Brans, Jan (Victor Lucien), auteur

Sint-Truiden 05.03.1908   Borgerhout 07.10.1986   Madeleine Beckers  Mia Dujardin 

Zoon van politieagent Albert uit Heers en Marie-Thérèse Bex uit Alken. Broer van Volksunie- en Vlaams Blokactivist Emmanuel (1911-1993).  Klein Seminarie, AKVS. Rechten, geschiedenis, politieke en sociale wetenschappen Leuven 1932. Artikels in Ons Leven en Vlaanderen. Propagandist, secretaris en kandidaat Katholieke Vlaamse Volkspartij Limburg. 

Medewerker De Bilzenaar, Vlaanderen, Voor altaar en haard, redacteur Roeping 1936-1939 en De Schelde. Advocaat Antwerpen 1933, medewerker Lode Craeybeckx. Pseud. ‘Rickert’’Jan Van Zerkingen’ ‘Jan van Schuurhoven’. Medewerker Nieuw Vlaanderen. Volksuniversiteit Herman van der Reeck. Pangermanist en antisemiet. Hoofdredacteur B-editie Volk en Staat 1940-1944. Bijdragen in Nieuw Vlaanderen en Arbeidsorde. Bekamper van DeVlag en Duitse censuur, uitgewezen uit Duitsland december 1942. Niet teruggekeerd van een tweede VNV-onderhandelingsmissie Spanje, daar geïnterneerd in gevangenis en hospitaal. Bij verstek ter dood veroordeeld 1945. 

Verlies Belgische nationaliteit 1948-1967. Buitenlands medewerker De Standaard, Dietsche Warande en Belfort, en ’t Pallieterke. Kunsthistorische studies en artikels, ook in Spaanse en internationale tijdschriften zoals La Gazette des Beaux-Arts en Berlington Magazine. Juridisch raadgever Bayer in Duitsland 1957. Terug in België 1968, Wommelgem. Medeoprichter Vlaams Blok 1979. Stichter-voorzitter Vlaams-Nationale debatclub 1980. Kanunnik Boonprijs 1963 en Snellaertprijs 1982. 

