Spoken wijzen schatten aan

Spoken wijzen schatten aan

In het kasteel van de Osseweg spookte het, en daarom stond het leeg. Wie het spook kon verlossen, kreeg het kasteel als beloning. Een zekere X van een hoeve, wilde het kasteel kost wat kost voor zich winnen. Hij vroeg aan zijn meester of hij meeging, maar die durfde niet. Aangekomen in het kasteel, begon de knecht koeken te bakken van het meel dat hij van zijn meester had gekregen. Toen om middernacht een geraamte zonder kop en zonder ledematen door de schoorsteen viel, zei Rekem "Spijtig dat je geen hoofd hebt; anders had je me gezelschap kunnen houden." X zette het geraamte in een hoek en ging door met het bakken van de koeken. Even later vielen de armen en de benen van het spook uit de schoorsteen. Toen ook de schedel uit de schoorsteen viel, vroeg X "Eet je geen koek mee?", waarop het spook het hoofd schudde en zei "Eerst moet je naar de kelder gaan; daar staat een kist met geld." X antwoordde "Ga dan maar zelf; als jij het geld gaat halen, dan is het voor jou. Het geld is daar verborgen in de naam van de Rode Geit." En omdat er geen rode geiten bestonden, vervolgde X "In de winkel hier verderop, verkoopt men rode stof. Als ik die stof over een geit hang, dan is het de Rode Geit." Het spook was bang dat X ondertussen weg zou gaan en zei "Je mag hier niet weggaan vooraleer ik verlost ben." X ging een stuk stof kopen, hing die over een geit en sprak tot het spook "Ga nu maar met de geit. Het spook trok naar de kelder met het dier. Reeds op de derde trede riep het spook om hulp, maar X dacht "Als ik help, dan ga ik eraan." Na een tijdje verscheen het bezwete spook met de kist. Het spook sprak "De helft is voor jou en de andere helft is voor de gelovige zielen." Daarna was het spook verlost en X had het kasteel verdiend.

Het kasteel achter de Osseweg stond al lang leeg want daar spookte het. En dat kasteel was te verdienen. Als iemand het spook kon verlossen, dan kreeg hij het kasteel maar het goed niet. Ene van de 'winning', Rekom heette hij, die zei 'Ik ga het verdienen, gaat ge mee?' Maar zijn meester dorst niet en hij gaf zijn knecht een zak meel mee. Hij stak daar een vuur aan en van het meel begon hij koeken te bakken, die at hij zo gaarne. En te twaalf uur viel daar een geraamte zonder kop en zonder armen of benen door de schouw. ''t Is al goed, zei Rekom, maar 't is jammer dat ge geen kop hebt, dan kondt ge me gezelschap houden' en hij zette het geraamte in een hoek. Hij bakte voort en toen vielen daar de benen af en nog wat daarna de armen, en hij gooide dat ook in de hoek. 'Als ge nu nog een kop hadt, dan waart ge mijn kameraad', zei hij, die had geen schrik. Toen viel de kop ook af en toen vroeg Rekom 'Eet ge gene koek mee?' maar het spook schudde neen. 'Als ge niet eet, moet ge maar gaan en mijn niet 'ambeteren' komen' zei Rekom. Toen zei het spook 'Ja, maar eerst moet ge in de kelder gaan, daar staat een kist met geld.' - 'Ga dan maar zelf.' - 'Als ge het uithaalt, is het voor u, dat geld is weggezet in naam van de Rooi Geit.' Maar rooie geiten zijn er niet, dan is het ook nooit te krijgen, maar die daar koeken bakte was een slimme en die zei 'Er is hier een winkel en daar ga ik een stuk rode stof halen en dat hangen we op een geit dan is het de Rooi Geit. 'Ge moogt niet gaan eer ik verlost ben' zei het spook want het had schrik dat Rekom niet zou terugkomen. En hij ging naar de winkel en daar kocht hij een stuk rode stof en toen haalde hij een geit en die had hij helemaal behangen met die stof van boven tot onder en alleen de ogen waren open. Zo bracht hij de geit naar het kasteel maar hij moest ze dragen, want ze kon niet meer gaan met die stof. 'Ga nu maar met de geit' zei hij en hij wilde niet voorop gaan, spoken moet ge hun werk zelf laten doen. En die ging de trap af met de geit, maar op de derde trap riep hij al op hulp, maar Rekom dacht 'Als ik help dan ben ik kapot.' En het geraamte sukkelde door maar 't zuchtte en 't zweette. De kist kon hij daar maar uitkrijgen als de geit eraan raakte en zo kwamen ze op 't laatste boven en 't water stond op zijn gezicht. Toen zei het spook 'De helft is voor u en de andere helft is voor de gelovige zielen, daarvan moet ge missen laten doen.' Toen was die verlost en Rekom had het kasteel verdiend.

