Kwade hand a) Volwassenen

Kwade hand a) Volwassenen

Een boer uit Tienen die behekst was, had zich laten overlezen en was daardoor genezen. Omdat de boer een slecht leven had geleid en geen boete had gedaan, raakte hij opnieuw behekst. Soms zag de boer de heks zitten. Ze dwong hem om op dezelfde steen te springen. Een andere keer leek het alsof de boer naar de vijver werd gedreven. Wanneer de man zat te kaarten, kon hij plots niet meer bewegen. Soms werd de boer blind of begon hij met zijn been te slepen. Uiteindelijk kwam het zelfs zover dat de boer niet meer kon spreken. De boer moest van de heks achteruit gaan. Op een dag sprak de pastoor tot de boer "Als je door die weide gaat, dan zal je de heks zien, maar je mag haar geen kwaad doen".

dô was een groeute winning di voechkam van een kerk; en de boer van de winning was oek behekst geweest en geneze duir ouverlezing; mo dan heit er slecht geleefd en z’n boete ni gedôn; en zoe was hem wir behekst; en soms zag hem di heks zitte; en di dui hem van alles doen; hem moes loeupe en altêd op dezelfde stien springe; en hem moes altêd wôter hebbe; en hem voelde zich in de poel gedreive; en as hem mê de kôte speilde, kon hem plots nemie beweige; en as hem van ’t veld kam, moes hem ien bien sleipe ot as hem gewôterd had; en vatêd wird hem blind; en vantêd moes hem nen hiele boel van de mesthoeup ötdrinke; en op het leste kon hem nemie spreke; en vatêd moes hem achteröt gôn; en zoelang da de pastoeur mê hem was, kon hem goed gôn; en as de pastoeur weg was, moes hem wir achterötgôn; en de pastoeur zei teigen hem "As ge dô duir de wê gôt, zulde de heks zien, mo ge mag huir niks doen"; en die boer heite Pente en de winning is nâ nog te zien in Kumtich bê Tienen.

Opgetekend door A. Abeels, Leuven, 1965 in Brustem

ONTDEKKING VAN DE DAG

Adelardus II, abt

geboren te Lovenjoel op onbekende datum    gestorven te Sint-Truiden op 06.12.1082 

Monnik, prior en abt van Sint-Truiden 1055-1082, kerkenbouwer. 


Geschoold in letteren en handig in beeldhouwen en schilderen. Bloei van bedevaarten. Verwerving gronden in Villers-le-Peuplier, Moixhe, Staaien; Herk-de-Stad en Zerkingen. Ommuurde de stad. Werkte toren af en bouwde vier hoektorens bij de viering. Bouwer van de Romaanse abdijkerk met lengte van 102 meter, hoge pijlers, hoogkoor en hallencrypte. Versierde altaren. Bouwde of herstelde dertien afhankelijke kerken: OLV-kerk, Sint-Gangulfus, Staaien, Bevingen, Aalburg (Nl.), Wijchmaal, Peer, Schaffen, Webbekom, Donk, Meer, Oerle (Oreye) en Jemeppe-sur-Meuse. Schilder en beeldhouwer. Ondanks inkomsten toch tekorten door grote ambitie. Na waanzinaanval naar abdij Saint-Laurent Luik. Overleden en begraven in lichaamvormig graf Sint-Truiden. Nadien investituurstrijd en verspreiding monniken. Schedel en kromstaf bekroning bewaard. Straatnaam. Biermerk brouwerij Kerkom  2002. Interactief theaterspel ‘Het Adelardusmysterie’ toeristische dienst 2010. Abdijcrypte , grafnis 2004 in dodengang, opschrift Adelardus abbas 1082  uit 2005. 

 Lit.: P.F.X.. DE RAM, in BIONAT, 1, 1866, kol. 51; RECUEIL, p. 7-8; Luc-François GENICOT, L’oeuvre architecturale d’Adelard II de Saint-Trond et ses antécédents, in Belgisch Tijdschrift voor Oudheidkunde en Kunstgeschiedenis, 39, 1970, p. 3-91; MONBEL, p. 33-35; KRONIEK, p. 19-22; J. DEWINTER, Adelard II, abt van Sint-Truiden (1055-1085), in Oost-Brabant, 29, 1992, p. 206-213; CRYPTE, p. 47.