De witte juffrouw en de zwarte madam

De witte juffrouw en de zwarte madam

Een man die in de kasteelhoeve woonde, was in Hoepertingen naar de kermis geweest. Toen hij thuiskwam, ging hij naar de keuken om nog wat te eten. Toen hij in de keuken kwam, zag hij echter een witte juffrouw die tegen de schoorsteen leunde. De man ging verschrikt naar boven in de hoop dat de juffrouw hem niet zou volgen. Toen hij zijn slaapkamer binnenkwam, hoorde hij een luide slag alsof het hele huis instortte. De volgende dag was er niets vreemds te bespeuren. De baron van het kasteel beweerde ook dat er vaak witte juffrouwen verschenen. Dat gebeurde omdat iemand zich het kasteel ooit onrechtmatig had toegeëigend.

Pa zaliger woonde op de 'winning' van het kasteel en als die mannen van een kermis kwamen, dan was het laat en dan hadden ze honger. Zo kwam hij eens van Hoepertingen-kermis en toen hij in de keuken kwam, stond daar tegen de schouw geleund een witte juffrouw. Hij was zo verschrikt dat hij geen woord kon zeggen en dat hij geen brokske dorst eten en hij ging recht boven op met zijn gezicht omlaag, dat ze hem niet kon nakomen.Boven op de trap trok hij rap zijn botten uit en toen hij juist in zijn kamer wou springen, toen ging daar een slag af of het daar inviel. En 's anderendaags was daar niets te zien. Hij heeft me dat dikwijls verteld. Mijnheer de baron, de oude, wou ook hebben dat daar witte juffrouwen kwamen en dat was, omdat het kasteel zwart goed geweest was.

Opgetekend door F. Beckers, Leuven, 1947 in Ordingen

ONTDEKKING VAN DE DAG

Beiaardklanken en biggengeschreeuw

Aldous Huxley.

Hij durfde ooit te schrijven over ons, Truienaren: Sommigen maken laken, sommigen suiker. Enkelen hebben cultuur, de rest helemaal niet!
Als bewijs van het tegendeel hangt aan een gevel op de Grote Markt sinds 1968 zijn naam in bronzen letters: Aldous Huxley.

Een aardige Belgische.

Huxley was een telg uit een Brits geslacht van beroemde en bijzonder knappe koppen. Hij studeerde letterkunde in Eton en Oxford. Op een feestje met Kerst 1915 in Engeland viel hem de frèle Maria Nijs op, een Belgische oorlogsvluchtelinge met grote, groenblauwe ogen. Ik heb tenslotte ook een aardige Belgische ontdekt, de wonderen zijn de wereld nog niet uit, meende de slungelachtige, bijziende romanschrijver. Maria’s vader was een Kortrijkse textielbaron, maar moeder Marguerite Baltus stamde uit Sint-Truiden. De rijke koopmansfamilie Baltus woonde in het huis In de Roos op de Grote Markt. Van het een kwam het ander en na de Grote Oorlog trouwde Aldous met Maria. Rond die tijd verbleef de Brit bij oom Baltus in Sint-Truiden.

De inspiratie voor zijn novelle Uncle Spencer uit 1924 deed hij toen op. Het verzonnen Longres uit de novelle is Sint-Truiden, afgebeeld als zedig provinciestadje met een aardige burgerij. Ons interesseren natuurlijk de herkenningspunten : de onontkoombare beiaarddeuntjes, het stille begijnhof, het stadhuis in zachtgele pleister, de kermisattracties met de Dikke Madam die haar gezicht kon wassen met haar tiekes… De diervriendelijke Duitse bezetter beboette iedereen die nog varkens aan oren en staart over de zaterdagmarkt sleurde. Geen enkele verordening zat de boeren meer dwars dan deze.

Een citaat in de originele taal, waarin Huxley beschrijft hoe de Truienaren weerwraak namen op de arme biggen na het vertrek van de Duitsers eind november 1918: The first Saturday after the departure of the German troops was a bad morning fort he pigs. To carry a pig by the tail was an outward and visible symbol of revovered liberty; and the squeals of the porkers mingled with the cheers of the population and the trills and clashing harmonies of the bells awakened by the carilloneur from their four years’ silence. By ten o’clock the market was over. 

Het Minderbroedersplein heette 'varkensmarkt' in de volksmond


Globetrotter Huxley werd in 1932 wereldberoemd door zijn bittere toekomstroman Brave New World en in 1954 met The Doors of Perception, een verslag van zijn experimenten met de druk mescaline. Maria stierf in 1955 en Aldous in 1963 te Los Angeles, net op de dag waarop president Kennedy werd vermoord.



Huxley-vorser
Leraar Roger Collart (+1996) was wel de hardnekkigste Huxley-vorser in onze stad. Zijn vaak gevraagde vertaling van Uncle Spencer wacht nog altijd op een uitgever! Ook Louis Sterken, Guido Wulms, Frank Decat, Danny Gennez en Jean-Pierre Rondas schreven over Aldous in Sint-Truiden. Huxley houdt de aandacht levend: in Munster (D.) is een heus studiecentrum gehuisvest. De Antwerpse sensatiejournalist en latere crimi-auteur Stan Lauryssens bracht een boek uit over Maria Nijs en haar stormachtige liefdesleven.