Quintens, (Jan) Bernard, burgemeester

Niel bij Sint-Truiden 04.02.1858   Maastricht Caberg 25.04.1923  Theresia Torbeyns 

Zoon van landbouwer Joseph en Martha Stas.  

Doctor genees-, heel- en verloskunde te Leuven 1882. Assistent prof. Michaux tot 1884. Huisdokter  Niel, later Sint-Truiden Luikerstraat en Diesterstaat, oud huis Van Vucht. Huwde in Sint-Jans-Molenbeek 1887. Lid Toezichtscommissie krankzinnigengestichten 1891 en lid Beschermingscomité der Werkmanswoningen 1897, beide in arrondissement Hasselt. Tweede adjunct-geneesheer gesticht Zusters van Liefde 1897. Hoofdgeneesheer psychiatrische instelling Ziekeren 1904. Voorzitter Provinciale Geneeskundige Commissie 1905 en Provinciaal Comiteit voor Openbare Gezondheid 1906. Katholiek gemeenteraadslid 1889-1907, schepen 1913-1918. Provincieraadslid 1894-1918. 


Voorzitter Davidsfonds 1912-1914. Steunde de taalgrensactie. Bestuurslid Katholieke Associatie en Kring van Vermaak. Bestuurslid katholiek Vlaamsch oud-hoogstudentenverbond Limburg. Voorzitter Harmonie der Gilde  1891-1918. Prominent maar voorzichtig activist. Aanwezig op de stichtingsvergadering van de Raad van Vlaanderen 1917, maar federalist. Erevoorzitter Groeningerwacht Sint-Truiden  en ondertekenaar activistisch pamflet. Waarnemend burgemeester in 1918, maar week voor het oorlogseinde uit naar Maastricht. Bij verstek veroordeeld tot 20 jaar dwangarbeid. Derdeordelid. Syndicus minderbroeders. Op zijn voorstel werd in februari 1896 het Nederlands de officiële taal in de lokale gemeenteraad. 

Zoon Frans werd lid van de Raad van Vlaanderen en inspecteur Kolenverdeling.  Overleden in ballingschap. Grafmonument Schurhoven.

Lit.: GVSint-Truiden, 09.11.1895; Pallieter. Satiriek weekblad, 2, nr. 21, 27.05.1923, met portrettekening door Joz De Swerts; GERSTMANS, p. 11, 22, 116 en passim; LEEMANS, p. 64-71; Frans AUMANN, in ZUSTERS, p. 169-170; Luc VANDEWEYER, in NEVLAB, p. 2522.
ONTDEKKING VAN DE DAG

Een marmeren buste voor de oud-burgemeester

Clement Cartuyvels  was de zoon van een zeepfabrikant op de Grote Markt en neefje van burgemeester Guillaume Vanvinckenroy . Hij droeg zelf de sjerp tussen 1899 en 1921. Op zijn CV lezen we: advocaat, bankier, provincieraadslid, gedeputeerde, vrederechter, gemeenteraadslid, volksvertegenwoordiger, senator, voorzitter Sint-Vincentiusgenootschap, derdeordeling en katholiek. Hij maakte de Belle Epoque in zijn stad mee: vernederlandsing van het bestuur, aanleg tramlijnen, riolering, waterleiding, bouw slachthuis, provinciale 'expositie' in 1907. Maar Clément moest ook de schok van de Duitse inval meemaken. Zijn zoon Paul, majoor van de Burgerwacht, verdween een jaar in Duitse kampen en hijzelf werd het laatste jaar van de oorlog uit zijn ambt ontheven. Clément woonde in de Capucijnenstraat in een herenhuis, later omgebouwd tot Sint-Annakliniek. 



De bank Cartuyvels:



Clément stierf op zijn kasteeltje in Verlaine en kreeg, behalve een straatnaam (de vroegere Capucijnen- en Coemansstraat) in 1921, ook een marmeren borstbeeld. Toen zijn zoon notaris Paul Cartuyvels  in 1927 zelf burgemeester werd, kreeg hij van zijn makkers oud-burgerwachten een ontwerptekening voor een borstbeeld van zijn papa cadeau. De ontwerper was niemand minder van Victor de Haen uit het Brusselse, die ook de wedstrijd had gewonnen voor het monument voor de slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog op Sint-Marten. Op kosten van het stadsbestuur werd de buste in marmer uitgevoerd en prijkte voortaan in het stadhuis. Momenteel in erfgoeddepot bij de Zusters Ursulinen. Vermits het beeld postuum werd getekend, herken je duidelijk de pose op het bidprentje van Clément Cartuyvels. Op zijn linkerschouder liet de beeldhouwer van het witte marmer zijn naam in sierlijke letters na. 







Lees: 
Wie was wie in Sint-Truiden?, Sint-Truiden: Stedelijke openbare bibliotheek, 2011, p. 39 en 43-45.

Lees meer