Salvator Mundikerk

Salvator Mundikerk (Melveren)

Onderschrift bij deze fotoDe Salvator Mundikerk is de parochiekerk van Melveren  in de gemeente Sint-Truiden, in de Belgische provincie Limburg, in de Sint-Godfriedstraat.

Geschiedenis

De eerste kerk werd vermeld in het eerste kwart van de 10e eeuw, en in 1249 werd ze voor het eerst vermeld als zijnde afhankelijk van de Abdij van Sint-Truiden. De kerk was toegewijd aan de Heilige Drievuldigheid, maar vanaf 1513 was ze aan Salvator Mundi toegewijd.

De huidige kerk stamt uit 1761, en werd gebouwd in classicistische stijl, in opdracht van abt Jozef van Herck. Onder leiding van architect Hyacinth Martens werden van 1905-1906 twee zijbeuken bijgebouwd.

In 1998 werd de kerk beschermd als monument, en de omgeving ervan als dorpsgezicht.

Gebouw

De voorgevel, met ingebouwde toren, is op het zuidoosten gericht. De toren wordt gedekt door een ingesnoerde naaldspits. Het gebouw is uitgevoerd in baksteen, met gebruik van kalksteen voor de hoekbanden en omlijstingen. De kerk wordt omringd door een kerkhof.

Het interieur is bepleisterd en het stucwerk is in eenvoudige Lodewijk XV-stijl. Tot de besittingen der kerk behoren een 17e-eeuwse Sint-Rochus in gepolychromeerd hout, en een 17e-eeuwse Sint-Sebastiaan. Het hoofdaltaar is uit de 2e helft der 18e eeuw, evenals de zijaltaren, welke in rococostijl zijn uitgevoerd. Ook de biechtstoelen en het doksaal werden in deze stijl vervaardigd.

Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Salvator_Mundikerk_(Melveren)

ONTDEKKING VAN DE DAG

De Tongersesteenweg (1817), ruggengraat van Limburgs-Haspengouw


De Tongersesteenweg (1817), ruggengraat van Limburgs-Haspengouw


Het efficiënte romeinse weggennet, zoals de ‘kassei’ Tongeren-Tienen, verviel in de vroege middeleeuwen. Waar geen bevaarbare waterlopen waren, was men opnieuw aangewezen op lokale onverharde verbindingen met diverse alternatieven naargelang de seizoensmodder. Terwijl het Luikerland in de 18de eeuw steenwegen aanlegde voor economische ontsluiting zoals de weg Luik-Sint-Truiden(-Brussel) in 1715-1740, was de Franse bezetter rond 1800 vooral militair gemotiveerd voor snelle, rechtlijnige verbindingen. De ‘Route Napoleon’ of het deel Maastricht-Tongeren van de verbinding Keulen-Duinkerken werd in 1804-1813 afgewerkt.

Vandermaelenkaart ca. 1850 met de steenweg als rechtlijnige verbinding. Bareel en kilometerpalen of ‘bornes’


Het was wachten op de Hollanders en hun Waterstaat-ingenieur De Sermoise om op 9 december 1817 de eerste steen te laten leggen aan de Sint-Truiderpoort in Tongeren door de provinciegouverneur. Het tracé dwars door de velden en weiden trok al snel handel en bewoning van de opzij liggende dorpskernen aan, getuige de jaartallen op vele gevels en de verbindingen zoals de dreef te Ordingen. De oude ‘Truierbaan’ in Rijkel verviel tot veldweg. Een tolbarreel aan het kruispunt met de Houtstraat Brustem deed dienst tot in 1867 deze gebruikersbijdrage werd opgeheven.

De weg naar Tongeren startte aan de oude Brustempoort. De beginkilometers waren gekend voor het omtuinde Casino (1862), het huis Moreau (1872), de arbeidershuisjes en het koetsenatelier Vanslype op de Pinberg en later voor de Veiling Haspengouw (1939-2017) en toegangen tot de Industriezone Schurhoven.

Na deze steenweg voltooide men vanuit de stad Sint-Truiden de kasseiwegen naar Hasselt (1838), Diest (1844) en Namen (1855).


In augustus 1914 kon de Duitse ruiterij haar opmars van Tongeren naar Sint-Truiden (en Orsmaal) ongestoord uitvoeren. Ze staken huizen in brand op de Pinberg, maar ter compensatie kwamen er nog voor het oorlogseinde enkele ‘Pruisenhuisjes’ of modelwoningen langs de Tongersesteenweg.

Drie rotondes in Ordingen, Borgloon en Tongeren moeten de verkeersstroom, vaak ‘gehinderd’ door traag landbouwverkeer, op deze N79 veiliger later verlopen. De lengte van deze gewestweg Sin-Truiden bedraagt tot aan de landgrens in Vroenhoven 34,6 kilometers. In Tongeren sluit ze aan op de autosnelweg Antwerpen-Luik E313.

De spoorlijn Tienen-Tongeren iets ten noorden van de steenweg was tussen 1876 en 1957 actief voor personenvervoer en biedt nu op haar tracé een recreatieve en toeristische fietsweg. 



Lees: Frank MULLENERS, ‘De eerstesteenlegging van de steenweg Tongeren-Sint-Truiden (1817)’, in ‘Historische bijdragen ter nagedachtenis van G. Heynen’, Sint-Truiden: Geschiedkundige kring van Sint-Truiden, 1984, p. 227-230; ‘Sint-Truiden ingekaderd 1830-1914’, tentoonstellingscatalogus, Sint-Truiden: vzw. Sint-Truiden 1300, 1998, p. 110-123.