Burgemeesters

Burgemeester

In het stadhuis op de Grote Markt is in 2016 een ‘Wall of Fame’ geplaatst met de portretten van alle officiële burgemeesters die sinds de moderne stadsorganisatie rond 1800 het beleid samen met de schepenen aanstuurden. De beelden gaan in de inkomhal mee met de trap in hout en gietijzer met vier steken van rond 1840.

De eregalerij gaat van meest recent beneden tot de oudste bovenaan. Bronzen cijfers op een balk in notelaar geven de regeerperiode telkens aan. De lichtplaten met portretten zijn gebaseerd op de reprocollectie Ilsbroekx. Burgemeesters waarvan geen portretfoto ter beschikking is, zijn in deze eregalerij door een hoofdsilhouet weergegeven (ontwerp Atelier 20+03 Kris De Hoon, Turnhout)

Onderschrift bij deze foto

Eregalerij van de burgemeesters van Sint-Truiden van 1800 tot nu.

Voor 1830 had de titel ‘burgemeester’ een andere taakinvulling. In het ‘Ancien Régime’

(tot aan de Franse Tijd, 1789-1793) was de burgemeester vooral de vertegenwoordiger van de inwoners bij de heer. Hij was belastingontvanger en verdeelde ook de lasten en karweien zo evenwichtig mogelijk. Sinds de moderne staatsinrichting in de Franse Tijd rond 1800 is de burgemeester het hoofd van het gemeentebestuur en wordt door de gewestregering benoemd uit de leden van de gemeenteraad voor een periode van zes jaar. De gemeenteraadsleden kunnen daarvoor kandidaten voordragen bij de provinciegouverneur. Een kandidaat-burgemeester heeft de steun nodig van de meerderheid van zijn eigen fractie.

De burgemeester is voorzitter van het college van burgemeester en schepenen. Daarnaast staat hij ook aan het hoofd van de lokale politie op bestuurlijk vlak. Hij moet ervoor zorgen dat de wetten en de besluiten van hogere overheden uitgevoerd worden. Belgische burgemeesters dragen een sjerp in de kleuren van de Belgische vlag. Het burgemeesterschap is in het verleden dikwijls gekenmerkt door families van adel, grootgrondbezitters, herenboeren of industriëlen. Pas na de Tweede Wereldoorlog kwam er een democratisering van het ambt. De eerste vrouwelijke burgemeester kwam er in Sint-Truiden in 2013. Vrouwen hebben pas gemeentelijk stemrecht gekregen na de Eerste Wereldoorlog, in 1920.

1800-1805: Pierre Meester

1805-1814: Johannes Vandenberck

1814-1819: Bonaventura de Menten

1820-1821: Johannes Vandenberck

1822-1824: Cornelius Antonius Vandenabeele

1824-1830: JohannesVandenberck

1830-1831: Nicolas Delgeur

1832-1836: Théodore de Menten de Horne

1836-1848: Mathieu Gilis

1848-1870: Nicolas Delgeur

1870-1876: Charles Vanden Berck

1876-1891: Paul Ulens

1891-1899: Guillaume Vanvinckenroy

1900-1921: Clément Cartuyvels

1921-1926: Edgard De Jongh

1927-1933: Paul Cartuyvels

1933-1949: WilliamThenaers

1949-1964: Jules Scheepers

1965-1969: Pierre Ramaekers

1970-1974: Abdon de Marneffe

1974-1977: Firmin Aerts

1977-1994: Jef Cleeren

1995–2012: Ludwig Vandenhove

2013-…: Veerle Heeren


Naar de traditie van haar voorgangers burgemeesters-bouwheren aan het stadhuis liet ook burgemeester Veerle Heeren (°1965) een wapenschild inmetselen in de inkomhal. Het wapenschild werd door de Vlaamse Heraldische Raad goedgekeurd en overhandigt door minister-president Bourgeois in 2017. 


De fruitkrans met appelen en peren, roze en witte bloesem in natuurlijke kleur rond het ovale vrouwenschild verwijst naar Sint-Truiden als centrum van de fruitstreek. Het Proefcentrum voor de Fruitteelt, een overkoepelende organisatie van onderzoeks- en voorlichtingsinstellingen is hier gevestigd en ook een grote fruitveiling, de Belgische Fruitveiling, die zopas zijn zusterbedrijf de Veiling Haspengouw overnam. Deze streek is tegenwoordig vooral vermaard als een perenstreek en trekt veel bloesemtoeristen in het voorjaar.

De kleuren geel en blauw verwijzen naar de sinds 1985 officiële stadsvlag van Sint-Truiden, ook aangenomen door de Koninklijke Sint-Truidense Voetbalvereniging

De deling van het schild door een gekanteelde lijn verwijst naar de stadsomwalling van Sint-Truiden, dus het burgemeesterschap vanaf 2013, en ook het begrip ‘wonen’ in een veilige omgeving. Wonen is één van de aandachtspunten van Veerle Heeren, die ook een tijd minister van welzijn, volksgezondheid en gezin was. Ze startte haar loopbaan overigens als juriste en adjunct-directeur bij de juridische dienst van de Vlaamse

Huisvestingsdienst.

