Macht

Macht

Tussen 1900 en 1920 woonden in Sint-Truiden twee oude heksen. De oudste onder hen had de slechtste reputatie. Ze was bijzonder introvert en zocht alleen contact met de kinderen uit het dorp. Men vertelde dat sommige kinderen luizen hadden gekregen nadat de heks over hun hoofd had gestreeld. De andere heks werd minder gevreesd door de mensen uit het dorp. Op latere leeftijd is zij met een inwijkeling van onbekende afkomst gehuwd. Men beweerde dat die heks nooit naar de kerk ging.

Rond de jaren 1900-1920 heb ik te St-Truiden nog 2 heksen gekend; het waren oude vrouwen, natuurlijk, waarvan de jongste niet als zo gevaarlijk aanzien werd. Vica, de oudste, had een slechtere faam. Zij was trouwens minder mededeelzaam en zocht maar weinig contact met de stadsgenoten. Voor heel jonge kinderen, integendeel, betoonde ze heel bijzondere belangstelling. Ze boog zich vaak over wiegen en kinderkoetsen en streelde de haren van de kleintjes. Er werd verteld dat er zuigelingen waren die op die manier luizen in hun haar kregen. Vica werd daarom heel erg geschuwd door alle volksmoeders. De jongste, de lange Sofie, had geen zondenregister en toch werd zij als heks geschuwd. Ze had op latere leeftijd een inwijkeling gehuwd waarvan niemand ooit de streek van afkomst heeft kunnen achterhalen. Deze geheimzinnigheid heeft dan ook ertoe bijgedragen de persoon van lange Sofie meer verdacht te doen uitkomen. Mijn moeder zaliger was schuw "van" Sofie, alhoewel ze mij nooit zegde waarom. Er werd nochtans verteld dat Sofie nooit naar de kerk ging en daar zie ik de oorsprong van de slechte faam die ze verwierf en die dan gesymboliseerd werd in haar heksenschap.

Opgetekend door A. Abeels, Leuven, 1965 in Sint-Truiden

ONTDEKKING VAN DE DAG

Charter 1404

Charter van 18 november 1404 waarbij de bisschop van Luik en de abt van Sint-Truiden, beiden halfheer van de stad, de verkiezingsprocedure voor het stadsbestuur bevestigen. Met vijf zegels (replica van origineel uit het stedelijk archief ligt in vitrinekast ingangshal stadhuis).


Jan van Beieren, prins-elect van Luik, en Robert van Rijkel, abt van Sint-Truiden, herstellen, mits enkele kleine aanpassingen, de voorschriften van abt Zacheus van Vranckenhoven van 28 augustus 1366 over de samenstelling van het stadsbestuur.


Deze oorkonde geeft een momentopname in de strijd voor lokaal zelfbestuur tegen de centrale overheid, en omgekeerd.

Van links naar rechts zien we de zegels van:

- In rode was het zegel van Jan van Beieren, prinsbisschop van Luik en graaf van Loon, S. MAIUS JOHIS. DE…. LEODIENSSIS ET COMITIS LOSSEN

- Zegel van Robert van Rijkel, abt van Sint-Truiden, S. ROBERTI DE RIKELE DEI GRA. ABBATIS STI. TRUDONIS

- De stad Sint-Truiden; vooraan Sint-Trudo met palmtak en boek met bovenaan de drie torens van de westbouw van de abdijkerk, SIG. SANCTI TRUDONIS; achteraan als tegenzegel de gemijterde bisschop, S. LAMBERTI (het stedelijke zegel verwijst uitdrukkelijk naar de beide heren van de stad, geen perron als symbool van stedelijke vrijheden)

- Zegel van het kapittel van Luik, SIG…IS, ECC… LEOD

- Zegel van de abdij van Sint-Truiden, SANCTUS. TRUDO. CONFESSOR. XRI.


Lees: Roger VANBRABANT, Het charter van 18 november 1404. Kritische benadering van een belangrijk politiek archiefstuk van de stad Sint-Truiden, Sint-Truiden: Heemkundige kring van Groot-Sint-Truiden, 2010. Mmv. Thierry Ghys. 


Lees meer