Opgetekend door F. Beckers, Leuven, 1947 in Sint-Truiden

ONTDEKKING VAN DE DAG

Wandelen in Ordingen

Geschiedenis

Een eerste vermelding - Ardinghen - vinden we in 1192, later geschreven als Ardinge (1331) Oerdinge [1384] en Ordingen (1611). De uitgang ‘ingen’ wijst op Frankische wortels, en betekent zoveel als ‘het goed van’. Ordingen, op de grens met het graafschap Loon, was een allodiale heerlijkheijd. In documenten en keuren werden de heren van Ordingen genoemd onder de voor­naamste edelen, Begin 17 eeuw verwierven de Ridders van de Duitse of Teutoonse Orde het goed en Ordingen werd een ondercommanderij van Alden Biesen. Aan deze periode van rust en welvaart kwam een einde bij de Franse bezetting.

In 1970 werden Ordingen, Aalst en Brustem samengevoegd en in 1977 ging deze fusie op in 'Groot Sint-Truiden'. Oorspronkelijk was Ordingen een typische kleine landbouwgemeente, maar door de aanleg van nieuwe woonwijken heeft het dorp zijn landelijk karakter grotendeels verloren.


Geografie

Ordingen is met zijn oppervlakte van 192 ha een van de kleinere deelgemeenten van Sint-Truiden. Het heeft de vorm van een parallellogram met een uitsprong in het zuidoosten. De grootste lengteafstand bedraagt 2,5 km, de breedte 1,5 km. Noordelijk grenst het aan Sint-Truiden en Zepperen, oostelijk aan Zepperen en Rijkel, zuidelijk aan Brustem, ten westen aan Brustem en Sint-Truiden. Opmerkeljke hoogteverschillen zijn er niet, op de grens met Zepperen bereikt men het hoogste niveau: 66 m. De westkant tegen Sint-Truiden ligt het laagst: 50 m. De enige waterloop, de Melsterbeek, stroomt in het noordwestelijk deel van de gemeente.

Kerk

De kerk van Ordingen is een eenvoudig neo-gotisch gebouw, getekend door architect Isidoor Gerard. De eerste steen werd gelegd in 1855 en in 1858 word de kerk ingewijd. Ze is toegewijd aan de HH Harlindis en Relindis. Charles de Pitteurs-Hiegaerts, kasteelheer en burge­meester, schonk 5000 goud frank voor de aanleg van een familiegraf onder de linkersacristie, in de volks­mond nog steeds' de kapel van de baron' genoemd. Let even op het verschil in het maaswerk in de spitsbogen van de ramen. Tegen de muur van het kerkhof staan 2 oude kruisen, respectievelijk van 1630 en 1788.

Kapel en boom

In de 17 eeuw [1625-1640] liet Commandeur de Ruyschenberg dit fraaie barokke kapelletje bouwen, toegewijd aan het H Kruis. Het bekoort ons nog steeds met zijn klokgeveltje, zijn waterlijsten en hoekkettingen in mergel. In 1970 werd het gerestaureerd. Achter de kapel ligt de privé-begraafplaats van de familie de Tilesse, 2 overledenen zijn er reeds begraven. Rechts van de H. Kruiskapel ligt het nieuwe kerkhof, in gebruik sinds 1964.

Grenssteen
De arduinen grenssteen op de plaats waar vroeger drie gemeentes [Ordingen - Rijkel- Zepperen) samenkwamen, is de laatste van de grensstenen die ooit het grond­gebied van de commandeur van Ordingen afbakenden.

