Boijen, Richard (Jozef Marie Ghislain), historicus

Sint-Truiden 25.01.1948   Brussel 26.03.2007  Hilde Meersseman  

 Zoon van staatsbeambte Jean François en Emilie Gustavine Paques , wonende in Schaarbeek. Ll. College. Licentiaat geschiedenis Leuven 1971 met thesis over Sint-Truiden in de Franse Tijd. Interims middelbaar onderwijs. Legerdienst en wetenschappelijk medewerker  Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis 1972. Ordening archief via ‘Blauwe reeks’ inventarissen. Prijswinnend doctoraat geschiedenis over taalwetgeving in Belgisch leger 1991. Hoofd Documentatiecentrum Koninklijk Legermuseum Brussel  1991. 

Nederlandstalig hoofdredacteur Belgische Bijdragen tot Militaire Geschiedenis, het vroegere BTMG, 1995. Succesrijke expo ‘Ik was 20 in 45’. Terugkeer Belgische militaire archieven uit Moskou 2002. Steenokkerzeel.

Publicaties: De conscriptie in Sint-Truiden tijdens het Frans Bewind, in: Belgisch Tijdschrift voor Militaire Geschiedenis, 20, 1973, p. 111-146; De Sint-Truidense municipaliteit tijdens het Directoire (1795-1800), in HBHEYN, 1984, p. 15-37; De taalwetgeving in het Belgisch leger (1830-1940), (Bijdragen van het Centrum voor militaire geschiedenis, 26), Brussel, 1992.
 Lees: Philippe THILLY, Woord vooraf…, in Vizier. Driemaandelijks infoblad van het Koninklijk Legermuseum, nr. 34, juni 2007; Lode WILS, In memoriam, in Tijdingen uit Leuven. Tijdschrift van de Vereniging Historici Lovanienses, nr. 142, september 2007, p. 37-38.


ONTDEKKING VAN DE DAG

De Tongersesteenweg (1817), ruggengraat van Limburgs-Haspengouw


De Tongersesteenweg (1817), ruggengraat van Limburgs-Haspengouw


Het efficiënte romeinse weggennet, zoals de ‘kassei’ Tongeren-Tienen, verviel in de vroege middeleeuwen. Waar geen bevaarbare waterlopen waren, was men opnieuw aangewezen op lokale onverharde verbindingen met diverse alternatieven naargelang de seizoensmodder. Terwijl het Luikerland in de 18de eeuw steenwegen aanlegde voor economische ontsluiting zoals de weg Luik-Sint-Truiden(-Brussel) in 1715-1740, was de Franse bezetter rond 1800 vooral militair gemotiveerd voor snelle, rechtlijnige verbindingen. De ‘Route Napoleon’ of het deel Maastricht-Tongeren van de verbinding Keulen-Duinkerken werd in 1804-1813 afgewerkt.

Vandermaelenkaart ca. 1850 met de steenweg als rechtlijnige verbinding. Bareel en kilometerpalen of ‘bornes’


Het was wachten op de Hollanders en hun Waterstaat-ingenieur De Sermoise om op 9 december 1817 de eerste steen te laten leggen aan de Sint-Truiderpoort in Tongeren door de provinciegouverneur. Het tracé dwars door de velden en weiden trok al snel handel en bewoning van de opzij liggende dorpskernen aan, getuige de jaartallen op vele gevels en de verbindingen zoals de dreef te Ordingen. De oude ‘Truierbaan’ in Rijkel verviel tot veldweg. Een tolbarreel aan het kruispunt met de Houtstraat Brustem deed dienst tot in 1867 deze gebruikersbijdrage werd opgeheven.

De weg naar Tongeren startte aan de oude Brustempoort. De beginkilometers waren gekend voor het omtuinde Casino (1862), het huis Moreau (1872), de arbeidershuisjes en het koetsenatelier Vanslype op de Pinberg en later voor de Veiling Haspengouw (1939-2017) en toegangen tot de Industriezone Schurhoven.

Na deze steenweg voltooide men vanuit de stad Sint-Truiden de kasseiwegen naar Hasselt (1838), Diest (1844) en Namen (1855).


In augustus 1914 kon de Duitse ruiterij haar opmars van Tongeren naar Sint-Truiden (en Orsmaal) ongestoord uitvoeren. Ze staken huizen in brand op de Pinberg, maar ter compensatie kwamen er nog voor het oorlogseinde enkele ‘Pruisenhuisjes’ of modelwoningen langs de Tongersesteenweg.

Drie rotondes in Ordingen, Borgloon en Tongeren moeten de verkeersstroom, vaak ‘gehinderd’ door traag landbouwverkeer, op deze N79 veiliger later verlopen. De lengte van deze gewestweg Sin-Truiden bedraagt tot aan de landgrens in Vroenhoven 34,6 kilometers. In Tongeren sluit ze aan op de autosnelweg Antwerpen-Luik E313.

De spoorlijn Tienen-Tongeren iets ten noorden van de steenweg was tussen 1876 en 1957 actief voor personenvervoer en biedt nu op haar tracé een recreatieve en toeristische fietsweg. 



Lees: Frank MULLENERS, ‘De eerstesteenlegging van de steenweg Tongeren-Sint-Truiden (1817)’, in ‘Historische bijdragen ter nagedachtenis van G. Heynen’, Sint-Truiden: Geschiedkundige kring van Sint-Truiden, 1984, p. 227-230; ‘Sint-Truiden ingekaderd 1830-1914’, tentoonstellingscatalogus, Sint-Truiden: vzw. Sint-Truiden 1300, 1998, p. 110-123.