Hospitaal voor Mannen

Thans O.C.M.W.-hospitaal en tehuis voor bejaarden.

Complex in eclectische stijl met neobarokelementen, gelegen aan de Hoge Veser, die door platanen is afgezoomd. Gebouw van 1875-1888 naar ontwerp van architect J. Bruyenne. Baksteen gebouw van twee bouwlagen onder zadeldak (leien), met dakkapellen. Ten noordwesten, vleugel van het voormalige Dispensarium (1843-1846), in het verlengde van het hoofdgebouw. De voorgevel telt elf + dertien + vier traveeën; arduinen plint, kordon en hoekbanden. Trapgevels boven de eerste en tweede travee, de tiende en de elfde travee, de drie middentraveeën der gevelinsprong en de derde en vierde travee van rechts. Gesmeed ijzeren muurankers. Baksteenfries onder de houten kroonlijst. De drie met trapgevel bekroonde middentraveeën der gevelinsprong zijn opgevat als monumentale poorttravee; in de geveltop met wapenschild van Sint-Truiden en het opschrift HOPITAL, en onder de bovenvensters twee gevelstenen met opschrift HENRI SWENNEN 1900 en EDMOND DE MALIZARD 1907.

Getoogde arduinen vensters met licht inspringende sluitsteen. Gelijkaardige, hoge poort. De zuidwestelijke gevel, met de beide, haakse vleugels (elk zeven traveeën lang en drie breed), is soberder opgevat; verhoogde begane grond en gecementeerde plint. Baksteenfries onder de kroonlijst; gesmeed ijzeren muurankers; bakstenen kordons. Getoogde vensters in een licht uitspringende, bakstenen omlijsting en doorlopende arduinen lekdrempels.

De noordwestvleugel telt tien traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (Vlaamse pannen), en is met de voorgevel naar het zuidwesten gericht. Verankerd bakstenen gebouw. De voorgevel heeft een hardstenen plint. Licht getoogde bovenvensters in rechthoekige verdiepte gevelvlakken; hardstenen lekdrempels. Twee rechthoekige deuren in een verdiepte kalkstenen omlijsting op neuten. Blinde achtergevel, op twee recente vensters na. De oude kern van het gebouw blijkt duidelijk uit de rechtse hoekband van kalksteen.


Bron     : Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N2 (He-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  Schlusmans, Frieda
Datum  : 1981

Bron: Bevat overheidsinformatie, verkregen onder de modellicentie voor gratis hergebruik Vlaanderen v1.0. URI:
Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Hospitaal voor Mannen [online] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/84271 Geraadpleegd op 12-11-2019

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Robijns of Robyns, Frans Antoon, "Meester Robyns", onderwijsinspecteur

Mielen boven Aalst 10.10.1836   Elsene 31.07.1903  Virginie Ghijsens 

Zoon van Willem en Maria Josepha Bormans.  

Lessen Latijn bij pastoor Theunissen in Aalst. Ll. Normaalschool 1851-1854, grootste onderscheiding. Onderwijzer college Asse, pensionaat Snyders Brussel, instituut Saint-Martin Brussel, Opwijk en Gors-Opleeuw. Onderwijzer  Gelinden 1857. Huwelijk met dochter graankoopman Gelinden 1863. Vader van priester Oswald. Letterkundige. Kantonnaal inspecteur  Maaseik 1873 en hoofdinspecteur 1885 lager onderwijs. 

Dochter Alfonsine, onderwijzeres, huwde met drukker J. Van Der Donck Maaseik.  

Schrijver . Boek De l’enseignement de la rédaction dans les écoles primaires, spécialement dans les écoles primaires rurales, suivi du plan (2de ed., gedrukt bij Vanwest-Pluymers in 1860), bekroond door het Journal de l”Enseignement primaire et de l’enseignement moyen du second degré 1859. Voorstander Socratische methode. Diploma Londen 1871 en medaille Wenen 1873 voor leerboeken. Stichter opvoedkundig tijdschrift Katholiek Schoolblad 1879, later De Opvoeding. Stichter Schoolbond tegen Alcoolisme 1887. Handboeken anti-alcoholisme, vaak samen met zoon en dokter Albert Robijns. 

Schreef tekst Ons vaandel voor lied van vlag alcohol-onthoudersbond, met Belgische kleuren, groene morgenster op wit veld. Andere werken: Nieuwe schrijf-leesmethode. Leesboek voor volksscholen. De kleine zanger. Methodische stijl- en denkleer. Aanleiding tot het vervaardigen van Nederduitsche opstellen. Methode om de Nederduitschen op korten tijd te leeren Fransch lezen. Nederlandsche spraakleer. Elementaire oefeningen in het schoonschrijven. Hand-atlas der Bijbelsche geschiedenis. Rekenkunde der lagere scholen. Woonde later in Hasselt, maar toevallig in Elsene overleden. Neefje Alfred Robyns, hoofdonderwijzer te Neeroeteren was ook auteur van leerboeken. Straatnaam Gelinden. Staatsieportret Stadsmus Hasselt.

Publ.: Bruno. Herinneringen uit de tijd der Luiksche Omwenteling van 1789-1791, Antwerpen: J. B. Van Roey, 1867; Province de Limbourg. Rapport sur la situation de l’enseignement primaire catholique. 1883-1884, Sint-Truiden; Beknopte leergang van opvoedkunde door een oudbestierder eener normaalschool, herzien voor hetgeen de bijzondere methodeleer betreft, 3de uitg., Sint-Truiden. S. Lutgardis’ drukkerij, 1887; Aritmétique des écoles primaires. Division supérieure, nieuwe ed., Luik: H. Dessain, 1890; Cours pratique de style élémentaire à l’usage des écoles primaires, des pensionnats et des écoles moyennes. Partie de l’élève; Luik: H. Dessain, 1890; Keur van stukken ter vertaling uit het Fransch in het Nederlandsch. Werkje tevens bestemd om als Fransch leesboek in lagere en middelbare scholen gebruikt te worden. Handboek des leerlings, nieuwe uitg., Luik: H. Dessain, z.j.; Verzameling van antialcoolische verhalen, gedichten en gezangen. Eerste reeks, Maaseik: J. Vanderdonck-Robyns, 1895; met Alb. Robyns, Handboek van het Antialcoolisme, Maaseik: J. Vanderdonck, 1899;
Lit.: Het Algemeen Belang der Provincie Limburg, 30.07.1892; Oswald ROBYNS, Verzamelde gedichten met levensschets van F.A. Robijns, Maaseik, 1905, met biografie p. 5-15; J. BROUWERS, in NBIOW, 11, 1985, kol. 648-652; MINTEN, p. 59, nr. 180; Raf VAN LAERE, Bruno, een 19de-eeuws verhaal over de Luikse revolutie te Sint-Truiden, in HBSTEV, 2006, p. 341-348.
Lees meer