Bronckaers, Oscar (Jean Pierre), kunstschilder

Ans 22.02.1899 Eisden 06.06.1977 , x Irene Féront 

Zoon van magazijnier André uit Sint-Truiden en Marie Elisabeth Antonie Gossart uit Aalst. Sinds 1903 terug in Sint-Truiden. Aalmoezeniers van de Arbeid en academie Sint-Truiden. Les van Heidbüchel. Lid kunstkring. 

Vanaf 1917 naar steenkoolmijn Eisden als technisch tekenaar, tot 1964. Schilder, beeldhouwer, etser. Kempense industrielandschappen. Lid ‘Cercle artistique les Heecrabbers’ Hasselt 1928. Les van Van Hoof in Schilde en Dirk Baksteen in Mol 1939. Tentoonstelling met kunstkring in Luik 1933. Mijnwerkersmonument 1907-1957 Koninginnenlaan Eisden 1958. Karikaturist met pseud. anagram ‘Rasco’. Illustrator boek ‘Heide’ van Hilarion Thans. Ontvangen door koningin Elisabeth 1950. Huis ‘Lijsternest’ Eisden. Retrospectieve expo door Stichting Erfgoed Eisden 1999.

Lit.: Tom ASSEN, in Kunstenaars van heden, 3, Antwerpen: Artistenfonds Rockoxhuis, 1960, p. 131-148; Albert DUSAR, in De Tijdspiegel, 28, 1973, afl. 3; Jan KOHLBACHER, in HBVL, 05.11.1999; Oscar Bronckaers 100, Eisden: Stichting Erfgoed, 1999; RASKIN, p. 40-41: Ludo RASKIN, Liefde voor het boek, Hasselt: Cultuurcentrum, 2010, p. 39.
Publ.: De Zwarte Kempen, etsenalbum bij proza van Hilarion Thans 1943; Bokrijk, etsenalbum; De mijn, etsenalbum, 1950. 

Info: website Hemotech. 
Zie: databank Erfgoedplus,
vb. ets Grote Markt, https://www.erfgoedplus.be/details/71022A99.priref.3506
vb. ets Abdijtoren, https://www.erfgoedplus.be/details/KF.objecten.1430550944299-436662





ONTDEKKING VAN DE DAG

Strenge, geleerde heren op het 'schoon verdiep'

In de schepenzaal van het 18de-eeuwse stadhuis op de Grote Markt ontvangt het stadsbestuur nu voorname gasten en overheden om beleid te onderhandelen, en akten officieel te ondertekenen. Voor 1800 zetelden hier de schepenen van de beide heren, maar dan werkelijk als rechters in burgerlijke en criminele zaken. Een berucht proces was dat tegen de brandstichters in 1784, Suske de Poup, 't Voorvelleke en hun medeplichtigen.

In dit lokaal hangen zeven ovale stucmedaillons met daarin grisailles op doek. Het trompe l'oeuil van deze grijze schilderijtjes geeft een 3D-effect en was minder duur dan echt modelleerwerk. De onderwerpen moesten de geleerdheid van de zittende heren van deze rechtbank benadrukken. De geest van Verlichting met rede en wetenschap is hier duidelijk aanwezig. De hoe bezoekers van andere steden in de 18de eeuw zullen ogen tekort gehad hebben om dit allemaal te ontcijferen en bewonderen. Dit is duidelijk een pronkzaaltje van de assertieve stad Sint-Truiden. 

De tafereeltjes tonen mollige gevleugelde jongetjes of 'putti' die druk in de weer zijn met kunst en wetenschap: astronomie, architectuur, muziek, alchemie, beeldhouwkunst, handel-rekenkunst en schilderkunst. Niet toevallig signeerde Diestenaar Pieter-Jan De Craen dit laatste tafereeltje met DE CRAEN F(ecit) ! Hij verdiende drie kronen per tafereel met deze opdracht. 



Astronomie: drie putti zijn druk doende met hun observaties. In een leeg decor hanteert een jongetje een zeekijker, gericht naar de hemel. Op de voorgrond bestudeert een staande putto met loep het armillarium op voet. Vooraan liggen nog een telescoop, een passer en een winkelhaak. De zittende putto wijst een plek aan op een wereldbol op voet. 

Alchemie: in een interieur met wandrekken vol rokende kolven, destilleertoestel en vaatjes zijn drie putti aan het werk. Vooraan een rieten bloemenmandje en achteraan een haard. Eén jongetje, zittend op een kussen in een stoel met armleuningen, beoordeelt de inhoud van een glazen kolf, terwijl een destilleertoestel met stookdeurtje overloopt naar een kolf met handvatten. Zijn helper stampt in een vijzel op sokkel producten fijn en het derde figuurtje brengt een kom bij. De strik van het ophanglint is hier rijker dan bij de andere medaillons en gedecoreerd met een bloempjesrank. 


Lees: Franz AUMANN, Symboliek op het 'schoon verdiep' van het Sint-Truidense stadhuis, in Sint-Truiden een zoektocht naar symbolen, Open Monumentendag Vlaanderen, Sint-Truiden: stadsbestuur, 2002, p. 19-27; Frank DECAT, Sint-Truiden 1784: criminele\nhistories in een Luikse stad, Leuven: Davidsfonds, 2012; Het stadhuis van Sint-Truiden. Hart van de democratie, Sint-Truiden: stadsbestuur, 2018, p. 56-61.