Framassons

De framassons

In 't Spinveldkasteel te Metsteren , daar kwamen de vrijmetselaars bijeen in een zwarte, floeren zaal. Dat was een heel compagnie en de heren daar, de D., waren daar ook bij, die hadden een aapke dat hen diende gelijk een knecht, dat zat onder 't bed en het deed alle werk. Daar was ook ene bij die compagnie en die zijn vrouw wilde hem daaruit hebben. Maar hij wilde niet en toen sprak ze van scheiden. 'Daarvoor gaat ge toch niet scheiden' zei hij. 'De mensen zeggen dat die vrijmetselaars toch zo slecht zijn' zei de vrouw. 'Wel, durft gij daarheen gaan?' vroeg hij toen. 

En die vrouw ging naar het kasteel en toen ze zei waarvoor ze kwam, gaf D. haar een mes en hij bracht haar tot voor een muur die heel vol namen stond en die waren met bloed geschreven en toen zei hij: 'Hier ziet, hier heeft uw man getekend en hij heeft beloofd ons niet te verlaten.' 'Geef maar hier' zei ze en ze nam het mes en ze stak het in de muur juist waar de naam van haar man stond. En toen ze thuiskwam vond ze haar man doodgestoken, zij had hem zelf kapot gemaakt met zijn naam te doorsteken.Toen ik jong was, dat was lang daarna en de D. waren dood, toen heb ik nog geholpen om die zwarte zaal schoon te maken, maar daar heb ik schrik uitgestaan, 't was goed dat ik niet alleen was.

Opgetekend door F. Beckers in 1947

ONTDEKKING VAN DE DAG

Een marmeren buste voor de oud-burgemeester

Clement Cartuyvels  was de zoon van een zeepfabrikant op de Grote Markt en neefje van burgemeester Guillaume Vanvinckenroy . Hij droeg zelf de sjerp tussen 1899 en 1921. Op zijn CV lezen we: advocaat, bankier, provincieraadslid, gedeputeerde, vrederechter, gemeenteraadslid, volksvertegenwoordiger, senator, voorzitter Sint-Vincentiusgenootschap, derdeordeling en katholiek. Hij maakte de Belle Epoque in zijn stad mee: vernederlandsing van het bestuur, aanleg tramlijnen, riolering, waterleiding, bouw slachthuis, provinciale 'expositie' in 1907. Maar Clément moest ook de schok van de Duitse inval meemaken. Zijn zoon Paul, majoor van de Burgerwacht, verdween een jaar in Duitse kampen en hijzelf werd het laatste jaar van de oorlog uit zijn ambt ontheven. Clément woonde in de Capucijnenstraat in een herenhuis, later omgebouwd tot Sint-Annakliniek. 



De bank Cartuyvels:



Clément stierf op zijn kasteeltje in Verlaine en kreeg, behalve een straatnaam (de vroegere Capucijnen- en Coemansstraat) in 1921, ook een marmeren borstbeeld. Toen zijn zoon notaris Paul Cartuyvels  in 1927 zelf burgemeester werd, kreeg hij van zijn makkers oud-burgerwachten een ontwerptekening voor een borstbeeld van zijn papa cadeau. De ontwerper was niemand minder van Victor de Haen uit het Brusselse, die ook de wedstrijd had gewonnen voor het monument voor de slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog op Sint-Marten. Op kosten van het stadsbestuur werd de buste in marmer uitgevoerd en prijkte voortaan in het stadhuis. Momenteel in erfgoeddepot bij de Zusters Ursulinen. Vermits het beeld postuum werd getekend, herken je duidelijk de pose op het bidprentje van Clément Cartuyvels. Op zijn linkerschouder liet de beeldhouwer van het witte marmer zijn naam in sierlijke letters na. 







Lees: 
Wie was wie in Sint-Truiden?, Sint-Truiden: Stedelijke openbare bibliotheek, 2011, p. 39 en 43-45.

Lees meer