Brans, Jan (Victor Lucien), auteur

Sint-Truiden 05.03.1908   Borgerhout 07.10.1986   Madeleine Beckers  Mia Dujardin 

Zoon van politieagent Albert uit Heers en Marie-Thérèse Bex uit Alken. Broer van Volksunie- en Vlaams Blokactivist Emmanuel (1911-1993).  Klein Seminarie, AKVS. Rechten, geschiedenis, politieke en sociale wetenschappen Leuven 1932. Artikels in Ons Leven en Vlaanderen. Propagandist, secretaris en kandidaat Katholieke Vlaamse Volkspartij Limburg. 

Medewerker De Bilzenaar, Vlaanderen, Voor altaar en haard, redacteur Roeping 1936-1939 en De Schelde. Advocaat Antwerpen 1933, medewerker Lode Craeybeckx. Pseud. ‘Rickert’’Jan Van Zerkingen’ ‘Jan van Schuurhoven’. Medewerker Nieuw Vlaanderen. Volksuniversiteit Herman van der Reeck. Pangermanist en antisemiet. Hoofdredacteur B-editie Volk en Staat 1940-1944. Bijdragen in Nieuw Vlaanderen en Arbeidsorde. Bekamper van DeVlag en Duitse censuur, uitgewezen uit Duitsland december 1942. Niet teruggekeerd van een tweede VNV-onderhandelingsmissie Spanje, daar geïnterneerd in gevangenis en hospitaal. Bij verstek ter dood veroordeeld 1945. 

Verlies Belgische nationaliteit 1948-1967. Buitenlands medewerker De Standaard, Dietsche Warande en Belfort, en ’t Pallieterke. Kunsthistorische studies en artikels, ook in Spaanse en internationale tijdschriften zoals La Gazette des Beaux-Arts en Berlington Magazine. Juridisch raadgever Bayer in Duitsland 1957. Terug in België 1968, Wommelgem. Medeoprichter Vlaams Blok 1979. Stichter-voorzitter Vlaams-Nationale debatclub 1980. Kanunnik Boonprijs 1963 en Snellaertprijs 1982. 

