ERFGOUD

Historische plekken

Onze-Lieve-Vrouwekerk

...e drie torens op de Grote Markt. De Onze-Lieve-Vrouwekerk is de eerste parochiekerk die abt Adelardus II in de 12e eeu...

Sint-Maartenkerk

Het oudste deel van de Sint-Maartenkerk is de toren uit circa 1550. Het is een vroeg voorbeeld van de religieuze renai

Sint-Gangulfuskerk

De Sint-Gangulfuskerk is de oudste kerk van de stad, gebouwd door abt Adelardus II (1055-1082). De driebeukige Romaanse

Sint-Genovevakerk Zepperen

...-Genovevakerk Zepperen Reeds omstreeks 650 zou er een aan Sint-Genoveva gewijde kapel in Zepperen hebben gestaan. Omstr...

Sint-Pieterskerk

...terskerk, ook wel Parochiekerk Sint-Niklaas en Sint-Pieter, is een romaans kerkgebouw in de Belgisch-Limburgse stad Sint...

Aalst

Het komdorp Aalst bij de Melsterbeek heet officieus ?Aalst-bij-Sint-Truiden? om verwarring met de gelijknamige Oost-Vlaa

Bogaardenklooster

Oorspronkelijk was hier het Sint-Mathiasklooster gevestigd, een klooster van bogaarden, gesticht in de 13de eeuw. De bog

Benedictijnenabdij Sint-Trudo

De inrijpoort leidt naar een mooi bebloemde erekoer. Enkel de linkervleugel, de abtsvleugel is midden 18de eeuw ontwor

Academiezaal

De academiezaal, het voormalig kloosterpand, de verdwenen seminariekerk en twee vleugels op de erekoer, zijn allen het

Aelst in Haspengouw

...boer van Haspengouw,die leeft van eigen akkerbouw;die tarwe en gerst, in overvloed,ziet gulden in den zonnegloed.Mijn la...

Bevingen-Dorp

Langs de oude weg naar Montenaken, de steenweg naar Namen en westelijk van de Cicindria ligt Bevingen, sterk bepaald doo

Bevingen

...UIZENPIKKEDONKER VERBORGEN ONDERDE AANPLANT VAN HOOGSTAMBOMEN,HEEFT IEMAND BESLOTENTHUIS TE HOREN. STALEN LUIKEN HANGEN ...

Een korte geschiedenis van Sint-Truiden

...t-TruidenTrudoEr zijn weinig steden waarvan het ontstaan en de vroege ontwikkeling zo goed kan gevolgd worden als Sint-T...

Een sponsorbord in mergel

Kasteelheer de Chestret liet zijn wapenschild plaatsen in de gevel van de kerktoren in Kerkom

De bibliotheek van de professoren

Het Klein-Seminarie van Sint-Truiden is gebouwd op en in de resten van de vroegere Benedictijnenabdij. Tussen 1844 en he

Wilderen als slagveld in 1129

...dgenoot van de Hertog van Brabant. De prinsbisschop van Luik beweerde dat het graafschap een vrij leengoed was van de Si...

Onze-Lieve-Vrouw-Bezoekingkerk (Wilderen)

... (Wilderen)\\Is de kerk van de parochie Duras Wilderen en staat in Wilderen . De kerk was de hoofdkerk van het graafscha...

Stokerij Nicolaï Wilderen

...ilderenOnderschrift bij deze fotoDe oudste documenten van de hoeve gaan terug tot 1642. De brouwerij was er toen al Het...

Het Sint-Martenplein, met één a

...westelijk langs de Stapelstraat het Sint-Martenplein, zo genoemd naar de prominent aanwezige kerk, nu toegewijd aan Sint...

Het Heilig Hartplein, tussen hoofdkerk en terrasjes

...uidelijk deel van het kerkhof rond de hoofdkerk, later één van de kleinere pleintjes aansluitend bij de Grote Markt. O...

Het (ver)zoenkruis in Groot-Gelmen

Een elegante bemiddeling tussen moordenaar en nabestaanden uit 1643

De trap des aanstoots

De bouw van een dubbele buitentrap om het 'schoon verdiep' van het nieuwe stadhuis te bereiken was geen succes, na enkel

Grote Markt

Met een oppervlakte van ruim 2 hectare is het marktplein van Sint-Truiden, na dat van Sint-Niklaas, het grootste van Be

Plankstraat 13

Deze monumentale woning werd ca. 1870 gebouwd in opdracht van de hoofdgeneesheer van het hospitaal van de Zusters van Li

Refugiehuis van de abdij van Averbode

... 13de eeuw bouwde de abdij van Averbode een refugiehuis in Sint-Truiden. Het huidige complex gaat terug tot de 16de eeuw...

