Hospitaalkapel Sint-Augustinus

Voormalige hospitaalkapel Sint-Augustinus. Thans postkantoor. Voor de aanleg van het Sint-Maartenplein (1910) liep de straat naast de Sint-Maartenkerk door; hier bevonden zich de gebouwen van het "Stadtssieckenhuys". Het hospitaal was oorspronkelijk een stichting van de abdij, om bedevaarders naar het graf van Sint-Trudo te verzorgen; dit eerste gebouw, vermeld in 1139, bevond zich aan het begin van de Plankstraat. Later werden er ook de burgers van de stad verpleegd. In 1239 wordt een nieuw hospitaal opgericht, op de hoger vermelde plaats naast de Sint-Maartenkerk. In 1788 verliest het hospitaal zijn functie, en in 1910 wordt het complex, op de kapel na, afgebroken. Enkele jaren later wordt de kapel als postkantoor in gebruik genomen, en worden de postgebouwen toegevoegd.

Eénbeukige zaalkerk uit de 17de eeuw, aanleunend bij een vroeg-gotisch koor. Het gebouw is thans volledig ingebouwd, zodat alleen de voorgevel van de straat uit nog zichtbaar is. Bakstenen gebouw met mergelstenen banden onder zadeldak (kunstleien), met zeszijdige dakruiter boven de eerste travee.

Barokke westgevel: verhoogde halsgevel met bekronend driehoekig fronton. Twee ordonnerende, bakstenen, kolossale pilasters voorzien van een kapiteel met gegroefde mergelstenen voluutversiering onder het gekornist, mergelstenen entablement. Pilasters doorgetrokken in de geveltop als postamenten met siervaas, aan weerszij geflankeerd door voluten; verhoogde hals, afgelijnd met riemprofiel uitlopend op spiralen; blind rondboogvenster in een mergelstenen omlijsting met imposten; de geprofileerde druiplijst, die de verhoogde hals aflijnt, volgt de boogrug van het venster; driehoekig fronton met mergelstenen lijst. Rondboogpoortje in een rechthoekige, kalkstenen omlijsting, met kwarthol profiel, met ingediepte panelen versierde posten op neuten, geprofileerde imposten, een bewerkte sluitsteen en een zware, geprofileerde druiplijst; fraai, oorspronkelijk houtwerk. Hierboven, bakstenen rondboognis, voorzien van een uitspringende booglijst met gekrulde uiteinden. Mergelstenen rondboogvenster in het midden der gevel, met geprofileerd beloop en een booglijst als aan de nis.

In de noordelijke zijgevel werd een gelijkaardige geveltop in neobarokstijl opgetrokken (tweede helft 19de eeuw).

Het interieur werd volledig verbouwd en ingericht voor de nieuwe functie.


Bron     : Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N2 (He-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  Schlusmans, Frieda
Datum  : 1981

Bron: Bevat overheidsinformatie, verkregen onder de modellicentie voor gratis hergebruik Vlaanderen v1.0. URI:
Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Hospitaalkapel Sint-Augustinus [online] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/22960 Geraadpleegd op 12-11-2019

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Brialmont, (Jean Joseph) Emile, ijzergieter

Vaux sous Chèvremont (L.) 21.09.1885  – 22.07.1958 , x Gertrude Schaps 

Zoon van Emile en Josephine Dumont. IJzergieter. Huwde in Immersdorf (D.) 1912. Kwam in 1914 van Ougrée en vestigde zich in oude stroopfabriek. Samenwerking met Joseph Beauduin. Verkoop en herstelling machines voor nijverheid en landbouw. Ketels voor gemeentesoep en stroopstokerijen. Persen. Vlees- en groentenmachines. Gieter van onderdelen voor treinen en schepen, dieselmotoren, boormachines en draaibanken. Grafkruisen. Staallaswerken, drijfriemen, brandkasten, ketels, olie, vetten. N.V. Fonderies et ateliers Emile Brialmont leverde internationaal. Bij de interbellumcrisis omgeschakeld naar robuuste, gebrevetteerde ‘Brialmont’kachel s met acht luchtcirculaties voor o.a. scholen, kerken en fabrieken. Ook kacheltype ‘Belgische Staat’. Het bedrijf stelde tot 140 mensen tewerk. Schoonvader van Albert Vanslype. Zonen Albert Brialmont-Palms  (1917-1986), burgerlijk ingenieur, en Gerard (1921-1999), en overnemer Dassel (D.), goten vanaf 1968 stoven en sierstukken zoals haardplaten, haardijzers, poorten, hekken, lantaarnpalen, brievenbussen en sierkanonnen, waarvoor ze houten karrenwielen opkochten. Het vml. bedrijfsterrein op Stayerveld  werd in 1986 verkocht aan de sociale huisvestingsmaatschappij Nieuw Sint-Truiden. Gazometerstraat ca.1918. Houtstraat ca.1933. Tramstraat 1 ca.1938.

Mijnwerkersbuste in hol gietijzer met Emile Brialmont fondeur St-Trond. 

 Lit.: R.V., Bewapeningswedloop in vredig Limburg?, in Ons Zondagsblad, 18.08.1968; SINT-TRUIDEN19de; Rombout NIJSSEN, Inventarissen van de archieven van de NV Ateliers et fonderies E. Brialmont en van de PVBA ALGE te Sint-Truiden, (Rijksarchief te Hasselt. Toegangen in beperkte oplage, 15), Brussel: ARA, 2000; Jaak NIJSSEN, Brialmont grafkruisen, in METAAL, p. 20-21.


Lees meer