Hospitaalkapel Sint-Augustinus

Voormalige hospitaalkapel Sint-Augustinus. Thans postkantoor. Voor de aanleg van het Sint-Maartenplein (1910) liep de straat naast de Sint-Maartenkerk door; hier bevonden zich de gebouwen van het "Stadtssieckenhuys". Het hospitaal was oorspronkelijk een stichting van de abdij, om bedevaarders naar het graf van Sint-Trudo te verzorgen; dit eerste gebouw, vermeld in 1139, bevond zich aan het begin van de Plankstraat. Later werden er ook de burgers van de stad verpleegd. In 1239 wordt een nieuw hospitaal opgericht, op de hoger vermelde plaats naast de Sint-Maartenkerk. In 1788 verliest het hospitaal zijn functie, en in 1910 wordt het complex, op de kapel na, afgebroken. Enkele jaren later wordt de kapel als postkantoor in gebruik genomen, en worden de postgebouwen toegevoegd.

Eénbeukige zaalkerk uit de 17de eeuw, aanleunend bij een vroeg-gotisch koor. Het gebouw is thans volledig ingebouwd, zodat alleen de voorgevel van de straat uit nog zichtbaar is. Bakstenen gebouw met mergelstenen banden onder zadeldak (kunstleien), met zeszijdige dakruiter boven de eerste travee.

Barokke westgevel: verhoogde halsgevel met bekronend driehoekig fronton. Twee ordonnerende, bakstenen, kolossale pilasters voorzien van een kapiteel met gegroefde mergelstenen voluutversiering onder het gekornist, mergelstenen entablement. Pilasters doorgetrokken in de geveltop als postamenten met siervaas, aan weerszij geflankeerd door voluten; verhoogde hals, afgelijnd met riemprofiel uitlopend op spiralen; blind rondboogvenster in een mergelstenen omlijsting met imposten; de geprofileerde druiplijst, die de verhoogde hals aflijnt, volgt de boogrug van het venster; driehoekig fronton met mergelstenen lijst. Rondboogpoortje in een rechthoekige, kalkstenen omlijsting, met kwarthol profiel, met ingediepte panelen versierde posten op neuten, geprofileerde imposten, een bewerkte sluitsteen en een zware, geprofileerde druiplijst; fraai, oorspronkelijk houtwerk. Hierboven, bakstenen rondboognis, voorzien van een uitspringende booglijst met gekrulde uiteinden. Mergelstenen rondboogvenster in het midden der gevel, met geprofileerd beloop en een booglijst als aan de nis.

In de noordelijke zijgevel werd een gelijkaardige geveltop in neobarokstijl opgetrokken (tweede helft 19de eeuw).

Het interieur werd volledig verbouwd en ingericht voor de nieuwe functie.


Bron     : Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N2 (He-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  Schlusmans, Frieda
Datum  : 1981

Bron: Bevat overheidsinformatie, verkregen onder de modellicentie voor gratis hergebruik Vlaanderen v1.0. URI:
Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Hospitaalkapel Sint-Augustinus [online] https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/22960 Geraadpleegd op 12-11-2019

 

ONTDEKKING VAN DE DAG

Janse(n), Gerard (André), beeldhouwer

Weert (Nl.) 10.09.1836 Sint-Truiden 29.09.1906 , x Mathilde Wilhelmine Elders, xx Pétronille Marie Régine Marguerite Balken 

Zoon van Pieter en Marie-Elisabeth De Caes.  

Meester-beeldhouwer  en medewerker van Michel Hoeken, Sint-Gangulfusplein. Huwde met zijn nicht Elders van Weert en later met Balken van Breukelen. Kerkmeubilair, o.a. preekstoel te Boninne naar ontwerp architect Blandot 1875. Biechtstoelen Seminariekerk Sint-Truiden (verbrand). Lid toezichtscommissie Tekenschool (1897).

Signering o.a. neogotisch altaar  uit Sint-Truiden. nu Fabry Zepperen M. HOEKEN G. JANSEN SCULPTEURS St. TROND.

Lit.: Christine VANTHILLO, Nederlandse neogotici in Sint-Truiden. De neogotische beeldhouwersateliers van Cornelis Janssen (1828-1895), Michel Hoeken (1827-1917) en Gerard Jansen (1838-1906), in ST19DE, 1998, p. 176-190.