESEN en Roger HAUBRECHTS, Groot-Gelmen via Helshoven. Wandeling, in Sint-Truiden, NATUURlijk een monument. Open Monumentendag Vlaanderen, Sint-Truiden: stadsbestuur, 2004, p. 104-109 en 111; Lambert BAREE te Groot-Gelmen, website home.scarlet.be/hetoudelandvanluik/, pagina Groot-Gelmen, 2019 raadpleging.