Lees: JORISSEN; Lambert SWERTS, in Eigen Aard, 2, nr. 4, december 1975; Pieter Jan VERSTRAETE en Kris BARREZEELE, Vlaamse portretten, 1. Ten huize van… Jan Brans, Antwerpen: De Nederlanden, 1985, p. 37-49; Omstreden Jan Brans overleden, in Het Nieuwsblad, 09.10.1986; Willy MASSIN, Limburgers in het Vlaams Legioen en de Waffen SS, Diest: eb., 1991, p. 140-141; Evrard RASKIN, Gerard Romsée. Een ongewone man, een ongewoon leven, Antwerpen-Baarn: Hadewijch, 1995, p. 317-320; Erik VANDEWALLE en Bruno DE WEVER, in NEVLAB, p. 593-594; Lieven SAERENS, De Jodenjagers van de Vlaamse SS. Gewone Vlamingen?, Tielt: Lannoo, 2007, p. 43 en 55; Frank SEBERECHTS en Frans-Jos VERDOODT, Leven in twee werelden. Belgische collaborateurs en de diaspora na de Tweede Wereldoorlog, Leuven: Davidsfonds, 2009, p. 121-122 en passim; Pieter Jan VERSTRAETE, in NBIOW, 20, 2011, kol. 140-148; Roger RUTTEN, De nazirazzia van 25 mei 1943, Berchem: EPO, 2013, p. 215-218.
Publicaties: Geschiedenis en politiek, (Verhandelingen Katholieke Vlaamsche hoogeschooluitbreiding, 350), Antwerpen e.a.: nv. Standaard Boekhandel, 1937; De illusie der historische lotsverbondenheid, (Uitgaven van de volksuniversiteit ‘Herman van den Reeck’, 5), Antwerpen: Nederlandsche Boekhandel, 1937; Het Dietsche bewustzijn in Zuid-Nederland: bijdrage tot de geschiedenis der Zuidelijke Nederlanden, (Uitgaven van de volksuniversiteit ‘Herman van den Reeck’, 5, nr. 23-24-25, juni 1937 en Amsterdam: Wereldbibliotheek; Het zelfstandigheidsnationalisme in de Vlaamsche beweging, (Uitgaven van de volksuniversiteit ‘Herman van den Reeck’, 34), Antwerpen, maart 1940; Bevolking en levensruimte der Nederlanden, Antwerpen: De Schelde, 1941; Vlaanderen en de ‘Idée belge’, Antwerpen: De Schelde, 1941; Tien jaren N.S.D.A.P. in ons land, in Volk en Staat, 02.12.1942; De Rijksgedachte, Antwerpen: Volk en Staat, 1942; Romantisme en werkelijkheid, Antwerpen: Volk en Staat, 1942; De Maasgouw, bakermat der dietsche Germaansche kultuur, in Volk en Staat, 11-12.10.1942, bijlage; Ons Volk en zijn Taal, Dosfel-reeks, 5), Antwerpen: Volk en Staat, 1943; Hieronymus Bosch(el Bosco) en El Prado y en El Escorial, Barcelona: Omega, 1948; Salvador Dali und seine religiöse Malerei, München: Neues Abendland, 1955; Vlaamse schilders in dienst der koningen van Spanje, Leuven: 1959; Horatius en Vondel, Antwerpen: 1962; De gevangene van Tordesillas, Leuven, 1963; De nalatenschap der conquistadores, (Vlaamse pockets, 5), Hasselt: Heideland, 1965; Pieter van Gent, in Twintig eeuwen Vlaanderen, 13, 1976, p. 97-100; Rubens zonder aureool, Brecht-Antwerpen: De Roerdomp, 1977. Info: AMVC en HIP.
ONTDEKKING VAN DE DAG

Koningin Astrid, lieveling van het publiek

Verongelukte vorsten herdacht

De Zweedse prinses Astrid (°1909) werd in 1929 gemalin van onze Belgische vorst Leopold III. Ze verloor het leven bij een auto-ongeval in Zwitserland op 29 augustus 1935. De gemeenteraad hernoemde de Tentoonstellingsstraat al eind september in ‘Koningin Astridstraat’. In november 1937 organiseerde een comité van de Nationale Strijdersbond in het stadhuis een tentoonstelling van zandtapijt met de overleden Astrid op haar praalbed, om fondsen te werven voor een gedenkteken. Dat werd in de vorm van een postuum staatsieportret aangeboden aan het stadsbestuur tijdens de augustuskermis van 1939. Door de mobilisatie en de opeisingen ging deze plechtigheid met tentoonstelling verloren in het oorlogsnieuws.

De vermaarde Hasseltse portretschilder Jos Damien en zijn leerlinge-assistente Anne Rutten signeerden het schilderij.

Koningin Astrid wordt levensgroot en ten voeten uit afgebeeld in een paleisdecor en houdt een waaier van struisvogelveren vast. Ze draagt een witte galajurk met korte sleep en nonchalant gedragen losse mouwen. Oorhangers, armband en hanger met kruis tonen een groene smaragdkleur. De stralende vorstin draagt het zogenaamde ‘Diadeem der negen provinciën’. Dit kleinood, een verlovingscadeau van de Belgische bevolking uit februari 1925, bestaat uit een band met Griekse meandermotieven en werd door juwelier Van Bever vervaardigd. In de later herwerkte versie met ruiten zijn de elf briljanten ingewerkt als symbool van de toen negen provincies, plus België met vorstenhuis, plus Belgisch Congo.




In 1934 was in de inkomhal van het stadhuis al een gedenkteken opgericht voor vorst Albert I, na zijn tragisch klimongeval.

Lees meer