Govaerts, Jean, gemeenteraadslid ST

Ulbeek 02.05.1834 Sint-Truiden 27.02.1910 , x 1862 Marian Hamonts, xx 1871 Hubertine Leemans .

Zoon van linnenwever en kleermaakster , die in de crisisjaren 1847 ging werken bij zijn oom winkelier ‘Pitje-Patje ’ in Sint-Truiden. Zaak overkop door familietwist, en Jan keert terug naar Ulbeek. Uitvinder van weefgetouw 1860. Opent na huwelijk bloeiende eigen zaak ‘In de Kleine Egge ’ aan de Grote Markt te Sint-Truiden. later uitgebreid met ‘De Gans ’, ‘In de drie Pistolen ’ en ‘In het Wit Kruis ’. Bouwheer van ruim 35 woonhuizen in het nieuwe stationskwartier vanaf 1884, o.m. huis gejaartekend AVE MARIA 1909 en initalen JG in smeedijzer bij andere woningen. Gemeenteraadslid 1890-1894, Nederlandssprekend. Vijftien kinderen bij tweede vrouw, kinderjuf van het gezin. Vader van twee priesters Jan en Emiel, geneesheer Alfons, stadsarchitect Guillaume, apotheker Henri en Grote Bazar-handelaar Robert.

Grafmonument Schurhoven .

Lit.: Herinneringen of eigenlevensbeschrijving van den heer Jan Govaerts. Geboren te Ulbeek den 2den mei 1834. Gestorven te St.Truiden den 27sten februari 1910. Op zijn uitdrukkelijk verlangen voor de familie uitgegeven door zijnen zoon Emiel, Tongerlo, vóór 1919; Jo VAN MECHELEN, Huis Govaerts, Sint-Truiden. 1998; Jo VAN MECHELEN, Jan Govaerts, bijgenaamd Pitjens, handelaar te Sint-Truiden (1834-1910), in ST19DE, 1998, p. 34-39; METAAL, p. 44; STEEN, p. 102.
ONTDEKKING VAN DE DAG

Een marmeren buste voor de oud-burgemeester

Clement Cartuyvels  was de zoon van een zeepfabrikant op de Grote Markt en neefje van burgemeester Guillaume Vanvinckenroy . Hij droeg zelf de sjerp tussen 1899 en 1921. Op zijn CV lezen we: advocaat, bankier, provincieraadslid, gedeputeerde, vrederechter, gemeenteraadslid, volksvertegenwoordiger, senator, voorzitter Sint-Vincentiusgenootschap, derdeordeling en katholiek. Hij maakte de Belle Epoque in zijn stad mee: vernederlandsing van het bestuur, aanleg tramlijnen, riolering, waterleiding, bouw slachthuis, provinciale 'expositie' in 1907. Maar Clément moest ook de schok van de Duitse inval meemaken. Zijn zoon Paul, majoor van de Burgerwacht, verdween een jaar in Duitse kampen en hijzelf werd het laatste jaar van de oorlog uit zijn ambt ontheven. Clément woonde in de Capucijnenstraat in een herenhuis, later omgebouwd tot Sint-Annakliniek. 



De bank Cartuyvels:



Clément stierf op zijn kasteeltje in Verlaine en kreeg, behalve een straatnaam (de vroegere Capucijnen- en Coemansstraat) in 1921, ook een marmeren borstbeeld. Toen zijn zoon notaris Paul Cartuyvels  in 1927 zelf burgemeester werd, kreeg hij van zijn makkers oud-burgerwachten een ontwerptekening voor een borstbeeld van zijn papa cadeau. De ontwerper was niemand minder van Victor de Haen uit het Brusselse, die ook de wedstrijd had gewonnen voor het monument voor de slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog op Sint-Marten. Op kosten van het stadsbestuur werd de buste in marmer uitgevoerd en prijkte voortaan in het stadhuis. Momenteel in erfgoeddepot bij de Zusters Ursulinen. Vermits het beeld postuum werd getekend, herken je duidelijk de pose op het bidprentje van Clément Cartuyvels. Op zijn linkerschouder liet de beeldhouwer van het witte marmer zijn naam in sierlijke letters na. 







Lees: 
Wie was wie in Sint-Truiden?, Sint-Truiden: Stedelijke openbare bibliotheek, 2011, p. 39 en 43-45.