Macht

Macht

Tussen 1900 en 1920 woonden in Sint-Truiden twee oude heksen. De oudste onder hen had de slechtste reputatie. Ze was bijzonder introvert en zocht alleen contact met de kinderen uit het dorp. Men vertelde dat sommige kinderen luizen hadden gekregen nadat de heks over hun hoofd had gestreeld. De andere heks werd minder gevreesd door de mensen uit het dorp. Op latere leeftijd is zij met een inwijkeling van onbekende afkomst gehuwd. Men beweerde dat die heks nooit naar de kerk ging.

Rond de jaren 1900-1920 heb ik te St-Truiden nog 2 heksen gekend; het waren oude vrouwen, natuurlijk, waarvan de jongste niet als zo gevaarlijk aanzien werd. Vica, de oudste, had een slechtere faam. Zij was trouwens minder mededeelzaam en zocht maar weinig contact met de stadsgenoten. Voor heel jonge kinderen, integendeel, betoonde ze heel bijzondere belangstelling. Ze boog zich vaak over wiegen en kinderkoetsen en streelde de haren van de kleintjes. Er werd verteld dat er zuigelingen waren die op die manier luizen in hun haar kregen. Vica werd daarom heel erg geschuwd door alle volksmoeders. De jongste, de lange Sofie, had geen zondenregister en toch werd zij als heks geschuwd. Ze had op latere leeftijd een inwijkeling gehuwd waarvan niemand ooit de streek van afkomst heeft kunnen achterhalen. Deze geheimzinnigheid heeft dan ook ertoe bijgedragen de persoon van lange Sofie meer verdacht te doen uitkomen. Mijn moeder zaliger was schuw "van" Sofie, alhoewel ze mij nooit zegde waarom. Er werd nochtans verteld dat Sofie nooit naar de kerk ging en daar zie ik de oorsprong van de slechte faam die ze verwierf en die dan gesymboliseerd werd in haar heksenschap.

Opgetekend door A. Abeels, Leuven, 1965 in Sint-Truiden

ONTDEKKING VAN DE DAG

Duchateau, (Jan) Alfons, bankdirecteur

Aalst 04.02.1867  Leuven hosp. 22.01.1933   Sylvie Abels 

Zoon van landbouwer Pieter Arnold en Maria Theresia Wauters.  

Ll. Normaalschool Sint-Truiden 1885, aldaar onderwijzer 1888. Leraar gymnastiek en plantkunde. Leraar wiskunde en natuurwetenschappen College 1899 tot aan opheffing in 1910, bijnaam ‘den Duk’. Leraar wiskunde Limburgse ambachtsschool Hasselt en normaalleergangen nijverheidsonderwijs provincie Limburg. Drukkerij, boekbinderij, papierhandel en ‘keurboekerij’ ‘In ’t Gulden Boek’ Groenmarkt, opvolger van A. Schoofs. Ook verkoop geldbeugels, optiek en meetinstrumenten. 

Vader van priester Gabriël en van nijveraar Alfons. Grootvader van docent-stadsarchivaris Ferdinand. Echtgenote uit Berchem. Medestichter met dokter Quintens en voorzitter studiekring De Coninckxvrienden  ca. 1897. Voorzitter Commissie Openbare Onderstand 1925 en ijveraar bouw nieuw weeshuis Nieuw Sint-Truiden 1931. Bestuurder Nijverheidsschool 1910 en Landbouwbank van België te Sint-Truiden. Lid kerkfabriek hoofdkerk. Secretaris comité Fancy-fair 1911 voor Ziekenkas Christen Werkmanshuis. Lid Toezichtcommissie tekenacademie 1932.

Herinneringssteen Weeshuis.

Publicaties: Begrippen van meetkunde. Eerste deel: voorafgaande begrippen. Nijverheids- en ambachtsscholen. Vierde graad van het lager onderwijs. Normaalscholen, Sint-Truiden: Groenmarkt 64 en 65, s.d.; Begrippen van stelkunde ten gebruike van nijverheids- en ambachtsscholen, Sint-Truiden Groenmarkt: A. Duchateau, z.j., druk Hasselt.

Lees: Lijkrede door Paul CARTUYVELS, in De Tram, 28.01.1933; MINTEN, p. 97, nr. 662.