De vrouwensymbolen verwijzen naar het feit dat mevrouw Heeren de eerste vrouwelijke burgemeester van Sint-Truiden is en naar haar ijver om de vrouwenrechten te ondersteunen, vb. via Vrouw en Maatschappij of de witte lintjes-campagne tegen geweld op vrouwen.

De rode leeuw komt uit de stadsvlag maar draagt klauwen en tong van lazuur, en de kop van een Vlaamse leeuw. Dat symboliseert haar ministerschap en de mandaten als Vlaams en federaal parlementslid. Veerle Heeren was eerste ondervoorzitter van het Bureau van het Vlaams parlement.

De leuze verwijst naar de beleidsvrouw/politica die vooruit denkt en in het belang van de gemeenschap keuzes moet maken die niet altijd iedereen tevreden kunnen stellen.

ONTDEKKING VAN DE DAG

De bieten- en fruitspoorlijn (1879) tussen Tienen, Sint-Truiden en Tongeren

In 1879 werd een spoorlijn geopend tussen Neerlinter en Tongeren. Vooral bedoeld om in onze omgeving bietsuikerfabrieken (Ordingen en Bernissem) en de opkomende fruitexport naar het Duitse Ruhrgebied te bedienen. Door het heuvelige terrein waren dijken en doorsnijdingen noodzakelijk. Zo ook op de Honsberg op het drielandenpunt tussen Ordingen-Rijkel-Zepperen, met overbrugging.



Het private project voor Aken-Brussel mocht niet concurreren met de bestaande staatslijn Tienen-Luik en werd dus beperkt tot een kronkelend tracé Neerlinter-Tongeren. Aanvankelijk waren er ook weinig haltes (Zoutleeuw, Ordingen, Borgloon en Pringen), maar dat werd in 1897 aangevuld met haltes in Wilderen, Melveren, Bernissem, Hoepertingen, Kerniel en Jesseren) Daarom kreeg het bareelwachtershuisje uit 1878 in Wilderen in 1896 een heus station tegenover zich. 

Station Wilderen


In de Eerste Wereldoorlog werkten de Duitsers aan de missing link Tongeren-Aken met viaduct in Sint-Martensvoeren.

Verdwenen station van Ordingen 1897 met links stationsherberg 1895

In 1957 werd het personenvervoer op deze lijn 23 gestopt en vervangen door autobuslijnen. In 1968-1988 verdween ook het goederenvervoer voor lokale nijverheden. De sporen werden geleidelijk opgebroken tussen 1968 en 1989. In 1992 kwam er een toeristisch fietspad op het (deels) bewaard gebleven tracé.

Ordingen werd, weliswaar meer naar Zepperen toe, een draaischijf van goederen- en personenverkeer. En uiteraard kwam er de onvermijdelijke stationsherberg (1895). Het station maakte plaats voor de N718, bedoeld als oostelijke omleiding rond Sint-Truiden en aansluiting op de beruchte A24-autosnelweg., maar slechts uitgevoerd tussen Melveren en Ordingen.


Jammer genoeg waren spoorlijn en brug ook plaatsen van wanhoopsdaden en dramatische ongevallen. Zo ontdekten stationschef Miel Mommen en arbeider Lowieke Mertens in april 1943 'het lijk van een onbekende vrouwspersoon van ongeveer vijf- en twintig jaar'. De vrouw was ongelukkig op een betonnen seindraadpaaltje terechtgekomen bij haar ontsnappingssprong uit het Jodentransport XX vanuit de Dossinkazerne in Mechelen, gesaboteerd in Boortmeerbeek.

Stationschef Miel Mommen met zijn kleindochter, ca. 1940 in Ordingen

Nu is de spoorweg'zate' een verwilderde oase voor wild en vogels, hazelwormen, wijngaardslakken en dassen. Maar ook een magneet voor sluikstorters. Sommige delen van de spoorberm worden beheerd door natuurpunt omwille van de uitzonderlijke flora zoals knolsteenbreek, bosanemoon, slanke sleutelbloem, wilde marjolein, muskuskruid en brede wespenorchis. 


De brug over de spoorweg bij het 'driegemeentenpunt' Rijkel-Ordingen-Zepperen



Lees: 'Zepperen in Twee Grote Oorlogen', Remacluskring, 1994, p. 182-190; ‘Sint-Truiden ingekaderd 1830-1914’, tentoonstellingscatalogus, Sint-Truiden: vzw Sint-Truiden 1300, p. 120; Robert NOUWEN, ‘Het Fruitspoor: spoorweglijn 23 Drieslinter-Tongeren’ in ‘Tongerse Annalen’, december 2019, p. 8-25.
Kijk: https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobje.../304755; Item over het bieten- en suikerspoor lijn 23 op www.haspengouw.tv