Speelhof, buitenverblijf van de Sint-Trudo-abdij

...Speelhof", buitenverblijf der abten van de Sint-Trudo-abdij; met de bouw werd begonnen in 1585 onder abt van Christoffel...

Grote Markt Algemeen

Het Sint-Truidense marktplein is zo groot dat het vrijwel alle marktactiviteiten voor zijn rekening nam. Bij de officië

Groenmarkt

...ndaag een open marktplein, maar die situatie is slechts geleidelijk tot stand gekomen. Er waren vroeger huizen aangebouw...

Beweeg over een jaartal...
ONTDEKKING VAN DE DAG

De Tongersesteenweg (1817), ruggengraat van Limburgs-Haspengouw


De Tongersesteenweg (1817), ruggengraat van Limburgs-Haspengouw


Het efficiënte romeinse weggennet, zoals de ‘kassei’ Tongeren-Tienen, verviel in de vroege middeleeuwen. Waar geen bevaarbare waterlopen waren, was men opnieuw aangewezen op lokale onverharde verbindingen met diverse alternatieven naargelang de seizoensmodder. Terwijl het Luikerland in de 18de eeuw steenwegen aanlegde voor economische ontsluiting zoals de weg Luik-Sint-Truiden(-Brussel) in 1715-1740, was de Franse bezetter rond 1800 vooral militair gemotiveerd voor snelle, rechtlijnige verbindingen. De ‘Route Napoleon’ of het deel Maastricht-Tongeren van de verbinding Keulen-Duinkerken werd in 1804-1813 afgewerkt.

Vandermaelenkaart ca. 1850 met de steenweg als rechtlijnige verbinding. Bareel en kilometerpalen of ‘bornes’


Het was wachten op de Hollanders en hun Waterstaat-ingenieur De Sermoise om op 9 december 1817 de eerste steen te laten leggen aan de Sint-Truiderpoort in Tongeren door de provinciegouverneur. Het tracé dwars door de velden en weiden trok al snel handel en bewoning van de opzij liggende dorpskernen aan, getuige de jaartallen op vele gevels en de verbindingen zoals de dreef te Ordingen. De oude ‘Truierbaan’ in Rijkel verviel tot veldweg. Een tolbarreel aan het kruispunt met de Houtstraat Brustem deed dienst tot in 1867 deze gebruikersbijdrage werd opgeheven.

De weg naar Tongeren startte aan de oude Brustempoort. De beginkilometers waren gekend voor het omtuinde Casino (1862), het huis Moreau (1872), de arbeidershuisjes en het koetsenatelier Vanslype op de Pinberg en later voor de Veiling Haspengouw (1939-2017) en toegangen tot de Industriezone Schurhoven.

Na deze steenweg voltooide men vanuit de stad Sint-Truiden de kasseiwegen naar Hasselt (1838), Diest (1844) en Namen (1855).


In augustus 1914 kon de Duitse ruiterij haar opmars van Tongeren naar Sint-Truiden (en Orsmaal) ongestoord uitvoeren. Ze staken huizen in brand op de Pinberg, maar ter compensatie kwamen er nog voor het oorlogseinde enkele ‘Pruisenhuisjes’ of modelwoningen langs de Tongersesteenweg.

Drie rotondes in Ordingen, Borgloon en Tongeren moeten de verkeersstroom, vaak ‘gehinderd’ door traag landbouwverkeer, op deze N79 veiliger later verlopen. De lengte van deze gewestweg Sin-Truiden bedraagt tot aan de landgrens in Vroenhoven 34,6 kilometers. In Tongeren sluit ze aan op de autosnelweg Antwerpen-Luik E313.

De spoorlijn Tienen-Tongeren iets ten noorden van de steenweg was tussen 1876 en 1957 actief voor personenvervoer en biedt nu op haar tracé een recreatieve en toeristische fietsweg. 



Lees: Frank MULLENERS, ‘De eerstesteenlegging van de steenweg Tongeren-Sint-Truiden (1817)’, in ‘Historische bijdragen ter nagedachtenis van G. Heynen’, Sint-Truiden: Geschiedkundige kring van Sint-Truiden, 1984, p. 227-230; ‘Sint-Truiden ingekaderd 1830-1914’, tentoonstellingscatalogus, Sint-Truiden: vzw. Sint-Truiden 1300, 1998, p. 110-123.