De opmerkelijke boom is een plataan [Platanus acerifolia] herkenbaar aan de afbladderende schors en typische vruchtjes die de ganse winter aan de takken blijven hangen. Bij metingen in 1988 had hij een stamomtrek van 4,48 m, een hoogte van 31 m en een kroondiameter van 27 m.

Hooghuis
Achter de hoge bakstenen muur lag in de 19de eeuw een suikerfabriek, eigendom van de baron de Pitteurs. Het statige 19de-eeuwse herenhuis in de mooie tuin in de volksmond 'het Hooghuis' genaamd, was de woning van de directeur van deze fabriek.

Kasteel

Een dreef van haagbeuken leidt ons naar het kasteel toe. Achter de muur zien we de pastorie, gebouwd in 1837 naar een ontwerp van architect Denis.


Het kasteel heeft een bewogen geschiedenis gekend. Eerst was het de thuishaven van de heren van Ordingen, die de dienst uitmaakten van 1068 tot 1610. Tijdens hun bewind is het kasteel herhaaldelijk beschadigd en weer opgebouwd. In 1610 kocht de landcommanderij van Alden Biesen de heerlijkheid Ordingen, en bouwde het oude kasteel om tot commanderij. Uit deze periode zijn het poortgebouw, het commandeurshuis en een nu alleenstaande hoektoren bewaard gebleven. Boven de toegangspoort ziet u het wapenschild van commandeur van Amstenraedt met datum 1633. In de trapgevel van het commandeurshuis is een steen gemetseld met het wapen van de Duitse Orde en het jaartal 1740, afkomstig van de oude watermolen die in 1964 afgebroken werd. Toen tijdens de Franse bezetting alle kerkeljjke goederen onder de hamer gingen, werd het geheel gekocht door Pierre de Liboton die er een classicistisch kasteel liet bouwen. Hiervan zijn geen sporen overgebleven. In de 19de eeuw kwam het domein in handen van de familie de Pitteurs die er vanaf 1879 een kasteel liet bouwen in neo-renaissance, met behoud en inpassing in het nieuwe geheel van poorthuis en commandeurswoning. De plannen voor dit gebouw werden ont­worpen door architect Jos Schadde, maar het was zijn leerling Paul Saintenoy die ze voltooide. Let op de verscheidenheid aan torens en spitsen, de kruisvensters en de rijke versieringen.

Van het mooie interieur dat baron Leon de\nPitteurs verzamelde, is niets overgebleven. In mei 1940 werd het gebouw zwaar\nbeschadigd door een bombardement. De schade werd slechts gedeeltelijk hersteld:\nde linkervleugel, spiegelbeeld van de rechter, werd niet heropgebouwd. De\nzwaarste klap kreeg het kasteeldomein te verduren in 1964: toen werden alle\nbomen van het omringende park gekapt, de molen gesloopt, de beek herlegd en\nwerd het domein verkaveld. Wat eens een prachtig arboretum was, werd woonwijk.

 Gelukkig werden de gebouwen op het nippertje van afbraak gered. Gedurende\nenkele jaren was er een restaurant-taverne . De huidige eigenaar heeft ook 'horeca-plannen', zodat de toerist hier weer zal terechtkunnen.

Gemeentehuis.

Medio 19de eeuw verscheen in onze contreien een nieuw gebouwentype: het gemeentehuis, meestal ook school en leraarswoning. Het gemeentehuis van Ordingen toont duidelijk beide functies met een statige voorgevel met trapgevel en natuurstenen versieringen, achteraan een sobere uitbouw, die dienst deed als school.

Loop eens even rechts langs de elektriciteitcabine. Hier vindt u nog een oude gemeentelijke waterput. Voordat de waterleiding het overbodig maakte, haalden de dorpelingen hen water uit dergelijke putten.


Ga hier verder...

 

Anita KEMPENEERS, ‘Ordingen’, in ‘Wandelroutenetwerk Sint-Truiden’, Sint-Truiden: Toerisme Sint-Truiden, 2000, inlegvel.

 

Lees meer