Lees: JORISSEN; Lambert SWERTS, in Eigen Aard, 2, nr. 4, december 1975; Pieter Jan VERSTRAETE en Kris BARREZEELE, Vlaamse portretten, 1. Ten huize van… Jan Brans, Antwerpen: De Nederlanden, 1985, p. 37-49; Omstreden Jan Brans overleden, in Het Nieuwsblad, 09.10.1986; Willy MASSIN, Limburgers in het Vlaams Legioen en de Waffen SS, Diest: eb., 1991, p. 140-141; Evrard RASKIN, Gerard Romsée. Een ongewone man, een ongewoon leven, Antwerpen-Baarn: Hadewijch, 1995, p. 317-320; Erik VANDEWALLE en Bruno DE WEVER, in NEVLAB, p. 593-594; Lieven SAERENS, De Jodenjagers van de Vlaamse SS. Gewone Vlamingen?, Tielt: Lannoo, 2007, p. 43 en 55; Frank SEBERECHTS en Frans-Jos VERDOODT, Leven in twee werelden. Belgische collaborateurs en de diaspora na de Tweede Wereldoorlog, Leuven: Davidsfonds, 2009, p. 121-122 en passim; Pieter Jan VERSTRAETE, in NBIOW, 20, 2011, kol. 140-148; Roger RUTTEN, De nazirazzia van 25 mei 1943, Berchem: EPO, 2013, p. 215-218.
Publicaties: Geschiedenis en politiek, (Verhandelingen Katholieke Vlaamsche hoogeschooluitbreiding, 350), Antwerpen e.a.: nv. Standaard Boekhandel, 1937; De illusie der historische lotsverbondenheid, (Uitgaven van de volksuniversiteit ‘Herman van den Reeck’, 5), Antwerpen: Nederlandsche Boekhandel, 1937; Het Dietsche bewustzijn in Zuid-Nederland: bijdrage tot de geschiedenis der Zuidelijke Nederlanden, (Uitgaven van de volksuniversiteit ‘Herman van den Reeck’, 5, nr. 23-24-25, juni 1937 en Amsterdam: Wereldbibliotheek; Het zelfstandigheidsnationalisme in de Vlaamsche beweging, (Uitgaven van de volksuniversiteit ‘Herman van den Reeck’, 34), Antwerpen, maart 1940; Bevolking en levensruimte der Nederlanden, Antwerpen: De Schelde, 1941; Vlaanderen en de ‘Idée belge’, Antwerpen: De Schelde, 1941; Tien jaren N.S.D.A.P. in ons land, in Volk en Staat, 02.12.1942; De Rijksgedachte, Antwerpen: Volk en Staat, 1942; Romantisme en werkelijkheid, Antwerpen: Volk en Staat, 1942; De Maasgouw, bakermat der dietsche Germaansche kultuur, in Volk en Staat, 11-12.10.1942, bijlage; Ons Volk en zijn Taal, Dosfel-reeks, 5), Antwerpen: Volk en Staat, 1943; Hieronymus Bosch(el Bosco) en El Prado y en El Escorial, Barcelona: Omega, 1948; Salvador Dali und seine religiöse Malerei, München: Neues Abendland, 1955; Vlaamse schilders in dienst der koningen van Spanje, Leuven: 1959; Horatius en Vondel, Antwerpen: 1962; De gevangene van Tordesillas, Leuven, 1963; De nalatenschap der conquistadores, (Vlaamse pockets, 5), Hasselt: Heideland, 1965; Pieter van Gent, in Twintig eeuwen Vlaanderen, 13, 1976, p. 97-100; Rubens zonder aureool, Brecht-Antwerpen: De Roerdomp, 1977. Info: AMVC en HIP.
Kamiel Stevaux
ONTDEKKING VAN DE DAG

Bruyninx, Jan, edelman

 Maastricht 29.06.1574   26.07.1641   Barbara Seegers  

 Uit een geslacht van grenswachters van de Graven van Loon, in Brustem sinds minstens 1300. Zoon van Koenraad en Barbara Tans. Jonker. Halfheer van Brustem en voogd van Zepperen 1610. Grondbezit in Brustem, Maastricht, Diepenbeek, Bilzen en Vreren, Val, Borgloon en Hasselt. Plaatste gedenksteen voor zijn overgrootvader jonker Bartholomeus (+1500) in kerk Brustem 1617. Zelf begraven in het hoogkoor van de Minderbroederskerk  Sint-Truiden. volgens overeenkomst uit 1641. Wapen: in goud twee dwarsbalken van keel met zilveren vrijkwartier beladen met drie zwarte leeuwen. 

Grafzerk nu in muur kloosterpand Minderbroedersklooster  Sint-Truiden. met identificatie en verwijzing naar het plaatsen van het monument nog tijdens zijn leven uit wantrouwen naar erfgenamen toe. 


Vloerzerk in natuursteen, nu in muur pandgang klooster,  KIK-IRPA


 Lit.: Erik HOUTMAN en Jos MOLEMANS, Cijnsregister van het Bruyninxhof te Brustem (1300). Tekstkritische uitgave en toelichting, in HBBRUSint-Truiden. 1975, p. 239-282. Francis GOOLE, Heraldische merkwaardigheden te Brustem, in HBBRUST. p. 137, 138, 152 en 154; Francis GOOLE en Piet SEVERIJNS, Bruninckx, (Familiekroniek), in HBVL, 17 en 18.06.1989; Jacques BROUWERS, in NBIOW, 13; 1990, kol. 140-142; ID., De heren van Brustem, in Het Oude Land van Loon, 43, 1988, p. 55-92.