Hospitaalkapel Sint-Augustinus

Voormalige hospitaalkapel Sint-Augustinus. Thans postkantoor. Voor de aanleg van het Sint-Maartenplein (1910) liep de straat naast de Sint-Maartenkerk door; hier bevonden zich de gebouwen van het "Stadtssieckenhuys". Het hospitaal was oorspronkelijk een stichting van de abdij, om bedevaarders naar het graf van Sint-Trudo te verzorgen; dit eerste gebouw, vermeld in 1139, bevond zich aan het begin van de Plankstraat. Later werden er ook de burgers van de stad verpleegd. In 1239 wordt een nieuw hospitaal opgericht, op de hoger vermelde plaats naast de Sint-Maartenkerk. In 1788 verliest het hospitaal zijn functie, en in 1910 wordt het complex, op de kapel na, afgebroken. Enkele jaren later wordt de kapel als postkantoor in gebruik genomen, en worden de postgebouwen toegevoegd.

Eénbeukige zaalkerk uit de 17de eeuw, aanleunend bij een vroeg-gotisch koor. Het gebouw is thans volledig ingebouwd, zodat alleen de voorgevel van de straat uit nog zichtbaar is. Bakstenen gebouw met mergelstenen banden onder zadeldak (kunstleien), met zeszijdige dakruiter boven de eerste travee.

Barokke westgevel: verhoogde halsgevel met bekronend driehoekig fronton. Twee ordonnerende, bakstenen, kolossale pilasters voorzien van een kapiteel met gegroefde mergelstenen voluutversiering onder het gekornist, mergelstenen entablement. Pilasters doorgetrokken in de geveltop als postamenten met siervaas, aan weerszij geflankeerd door voluten; verhoogde hals, afgelijnd met riemprofiel uitlopend op spiralen; blind rondboogvenster in een mergelstenen omlijsting met imposten; de geprofileerde druiplijst, die de verhoogde hals aflijnt, volgt de boogrug van het venster; driehoekig fronton met mergelstenen lijst. Rondboogpoortje in een rechthoekige, kalkstenen omlijsting, met kwarthol profiel, met ingediepte panelen versierde posten op neuten, geprofileerde imposten, een bewerkte sluitsteen en een zware, geprofileerde druiplijst; fraai, oorspronkelijk houtwerk. Hierboven, bakstenen rondboognis, voorzien van een uitspringende booglijst met gekrulde uiteinden. Mergelstenen rondboogvenster in het midden der gevel, met geprofileerd beloop en een booglijst als aan de nis.

In de noordelijke zijgevel werd een gelijkaardige geveltop in neobarokstijl opgetrokken (tweede helft 19de eeuw).

Het interieur werd volledig verbouwd en ingericht voor de nieuwe functie.


Bron     : Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N2 (He-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  Schlusmans, Frieda
Datum  : 1981

Bron: Bevat overheidsinformatie, verkregen onder de modellicentie voor gratis hergebruik Vlaanderen v1.0. URI:
Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Hospitaalkapel Sint-Augustinus [online] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/22960 Geraadpleegd op 12-11-2019

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Robijns of Robyns, Frans Antoon, "Meester Robyns", onderwijsinspecteur

Mielen boven Aalst 10.10.1836   Elsene 31.07.1903  Virginie Ghijsens 

Zoon van Willem en Maria Josepha Bormans.  

Lessen Latijn bij pastoor Theunissen in Aalst. Ll. Normaalschool 1851-1854, grootste onderscheiding. Onderwijzer college Asse, pensionaat Snyders Brussel, instituut Saint-Martin Brussel, Opwijk en Gors-Opleeuw. Onderwijzer  Gelinden 1857. Huwelijk met dochter graankoopman Gelinden 1863. Vader van priester Oswald. Letterkundige. Kantonnaal inspecteur  Maaseik 1873 en hoofdinspecteur 1885 lager onderwijs. 

Dochter Alfonsine, onderwijzeres, huwde met drukker J. Van Der Donck Maaseik.  

Schrijver . Boek De l’enseignement de la rédaction dans les écoles primaires, spécialement dans les écoles primaires rurales, suivi du plan (2de ed., gedrukt bij Vanwest-Pluymers in 1860), bekroond door het Journal de l”Enseignement primaire et de l’enseignement moyen du second degré 1859. Voorstander Socratische methode. Diploma Londen 1871 en medaille Wenen 1873 voor leerboeken. Stichter opvoedkundig tijdschrift Katholiek Schoolblad 1879, later De Opvoeding. Stichter Schoolbond tegen Alcoolisme 1887. Handboeken anti-alcoholisme, vaak samen met zoon en dokter Albert Robijns. 

Schreef tekst Ons vaandel voor lied van vlag alcohol-onthoudersbond, met Belgische kleuren, groene morgenster op wit veld. Andere werken: Nieuwe schrijf-leesmethode. Leesboek voor volksscholen. De kleine zanger. Methodische stijl- en denkleer. Aanleiding tot het vervaardigen van Nederduitsche opstellen. Methode om de Nederduitschen op korten tijd te leeren Fransch lezen. Nederlandsche spraakleer. Elementaire oefeningen in het schoonschrijven. Hand-atlas der Bijbelsche geschiedenis. Rekenkunde der lagere scholen. Woonde later in Hasselt, maar toevallig in Elsene overleden. Neefje Alfred Robyns, hoofdonderwijzer te Neeroeteren was ook auteur van leerboeken. Straatnaam Gelinden. Staatsieportret Stadsmus Hasselt.

Publ.: Bruno. Herinneringen uit de tijd der Luiksche Omwenteling van 1789-1791, Antwerpen: J. B. Van Roey, 1867; Province de Limbourg. Rapport sur la situation de l’enseignement primaire catholique. 1883-1884, Sint-Truiden; Beknopte leergang van opvoedkunde door een oudbestierder eener normaalschool, herzien voor hetgeen de bijzondere methodeleer betreft, 3de uitg., Sint-Truiden. S. Lutgardis’ drukkerij, 1887; Aritmétique des écoles primaires. Division supérieure, nieuwe ed., Luik: H. Dessain, 1890; Cours pratique de style élémentaire à l’usage des écoles primaires, des pensionnats et des écoles moyennes. Partie de l’élève; Luik: H. Dessain, 1890; Keur van stukken ter vertaling uit het Fransch in het Nederlandsch. Werkje tevens bestemd om als Fransch leesboek in lagere en middelbare scholen gebruikt te worden. Handboek des leerlings, nieuwe uitg., Luik: H. Dessain, z.j.; Verzameling van antialcoolische verhalen, gedichten en gezangen. Eerste reeks, Maaseik: J. Vanderdonck-Robyns, 1895; met Alb. Robyns, Handboek van het Antialcoolisme, Maaseik: J. Vanderdonck, 1899;
Lit.: Het Algemeen Belang der Provincie Limburg, 30.07.1892; Oswald ROBYNS, Verzamelde gedichten met levensschets van F.A. Robijns, Maaseik, 1905, met biografie p. 5-15; J. BROUWERS, in NBIOW, 11, 1985, kol. 648-652; MINTEN, p. 59, nr. 180; Raf VAN LAERE, Bruno, een 19de-eeuws verhaal over de Luikse revolutie te Sint-Truiden, in HBSTEV, 2006, p. 341-348.
Lees meer